خبر کامل
بزرگترین سنگ‌نبشته ساسانی در سرمشهد در حال نابودی؛ چرای گوسفندان و حفاری‌های غیرمجاز
سنگ‌نگاره و سنگ‌نبشته باستانی سرمشهد، یادگاری بی‌نظیر از دوران ساسانیان که بزرگترین سنگ‌نبشته این دوره تاریخی محسوب می‌شود، در معرض تخریب جدی قرار گرفته است. این اثر ملی، که نگاره‌ای یگانه از بهرام دوم، شاهنشاه ساسانی، را در دل خود جای داده، با چالش‌های فراوانی از جمله فرسودگی طبیعی، ساخت‌وسازهای غیرمجاز، تخریب‌های انسانی و بی‌توجهی مسئولان روبرو است.
وضعیت نگران‌کننده یادمان ساسانی
سیاوش آریا، کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی، در تشریح وضعیت این یادمان ارزشمند، از فرسودگی شدید در اثر عوامل طبیعی و گذشت زمان سخن گفت. او همچنین به دست‌درازی‌ها و ساخت‌وساز در حریم چسبیده به عرصه اثر، فنس‌کشی‌های نامناسب و یادگاری‌نویسی‌ها با رنگ در یک دهه گذشته اشاره کرد که همگی به تخریب این میراث کمک کرده‌اند.
این بزرگترین سنگ‌نبشته تاریخ ساسانیان است. در زیر آن سنگ‌نگاره بهرام دوم شاهنشاه ساسانی چشم‌نوازی می‌کند. این سنگ‌نگاره یگانه‌ترین و متفاوت‌ترین سنگ‌نگاره روزگار ساسانیان است که در آن بهرام دوم با تاجی کره‌ای ریخت‌اندامی درشت و پهلوانانه در حال شکار شیر است و با شمشیر در دست راست به شکم شیر فرو برده و با دست چپ دستان شهبانوی ایران و همسر خویش را گرفته است. پشت سر پادشاه جانشین و سپس شهبانو و پس از آن نگاره موبد کرتیر است و یکی از زیباترین نگارکندهای ساسانیان تراشیده شده در دل کوه‌های ایران است.
تجاوزات انسانی و محیطی
آریا در بازدید میدانی خود در تاریخ ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، با صحنه‌هایی دلخراش مواجه شده است. چوپانان محلی با استفاده از شکستگی فنس‌های اطراف سنگ‌نگاره، گوسفندان خود را برای چرا وارد محوطه ملی و تاریخی کرده‌اند. علاوه بر این، پشم‌چینی گوسفندان در کنار این اثر تاریخی، نشانه‌ای از بی‌توجهی عمیق به ارزش و هویت آن است.
حتی وجود تابلوهای معرفی میراث فرهنگی نیز مانع از این اقدامات نشده و به گفته آریا، این وضعیت نشان‌دهنده نیاز کشور به یک انقلاب جهادی و فرهنگی گسترده برای حفاظت از آثار تاریخی است.
حفاری‌های غیرمجاز و تخریب قاچاقچیان
پایین سنگ‌نگاره و کوه نیز از آسیب قاچاقچیان در امان نمانده است. کندوکاوهای غیرمجاز به بهانه یافتن گنج، گودال‌هایی را در کوه پدید آورده‌اند که به تخریب بیشتر اثر منجر شده است. آریا این موضوع را به مدیر میراث فرهنگی شهرستان کازرون و معاونت میراث فرهنگی استان اطلاع داده و خواستار پیگیری و رفع آن شده است.
نقش دهیاری‌ها و بخشداری‌ها در حفاظت
این پژوهشگر میراث فرهنگی بر نقش حیاتی دهیاری‌ها و بخشداری‌ها در پاسداری از یادمان‌های تاریخی خارج از شهرها و در روستاها تاکید کرد. بر اساس قانون، این نهادها وظیفه دارند از یادمان‌های تاریخی و محیط زیست منطقه حفاظت کنند. آریا بارها این موضوع را به مسئولان میراث فرهنگی استان و شهرستان‌ها گوشزد کرده و خواستار بستن تفاهم‌نامه و اجرای آن میان دهیاران و میراث فرهنگی شده است، اما متاسفانه این امر هنوز به نتیجه نرسیده است.
وضعیت کنونی سنگ‌نبشته و سنگ‌نگاره سرمشهد بسیار وخیم است و این اثر تاریخی ارزشمند، در حال پاک شدن و محو شدن تدریجی است که نیازمند توجه فوری و اقدامات حفاظتی جدی است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
