کن ۲۰۲۶: غیبت هالیوود و تمرکز بر سینمای مولف بین‌المللی

غیبت هالیوود و چرایی آن

جشنواره کن امسال، ۱۲ می (۲۲ اردیبهشت)، با نمایش فیلم‌هایی از فیلم‌سازان تحسین‌شده‌ای چون پدرو آلمودوار، اصغر فرهادی، پاول پاولیکوفسکی و کریستین مونجیو آغاز می‌شود. اما نکته قابل توجه، فقدان کامل فیلم‌های تولیدشده توسط استودیوهای بزرگ آمریکایی است. خبری از فرش قرمزهای مجلل برای رقابت با اکران‌های سال گذشته مانند «مأموریت غیرممکن: روزشمار نهایی» یا نمایش‌های قبلی «تاپ گان: ماوریک» و «مکس دیوانه: جاده خشم» نیست.

حضور کمرنگ فیلم‌های آمریکایی

با این حال، حضور فیلم‌های آمریکایی در ترکیب امسال به طور کامل نفی نشده است:

• در بخش مسابقه، ایرا ساکس با فیلم فانتزی موزیکال «مردی که دوست دارم» با بازی رامی ملک حضور دارد.
• جیمز گری نیز با «ببر کاغذی» و بازی اسکارلت جوهانسون و آدام درایور در این بخش شرکت کرده است.
• در بخش خارج از مسابقه، جان تراولتا اولین تجربه کارگردانی خود را با «مسافر شب‌گاهی یک‌طرفه با اتوبوس» رونمایی می‌کند.
• اندی گارسیا نیز کارگردانی و بازی در فیلم جنایی «الماس» را بر عهده دارد.

اما آنچه واقعاً غایب است، فیلم‌های پرهزینه و بزرگ استودیویی است که معمولاً با سنت کن، یعنی سینمای جدی مولف‌محور، در تضاد قرار می‌گیرند.

احتیاط استودیوها در برابر ریسک جشنواره

این روند تنها به کن محدود نمی‌شود. جشنواره فیلم برلین در ماه فوریه نیز شاهد غیبت محصولات استودیویی بود که باعث ناامیدی تماشاگران سینمای تجاری و نشریات سلبریتی‌محور شد.

تریشا تاتل، مدیر برلیناله، اظهار داشته است که استودیوهای بزرگ هالیوودی به طور فزاینده‌ای نسبت به اکران فیلم‌های پرهزینه خود در جشنواره‌ها محتاط شده‌اند. نگرانی اصلی آن‌ها از استقبال منفی یا یک نشست مطبوعاتی ناخوشایند است که می‌تواند ماه‌ها پیش از اکران به چشم‌انداز فروش فیلم آسیب بزند.

برای مثال، در جشنواره فیلم ونیز ۲۰۲۴، برادران وارنر فیلم «جوکر: جنون دو نفره» را رونمایی کرد. این دنباله موزیکال از فیلم میلیارد دلاری «جوکر»، با انتقادات شدید منتقدان روبرو شد و در نهایت حدود ۲۰۰ میلیون دلار در سراسر جهان فروخت که بسیار کمتر از انتظارات و بودجه اعلام‌شده آن بود. همچنین، نقدهای سردی که از کن برای «ایندیانا جونز و گردونه سرنوشت» منتشر شد، ممکن است به عملکرد آن فیلم آسیب رسانده و آن را به ضعیف‌ترین قسمت این سری فیلم ماجراجویی (بدون احتساب تورم) تبدیل کرده باشد.

تأثیر سیاست بر جشنواره‌ها

جشنواره‌های بزرگ سینمایی به کانون‌هایی برای اعتراض و بحث‌های سیاسی تبدیل شده‌اند. نشست‌های مطبوعاتی اغلب به سمت سوالاتی درباره مسائل جهانی مانند غزه، ترامپ و ایران منحرف می‌شوند. در جشنواره برلین امسال، تنش‌های سیاسی گاهی بر بحث درباره خود فیلم‌ها سایه افکند. برای استودیوهای هالیوودی، خطر کشیده شدن ستاره‌ها یا پروژه‌ها به مناقشات جهانی ممکن است بیش از مزایای یک اکران پرمخاطب جشنواره‌ای باشد.

تمرکز بر فیلمسازان مولف

در غیاب استودیوهای بزرگ، کن امسال بیش از پیش به سینمای مولف بین‌المللی روی آورده است. برخی از برجسته‌ترین فیلمسازان جهان با آثار جدید خود حضور دارند:

• اصغر فرهادی، برنده دو جایزه اسکار برای «جدایی نادر از سیمین» و «فروشنده»، با فیلم «داستان‌های موازی» بازمی‌گردد. این درام پاریسی با بازی ایزابل هوپر، کاترین دنو و ونسان کسل ساخته شده است.
• پدرو آلمودوار، استاد ملودرام سینمای اسپانیا، با «کریسمس تلخ»، هفتمین اثرش در بخش مسابقه اصلی، در جستجوی اولین نخل طلای خود است.
• آندری زویاگینتسف، کارگردان روسی، با «مینوتور»، داستان تاجری که دنیایش فرو می‌ریزد، پس از مدت‌ها غیبت به کن بازگشته است.
• لاسلو نمش با «مولن»، فیلمی در فرانسه تحت اشغال نازی‌ها و با بازی لارس آیدینگر در نقش کلاوس باربی، قصاب معروف لیون، حضور دارد.
• پاول پاولیکوفسکی «سرزمین پدری»، فیلم زندگینامه توماس مان را رونمایی می‌کند.
• لوکاس دونت، فیلم‌ساز بلژیکی، پس از فیلم نامزد اسکار «نزدیک»، با فیلم «بزدل» که روایتگر سنگرهای جنگ جهانی اول است، در کن حضور خواهد داشت.
• کریستین مونجیو، فیلمساز رومانیایی و برنده نخل طلا، اولین فیلم انگلیسی‌زبان خود را با عنوان «فیورد» و با بازی سباستین استن و رناته رینسو می‌سازد.
• سینمای آلمان نیز با حضور والسکا گریسباخ و فیلم «ماجرای رؤیایی» در بخش رقابتی، دوباره خودنمایی می‌کند.

در بخش خارج از مسابقه نیز، نیکولاس وایندینگ رفن، کارگردان دانمارکی، با «جهنم خصوصی او» حضور دارد.

با غیبت هالیوود، جشنواره کن امسال کمتر شبیه یک صحنه بازاریابی جهانی است و بیشتر به آنچه همیشه قرار بود باشد، یعنی نمایشی از آثار برجسته‌ترین فیلم‌سازان جهان، تبدیل شده است.