تلاش محمود عباس برای جانشینی خانوادگی در تشکیلات خودگردان فلسطین

محمود عباس، رئیس ۹۰ ساله تشکیلات خودگردان فلسطین، که سال‌هاست با کنار زدن رقبا و همکاری امنیتی با اسرائیل قدرت را در دست دارد، اکنون به دنبال راهی نوین برای تثبیت و گسترش نفوذ خود در آینده سیاسی فلسطین است.

بر اساس اظهارات شش مقام فلسطینی که نخواستند نامشان فاش شود، عباس در حال مهیا کردن پسرش، یاسر عباس ۶۴ ساله، برای ایفای نقش رهبری ارشد در حزب فتح، حزب حاکم تشکیلات خودگردان فلسطین، است. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که دوره ریاست جمهوری عباس از سال ۲۰۰۹ به پایان رسیده، اما او از آن زمان تاکنون از برگزاری انتخابات خودداری کرده است. بسیاری از فلسطینی‌ها این تلاش را نشانه‌ای از عدم تمایل عباس برای کناره‌گیری از قدرت می‌دانند.

کنترل مطلق و فشارهای بین‌المللی

«هانی المصری»، تحلیلگر سیاسی فلسطینی، می‌گوید: «ما با حکومت یک فرد سروکار داریم. او همه چیز را در کنترل دارد.»

تلاش محمود عباس برای پیشبرد منافع خانوادگی‌اش، با وجود مقاومت‌هایی در داخل حزب و میان مردم، در شرایطی انجام می‌شود که تشکیلات خودگردان فلسطین تحت فشارهای فزاینده بین‌المللی برای اجرای اصلاحات سیاسی قابل‌توجه قرار دارد. مقامات دولت ترامپ پیشتر اعلام کرده بودند که این تشکیلات تنها در صورت اجرای برنامه اصلاحات می‌تواند نقش معناداری در غزه پس از جنگ ایفا کند.

یاسر عباس و کمیته مرکزی فتح

روز پنج‌شنبه، حزب فتح برای انتخاب اعضای جدید کمیته مرکزی، که بالاترین نهاد رهبری حزب محسوب می‌شود، تشکیل جلسه داد. به گفته مقامات، یاسر عباس به شدت برای کسب کرسی در این کمیته به اعضا فشار آورده است. این مقامات همچنین افزودند که بدون حمایت پدرش، شانس یاسر برای تصاحب این کرسی بسیار اندک خواهد بود.

طی یک سال گذشته، یاسر عباس نقش عمومی پررنگ‌تری را ایفا کرده و حتی به عنوان فرستاده‌ای به لبنان اعزام شده است. یکی از وظایف اصلی او در لبنان، تسهیل خلع سلاح گروه‌های فلسطینی در اردوگاه‌های پناهندگان بوده که به گفته مقامات، موفقیت محدودی در پی داشته است.

نشانه‌های جاه‌طلبی سیاسی یاسر عباس

جاه‌طلبی‌های سیاسی یاسر عباس در هفته‌های اخیر بیش از پیش آشکار شده است. او از مقرهای چندین آژانس امنیتی فلسطینی در رام‌الله بازدید کرده و با ژنرال‌ها و افسران ارشد دیدار داشته است. در جریان این بازدیدها، یاسر لباس‌های سبز تیره‌ای به تن داشت که شباهت زیادی به لباس نظامی یاسر عرفات، رهبر پیشین فلسطین، داشت. او همچنین با لقب «ابوعمار» شناخته می‌شود که همان لقبی است که عرفات از آن استفاده می‌کرد. یاسر عباس همچنین پدرش را در سفرهای خارجی همراهی کرده و در عکس‌های متعددی در کنار رؤسای جمهور و مقامات خارجی دیده شده است.

مخالفت‌های پنهانی و آینده تشکیلات

دو مقام فلسطینی اعلام کردند که برخی از مقامات ارشد فتح به صورت خصوصی مخالفت خود را با پیوستن یاسر عباس به کمیته مرکزی ابراز کرده‌اند، اما از ترس انتقام‌جویی محمود عباس، از موضع‌گیری علنی علیه او خودداری کرده‌اند. آن‌ها معتقدند تا زمانی که یاسر عباس از حمایت پدرش برخوردار باشد، به راحتی به ریاست کمیته کنگره عمومی فتح انتخاب خواهد شد.

پیش از این، حسین الشیخ، معاون محمود عباس، بهترین گزینه برای تصدی رهبری ارشد تشکیلات خودگردان در نظر گرفته می‌شد. بسیاری از فلسطینی‌ها نگرانند که حضور همزمان یاسر عباس و الشیخ، به معنای ادامه وضع موجود و عدم تغییر در ساختار قدرت باشد. تحلیلگران بر این باورند که محمود عباس با کمک به ظهور پسرش، فرصت حیاتی برای متحد کردن حزب فتح که به شدت دچار تفرقه شده است را از دست می‌دهد.