وضعیت منابع طبیعی کرمانشاه: تولید ۹ همت علوفه و مقابله با بیابانی شدن

وسعت و تنوع مراتع استان

استان کرمانشاه با داشتن حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار هکتار اراضی منابع طبیعی، سهم قابل توجهی در پوشش گیاهی کشور دارد. از این میزان، یک میلیون و ۱۰۰ هزار هکتار را مراتع تشکیل می‌دهند که خود به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• مراتع متراکم: ۱۵۶ هزار هکتار
• مراتع نیمه‌متراکم: ۴۸۵ هزار هکتار
• مراتع کم‌تراکم: ۴۵۹ هزار هکتار

حدود ۴۲ درصد از مراتع استان در مناطق قشلاقی و مابقی در مناطق ییلاقی شرق استان و منطقه اورامانات واقع شده‌اند. این وسعت، حدود ۱.۴ درصد از کل مراتع کشور را شامل می‌شود که نشان‌دهنده اهمیت اکولوژیکی کرمانشاه است.

تولید علوفه و وابستگی معیشتی

با توجه به بارش‌های مناسب بهاره، پیش‌بینی می‌شود در سال جاری حدود ۲۷۵ هزار تن علوفه با ارزش تقریبی ۹ همت در مراتع استان تولید شود. این تولید علوفه نقش حیاتی در تأمین معیشت ۶۳ هزار خانوار بهره‌بردار روستایی و عشایری استان دارد که وابستگی مستقیمی به این منابع طبیعی دارند.

اهمیت حفاظت و چالش‌های موجود

رستمی بر کارکردهای متعدد زیست‌محیطی و اقتصادی مراتع تأکید کرد و توضیح داد که مراتع تنها برای چرای دام نیستند؛ بلکه در برخی مناطق از گیاه گون، کتیرا نیز استحصال می‌شود. با این حال، وی به نگرانی‌هایی در خصوص چرای بیش از ظرفیت و خارج از برنامه در برخی مناطق اشاره کرد و از دامداران خواست تا در رعایت ضوابط همکاری کنند. در صورت عدم رعایت، با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.

خطر بیابانی شدن و اقدامات پیشگیرانه

خوشبختانه تاکنون هیچ بخشی از مراتع استان کرمانشاه به طور رسمی بیابانی نشده است. با این حال، شهرستان قصرشیرین، به ویژه مناطق سومار و نفت‌شهر، در معرض خطر بیابانی شدن قرار دارند. تغییرات اقلیمی به عنوان عامل اصلی این وضعیت شناسایی شده است.

برای مقابله با این تهدید، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اقدام به اجرای پروژه‌های بیولوژیک و بیومکانیک کرده است. این اقدامات شامل موارد زیر می‌شود:

• بذرکاری و کپه‌کاری: عملیاتی که سال گذشته در سطح ۷۰ هکتار از مراتع استان انجام شد.
• پروژه پیتینگ: ایجاد چاله‌هایی با فواصل مشخص در زمین برای حفظ رطوبت و کمک به رشد پوشش گیاهی.

بارندگی‌های مناسب در سال‌های اخیر نیز تا حدی به دور کردن این مناطق از خطر بیابانی شدن کمک کرده است.