بحران آب در ایران؛ هشدار جدی درباره مهاجرت اجباری ۱۵ میلیون نفر

پراکندگی نامتوازن بارش‌ها و تنش آبی برای میلیون‌ها نفر

بر اساس آمارهای سازمان هواشناسی، متوسط بارش کشور در سال آبی جاری ۲۲۰ میلی‌متر گزارش شده که نسبت به میانگین بلندمدت ۶۰ ساله (۲۱۳ میلی‌متر) رشد اندکی را نشان می‌دهد. با این حال، شریعت با ابراز نگرانی شدید، به پراکنش نامتوازن این بارش‌ها اشاره کرد و افزود:

• ۱۷ استان کشور همچنان زیر شاخص بلندمدت بارش قرار دارند.
• استان‌های کلیدی نظیر تهران، قم، مرکزی و سمنان با کاهش ۳۰ درصدی بارش مواجه بوده‌اند.
• در مجموع، ۳۵ میلیون نفر از جمعیت ایران در حال حاضر با تنش آبی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

انتقاد از فراموشی بحران با بارندگی‌های اندک

دبیرکل فدراسیون صنعت آب با انتقاد شدید از نگاه‌های کوتاه‌مدت در بدنه مدیریتی کشور، تأکید کرد که مسئله اصلی، خشکسالی یا ترسالی نیست، بلکه فقدان یک سیاست پایدار و منسجم در مدیریت آب است. وی خاطرنشان ساخت که مدیریت آب نیازمند ثبات راهبردی است، اما تصمیمات میان واکنش‌های لحظه‌ای و سیاست‌های قطعی نوسان می‌کند.

چگونه ممکن است وقتی چند ماه پیش رئیس‌جمهور از احتمال تخلیه تهران به علت کمبود شدید آب سخن می‌گفت و ۱۰۰ استاد برجسته مأمور حل بحران شدند، امروز فقط با ثبت ۷ میلی‌متر بارش بیش از میانگین، موضوع به این سادگی فراموش شود؟ مسئله ما مقابله با اقلیم نیست، بلکه سازگاری هوشمندانه با اقلیم خشک ایران است.

دوراهی سخت فلات مرکزی: مهاجرت یا کاهش مصرف؟

شریعت نتایج مطالعات سه‌ساله فدراسیون بر پایداری سرزمین را تشریح کرد و وضعیت حوضه آبریز فلات مرکزی را بحرانی خواند. به گفته او، تنها دو مسیر پیش‌روی این منطقه قرار دارد:

• کاهش ۱۶ میلیارد مترمکعبی از مصارف بخش‌های کشاورزی، شرب و صنعت.
• آمادگی برای مهاجرت اجباری حدود ۱۵ میلیون نفر از ساکنان این حوضه.

وی افزود که در حالی که منابع آب تجدیدپذیر این حوضه ۲۱ میلیارد مترمکعب است، مصرف ثبت‌شده به ۳۶ میلیارد مترمکعب رسیده که «یک فاجعه برای پایداری سرزمین» محسوب می‌شود.

راهکار: رگولاتوری مستقل آب و اولویت پایداری ایران

دبیرکل فدراسیون صنعت آب راهکار عبور از این بن‌بست را ایجاد رگولاتوری مستقل آب دانست و اعلام کرد که مدیریت پایدار بدون یک نهاد تنظیم‌گر مستقل، تخصص‌محور و فرابخشی که بتواند بر تخصیص منابع، کنترل برداشت و سیاست‌های تعرفه‌ای نظارت واقعی داشته باشد، غیرممکن است. او تأکید کرد که پایداری ایران باید اولویت اول باشد، چرا که بدون آن توسعه اقتصادی معنایی ندارد.

شریعت در پایان، با کنایه به اظهارنظرهای غیرتخصصی درباره رادارهای هواشناسی و سامانه‌های بارشی، بر لزوم اتکا به علم و تجربه در مسائل حیاتی مانند آب و اقلیم تأکید کرد.