خبر کامل
پژوهش دانشگاه تهران: حفاظت محیط‌زیست بدون مشارکت مردم محلی ناپایدار است
حفاظت از مناطق حساس محیط‌زیستی در گرو تغییر رویکرد از مدیریت‌های دستوری به سمت مدیریت‌های مشارکتی است. مرضیه کشاورز، پژوهشگر دانشگاه تهران، تأکید کرده است که بدون در نظر گرفتن نقش حیاتی مردم محلی، هرگونه اقدام حفاظتی ناپایدار و با چالش‌های جدی روبرو خواهد بود.
رویکردی نوین برای حفاظت پایدار
این پژوهش که با تمرکز بر اهداف توسعه پایدار (SDGs) انجام شده، نشان می‌دهد که راهکار اصلی برای حفاظت مؤثر از اکوسیستم‌ها و بهبود همزمان معیشت جوامع بومی، در تقویت «سرمایه اجتماعی» و ایجاد «مشوق‌های اقتصادی عادلانه» نهفته است. این رویکرد، پایداری بلندمدت طرح‌های حفاظتی را تضمین می‌کند.
متدولوژی پژوهش و ابعاد هفت‌گانه مشارکت
کشاورز، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، در تشریح این مطالعه اشاره کرد که پژوهش با استفاده از چهارچوب استاندارد PRISMA و تحلیل گسترده متون علمی بین‌المللی صورت گرفته است. وی افزود:
«در این مطالعه، بیش از ۸۰ مقاله علمی معتبر مورد واکاوی قرار گرفته است تا مدل جامع هفت‌گانه‌ای از عوامل اثرگذار بر مشارکت استخراج شود. این ابعاد شامل عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاستی، محیط‌زیستی، مدیریتی، فردی-دموگرافیک و دانش-آگاهی هستند.»
اهمیت ابعاد اجتماعی و اقتصادی در مشارکت
یافته‌های کلیدی این پژوهش نشان می‌دهد که برخلاف تصور رایج، ابعاد اجتماعی نقش بسیار پررنگ‌تری در ترغیب مردم به مشارکت دارند، در حالی که عوامل سیاستی به تنهایی تأثیر محدودی از خود نشان داده‌اند. این بدان معناست که اعتماد‌سازی، شفافیت و تقویت نهاد‌های محلی پیش‌شرط موفقیت قوانین و سیاست‌های ابلاغی است.
این پژوهشگر همچنین بر پیوند ناگسستنی بین معیشت مردم و حفاظت از محیط‌زیست تأکید کرد. وی توضیح داد:
«از آنجا که جوامع پیرامون مناطق حفاظت‌شده اغلب از نظر اقتصادی آسیب‌پذیر و وابسته به منابع طبیعی هستند، ابعاد اقتصادی قوی‌ترین نقش را در تحقق اهداف توسعه پایدار ایفا می‌کنند. برای رسیدن به موفقیت، باید مدل‌های حفاظتی به‌گونه‌ای طراحی شوند که نه تنها به محیط زیست آسیب نرسانند، بلکه منافع اقتصادی ملموس و عادلانه‌ای را برای ساکنان محلی به ارمغان بیاورند.»
نقشه راهی برای آینده محیط‌زیست
مرضیه کشاورز در پایان، این مطالعه را به عنوان یک نقشه راه عملی برای مدیران محیط‌زیست معرفی کرد. او تأکید کرد که دستیابی به تاب‌آوری اکوسیستم‌ها در دهه آینده، مستلزم عبور از نگاه‌های تک‌بعدی و حرکت به سوی حکمرانی شفاف و مشارکتی است که در آن «مردم» نه تنها مانع، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از راه حل باشند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
