نتفلیکس در تگزاس به ردیابی کاربران و طراحی اعتیادآور متهم شد

نتفلیکس، غول استریمینگ جهانی، این روزها با شکایت جدیدی در ایالت تگزاس آمریکا مواجه شده است. این شکایت نه تنها مدل کسب‌وکار پلتفرم‌های دیجیتال را زیر سوال برده، بلکه نحوه استفاده آن‌ها از داده‌های کاربران را نیز به چالش کشیده است. دادستانی تگزاس، نتفلیکس را به جمع‌آوری و تحلیل گسترده داده‌های رفتاری کاربران، از جمله کودکان، بدون کسب رضایت آن‌ها متهم کرده است. همزمان، این شکایت بر طراحی‌های «اعتیادآور» پلتفرم تاکید دارد که هدفشان نگه داشتن کاربران برای مدت طولانی‌تری در محیط نتفلیکس است.

اتهامات دادستانی: از ردیابی تا وابسته‌سازی

کن پکستون، دادستان کل تگزاس، اعلام کرده است که نتفلیکس، برخلاف تصویری که سال‌ها از خود به عنوان جایگزینی متفاوت با غول‌های تبلیغاتی فناوری ارائه می‌داد، در عمل به سمت همان مدل ردیابی و تحلیل داده کاربران حرکت کرده است. در متن این شکایت به صراحت آمده است: «وقتی شما نتفلیکس تماشا می‌کنید، نتفلیکس هم شما را تماشا می‌کند.»

بر اساس ادعای دادستانی، نتفلیکس میلیاردها داده مرتبط با رفتار کاربران را ثبت کرده است؛ از اینکه کاربران روی چه محتوایی کلیک می‌کنند تا مدت زمانی که روی یک تصویر یا ویدئو مکث می‌کنند. این شکایت همچنین تاکید دارد که قابلیت‌هایی مانند پخش خودکار محتوا، بخشی از طراحی هدفمند این پلتفرم برای وابسته نگه داشتن کاربران بوده است.

دادستانی تگزاس خاطرنشان می‌کند که نتفلیکس این داده‌ها را در حالی جمع‌آوری می‌کرد که مدیران این شرکت در سال‌های گذشته بارها تأکید کرده بودند مدل کسب‌وکار نتفلیکس بر پایه فروش داده یا تبلیغات هدفمند نیست. به عنوان مثال، به اظهارات رید هستینگز، مدیرعامل پیشین نتفلیکس، در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ اشاره شده که گفته بود این شرکت داده کاربران را برای تبلیغات نمی‌فروشد.

با این حال، شاکیان معتقدند که از سال ۲۰۲۲ به بعد، نتفلیکس بخشی از داده‌های استخراج‌شده از کاربران، از جمله کودکان و خانواده‌ها، را در اختیار شرکت‌های واسطه داده قرار داده تا درآمد تبلیغاتی و تجاری خود را افزایش دهد.

پاسخ نتفلیکس به اتهامات

نتفلیکس تمامی این اتهامات را رد کرده است. سخنگوی این شرکت در واکنش به شکایت اعلام کرد که پرونده مطرح‌شده بر «اطلاعات نادرست و تحریف‌شده» استوار است و نتفلیکس قوانین حفاظت از داده و حریم خصوصی را در تمام بازارهای فعالیت خود رعایت می‌کند.

طراحی اعتیادآور پلتفرم‌ها در کانون توجه

این پرونده تنها به حریم خصوصی محدود نمی‌شود و بخش مهمی از آن به طراحی پلتفرم‌ها بازمی‌گردد؛ موضوعی که طی سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی انتقاد از شرکت‌های فناوری تبدیل شده است. دادستانی تگزاس می‌گوید ویژگی‌هایی مانند پخش خودکار، پیشنهاد مداوم محتوا و ثبت دائمی رفتار کاربران، عملاً برای افزایش زمان حضور افراد در پلتفرم طراحی شده‌اند.

در این شکایت از دادگاه خواسته شده تا نتفلیکس اقدامات زیر را انجام دهد:

• داده‌های جمع‌آوری‌شده از کاربران تگزاسی را حذف کند.
• استفاده از داده‌ها برای تبلیغات هدفمند را متوقف کند.
• قابلیت پخش خودکار را به‌صورت پیش‌فرض در حساب‌های کودکان غیرفعال کند.

این پرونده همزمان با افزایش فشارها بر پلتفرم‌های دیجیتال برای محدود کردن قابلیت‌هایی مانند «اسکرول بی‌پایان» و «پخش خودکار» مطرح شده است. منتقدان معتقدند این قابلیت‌ها کاربران، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، را به استفاده مداوم از سرویس وابسته می‌کنند.

کارشناسان حقوق فناوری بر این باورند که موفقیت اخیر برخی پرونده‌های مشابه علیه پلتفرم‌های بزرگی مانند متا و یوتیوب می‌تواند مسیر را برای افزایش شکایت‌ها علیه شرکت‌های بزرگ فناوری هموار کند. این شکایت‌ها این بار نه تنها بر حریم خصوصی، بلکه بر خودِ طراحی پلتفرم‌ها و تأثیر آن‌ها بر رفتار کاربران متمرکز شده‌اند.