هشدار جدی درباره وضعیت نگران‌کننده منابع آبی همدان و لزوم مدیریت مصرف

وضعیت منابع آبی و چالش‌های پیش‌رو

اخلاص‌مند با اشاره به حل مشکل آب احشام در منطقه تفریجان، اظهار داشت که پس از رهاسازی اولیه ۵۰ لیتر آب روزانه، این میزان برای پایداری جریان به ۱۵ تا ۲۰ لیتر کاهش یافت. در بخش کشاورزی نیز، بر اساس نیاز جهاد کشاورزی، تحویل ۳۰۰ لیتر آب در اردیبهشت ماه در دستور کار قرار گرفت.

وی تأکید کرد که اولویت اصلی همچنان تأمین آب شرب است. در حال حاضر، ۶۰ درصد آب شرب همدان، شهرهای اطراف و ۱۴ روستا از سد تالوار تأمین می‌شود. با این حال، وضعیت این سد نگران‌کننده است؛ ذخیره سد تالوار از ۹۴.۱ میلیون مترمکعب در مدت مشابه سال گذشته به ۶۲.۹ میلیون مترمکعب در سال جاری کاهش یافته است. از این میزان، تنها حدود ۱۲ میلیون مترمکعب به‌صورت عادی قابل برداشت است و برای مابقی باید از سیستم پمپاژ استفاده شود.

مدیریت سد اکباتان و جبران کمبودها

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان به منابع تأمین‌کننده آب شرب شامل سدهای تالوار و اکباتان، رودخانه‌های عباس‌آباد، دره مرادبیگ، خاکو و چاه‌های شرکت آب و فاضلاب اشاره کرد. سال گذشته ۲۱ میلیون مترمکعب از سد اکباتان برای شرب برداشت شد. برنامه امسال این است که با مدیریت دقیق، حداقل ۱۵ میلیون مترمکعب ذخیره آبی در سد اکباتان برای سال آینده حفظ شود.

اخلاص‌مند هشدار داد که بارندگی‌های اخیر کمبودهای گذشته را کاملاً جبران نکرده است و کمبود ۳۰ میلیون مترمکعبی آب در حوزه تالوار وجود دارد که تنها راه جبران آن، صرفه‌جویی در سایر منابع است. وی پیش‌بینی کرد که با گرم شدن هوا و آغاز برداشت باغات بالادست، ورودی سدها طی ۲۰ روز آینده به شدت کاهش یابد و ورودی فعلی حداکثر تا پایان خرداد ماه ادامه خواهد داشت.

نقش کشاورزی و تغذیه سفره‌های زیرزمینی

اخلاص‌مند از مجموعه جهاد کشاورزی درخواست کرد تا مدیریت سخت‌گیرانه‌ای بر مصرف آب در روستاها و اراضی بالادست و پایین‌دست سدها اعمال شود. وی تأکید کرد که تمرکز اصلی باید بر حفظ باغات باشد، زیرا نیاز آبی زراعت و غلات با بارندگی‌های اخیر تا حد زیادی تأمین شده است.

وی با تبیین نگاه علمی به جریان آب در رودخانه‌های بالادست، توضیح داد که هیچ آبی در این رودخانه‌ها هدر نمی‌رود. جریان آب در فصول غیرزراعی صرف حق‌آبه‌های زیست‌محیطی و تغذیه مصنوعی سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود. این جریان برای جلوگیری از افت تراز آب چاه‌های روستاهای پایین‌دست حیاتی است. در شرایط بحرانی شرب، بخشی از این سهم تغذیه و زیست‌محیطی به شبکه شرب منتقل شده است.

اولویت پایداری آب شرب

اخلاص‌مند در پایان تأکید کرد که مدیریت منابع آب در همدان یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است. هر قطره‌ای که در بالادست مدیریت می‌شود یا برای تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی صرف می‌شود، به پایداری تأمین آب در کل استان کمک می‌کند. اولویت اصلی در این مسیر، حفظ پایداری آب شرب بدون آسیب به زیرساخت‌های زیست‌محیطی است.