جهش بی‌سابقه قیمت سوخت هواپیما و تأثیر آن بر صنعت هوانوردی جهانی

در حالی که قیمت نفت خام در بازارهای جهانی روندی صعودی را تجربه می‌کند، بهای سوخت هواپیما با سرعتی بی‌سابقه در حال افزایش است. این جهش قیمتی، که در اروپا به عبور هر بشکه سوخت جت از مرز ۲۰۰ دلار انجامیده، عمدتاً ناشی از فلج شدن حدود ۱۰ درصد از ظرفیت تولید سوخت جت در پالایشگاه‌های خاورمیانه است. این پالایشگاه‌ها اکنون برای ارسال محموله‌های خود از مسیر استراتژیک تنگه هرمز با چالش‌های جدی مواجه هستند.

آسیا و اروپا؛ درگیر در تلاطم کاهش عرضه

کاهش عرضه سوخت جت، آسیا و اروپا را به شدت تحت تأثیر قرار داده است:

آسیا: بزرگترین مصرف‌کننده و آسیب‌پذیرترین منطقه

آسیا، به عنوان بزرگترین مصرف‌کننده نفت عبوری از تنگه هرمز، بیشترین آسیب را از این بحران متحمل شده است. آمارها حاکی از افت ۵۰۰ هزار بشکه‌ای در روز در تولید سوخت جت پالایشگاه‌های آسیایی است که به لغو اجباری هزاران پرواز در شرق دور منجر شده است.

اروپا: هشدار جدی آژانس بین‌المللی انرژی

قاره سبز که حدود ۴۰ درصد از سوخت هوایی مورد نیاز خود را وارد می‌کند، اکنون با هشدار جدی آژانس بین‌المللی انرژی روبرو است. با توجه به اینکه نیمی از این واردات از مسیر تنگه هرمز تأمین می‌شد، ذخایر سوخت فرودگاه‌های اروپا به سطح هشدار رسیده و احتمال لغو گسترده پروازها در ماه ژوئن (خرداد) بسیار بالاست.

افزایش بی‌سابقه قیمت بلیت پروازها

شرکت‌های هواپیمایی، که سوخت حدود ۳۰ درصد از هزینه‌های عملیاتی آنها را تشکیل می‌دهد، برای مقابله با این بحران، بار مالی را به مسافران منتقل کرده‌اند:

• در آمریکا، قیمت بلیت پروازهای داخلی ۲۴ درصد و پروازهای بین‌المللی ۱۶ درصد رشد داشته است.
• در شرق آسیا، شرکت‌هایی نظیر «کاتای پاسیفیک»، عوارض سوخت را به رقم بی‌سابقه ۳۵۰ دلار برای هر پرواز طولانی‌مدت افزایش داده‌اند.

تغییر آرایش ناوگان هوایی جهان

این بحران تنها به افزایش قیمت بلیت محدود نمی‌شود. بسیاری از ایرلاین‌ها برای کاهش ضرر و زیان، هواپیماهای قدیمی و پرمصرف خود را زمین‌گیر کرده و به سمت بهینه‌سازی اجباری ناوگان خود حرکت کرده‌اند. کارشناسان بر این باورند که حتی با فرض بازگشایی فوری تنگه هرمز، اثرات مخرب این شوک قیمتی بر صنعت هوانوردی تا ماه‌ها ادامه خواهد داشت.

بحران کنونی به وضوح نشان داد که امنیت هوانوردی جهان به شکلی ناگسستنی به ثبات در منطقه خلیج فارس گره خورده است. تا زمانی که سایه تنش بر تنگه هرمز سنگینی می‌کند، آسمان جهان نه تنها برای مسافران، بلکه برای اقتصادهای وابسته به گردشگری و ترانزیت، ابری و پرهزینه باقی خواهد ماند.