یحیی دهقان‌پور، عکاس پیشکسوت و نظریه‌پرداز معاصر ایران، درگذشت

نقش ماندگار در عکاسی ایران

یحیی دهقان‌پور، متولد سال ۱۳۱۹، هنرمندی بود که مرزهای میان عمل عکاسی و تفکر نظری درباره آن را در ایران کمرنگ ساخت. او نه تنها به عنوان یک عکاس با نگاهی منحصر به فرد شناخته می‌شد، بلکه با سال‌ها تدریس و آموزش در مراکز مختلف، نسل‌های متعددی از عکاسان را پرورش داد. بسیاری از نام‌های آشنای امروز در عرصه عکاسی، افتخار شاگردی او را در کارنامه خود دارند.

انجمن صنفی عکاسان مطبوعاتی ایران با انتشار پیامی، این ضایعه را به خانواده، شاگردان و همکاران او تسلیت گفت و از نقش ماندگارش در شکل‌گیری جریان‌های نوین عکاسی یاد کرد.

تسلط بر تکنیک و نظریه

آنچه دهقان‌پور را از دیگران متمایز می‌کرد، تسلط همزمان او بر تکنیک‌های عکاسی و نظریه‌های بنیادین این هنر بود. او با شناختی عمیق از جریان‌های مدرن عکاسی در جهان، تلاش کرد تا این رویکردها را به فضای آموزشی و حرفه‌ای ایران وارد کند. همین دیدگاه پیشرو باعث شد تا او در میان شاگردانش به عنوان یکی از پایه‌گذاران نگاه معاصر به آموزش عکاسی شناخته شود.

آثار برجسته و نگاه فلسفی

از مهم‌ترین آثار هنری دهقان‌پور می‌توان به مجموعه تصاویر ثبت‌شده از مراسم خاکسپاری فروغ فرخزاد در سال ۱۳۴۵ اشاره کرد. این تصاویر با ترکیبی از نگاهی شاعرانه و مستند، یکی از لحظات مهم فرهنگی تاریخ ایران را به شکلی جاودانه به تصویر کشیده‌اند.

در نگاه نظری خود، دهقان‌پور عکاسی را فراتر از صرف ثبت واقعیت می‌دانست. او این هنر را نوعی کشف و بازنمایی حقیقت در لحظه‌ای گذرا تعریف می‌کرد و معتقد بود که عکاس باید با دقت و آگاهی، همچون یک پژوهشگر اجتماعی به انتخاب سوژه بپردازد.

• کتاب «پنج نگاه به خاک»: نوشته‌ها و مقدمه‌های او بر این کتاب عکاسی، همچنان به عنوان منابع مهم در حوزه نظری عکاسی مورد توجه قرار دارند.

او تا پایان عمر بر این ایده تأکید داشت که دوربین، صرفاً ابزاری خنثی نیست؛ بلکه در دست عکاس به وسیله‌ای برای انتخاب، تفسیر و حتی موضع‌گیری تبدیل می‌شود. تأثیر این دیدگاه عمیق را می‌توان به وضوح در آثار و رویکرد شاگردان او مشاهده کرد.