راز ثبات بازار نفت با وجود بسته شدن تنگه هرمز: نقش آمریکا و چین در مهار بحران

عوامل غیرمنتظره در حفظ تعادل بازار

دو عامل غیرمنتظره به طور مؤثر از جهان در برابر یک فاجعه نفتی محافظت کرده‌اند:

نقش حیاتی ایالات متحده

• افزایش صادرات: صادرات خالص نفت خام و فرآورده‌های پالایش‌شده آمریکا پس از کسر واردات به ۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. این میزان تقریباً ۴ میلیون بشکه در روز بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
• ذخایر استراتژیک: کارآمدی «ذخایر استراتژیک نفت آمریکا» که دولت از ماه مارس برداشت از آنها را آغاز کرد، به وضوح تأیید شده است.

تأثیر چشمگیر چین

• کاهش واردات: چین اکنون روزانه ۴.۵ میلیون بشکه نفت خام کمتر از سال گذشته وارد می‌کند. این کاهش ناشی از تقاضای کمتر مصرف‌کنندگان برای سوخت گران‌تر و تصمیمات دولت چین است.
• ممنوعیت صادرات فرآورده: این کشور در آغاز جنگ، صادرات فرآورده‌های نفتی توسط پالایشگاه‌ها را ممنوع کرد و به آنها اجازه داد از ذخایر داخلی استفاده کنند، که در نتیجه نیاز پالایشگاه‌ها به نفت خارجی کاهش یافت.

کاهش ذخایر جهانی و چشم‌انداز آینده

جهان در حالی وارد این جنگ شد که ذخایر نفتی در نزدیکی بالاترین سطح ۱۰ ساله قرار داشتند. اما اکنون که کشورهای واردکننده برای جبران کمبود عرضه خلیج فارس از ذخایر خود استفاده می‌کنند، ممکن است این ذخایر تا ماه ژوئن به کمترین سطح تاریخ برسند. علاوه بر این، ذخایر عظیم نفت شناور در دریا که تا حدی به دلیل افزایش صادرات خلیج فارس پیش از جنگ فراهم شده بود، اکنون تا حد زیادی تخلیه شده است.

در نتیجه، به زودی ذخایر خصوصی در کشورهای ثروتمند شروع به تخلیه خواهند کرد. در آن صورت، قیمت‌ها ممکن است هم به دلیل پایین بودن مطلق سطح ذخایر و هم به خاطر توزیع نامتوازن جغرافیایی آنها، به طرز انفجاری افزایش یابند. فرآورده‌های پالایش‌شده نخستین قربانی خواهند بود.

وال‌استریت ژورنال نیز در گزارشی اشاره کرد که مازاد گسترده‌ای از نفت خام که در مخازن ذخیره‌سازی و کشتی‌های در گردش بود، از دو ماه و نیم پیش که تنگه هرمز مسدود شد، اقتصاد جهانی را از رشد انفجاری قیمت نفت منع کرده است. این مازاد عرضه اکنون با سرعت بی‌سابقه‌ای در حال کاهش است و مدیران و تحلیلگران نفتی پیش‌بینی می‌کنند که در صورت باز نشدن تنگه هرمز تا آینده‌ای نزدیک، آرامش نسبی بازارهای انرژی بر هم زده خواهد شد. اگر چین دوباره شروع به خرید بیشتر نفت خام کند، شوک شدیدتر خواهد شد.