چالش‌های اجرای قانون مبارزه با دخانیات در خراسان جنوبی: ضعف نظارت و عادی‌سازی مصرف

محمدجعفر عبداللهی، رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی، در جلسه‌ای که به بررسی چالش‌ها و راهکارهای اجرای قانون جامع مبارزه با دخانیات اختصاص داشت، بر لزوم برخورد جدی با مصرف و عرضه مواد دخانی تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه مصرف دخانیات در همه کشورها عملی نکوهیده و آسیب‌زا تلقی می‌شود، خواستار اعمال محدودیت‌های سختگیرانه‌تر برای کنترل آن شد.

محدودیت‌های جهانی و وضعیت ایران

عبداللهی به قوانین کشورهای مختلف در زمینه محدودیت مصرف دخانیات اشاره کرد و گفت: «در بسیاری از کشورهای اروپایی، عرضه دخانیات به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است و برخی کشورها مانند فنلاند این محدودیت سنی را تا ۲۰ سال افزایش داده‌اند. همچنین استعمال دخانیات در اماکن عمومی و حتی در نزدیکی مراکز درمانی و حساس برای جلوگیری از آسیب به افراد غیرمصرف‌کننده ممنوع است.»

وی افزود که در ایران نیز قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات مصوب سال ۱۳۸۵، ظرفیت‌های قانونی مناسبی را پیش‌بینی کرده است. با این حال، با وجود ممنوعیت عرضه دخانیات به افراد زیر ۱۸ سال و تعیین ضوابط قانونی، همچنان ضعف‌هایی در حوزه صدور مجوزها و نظارت بر واحدهای صنفی مشاهده می‌شود.

آمار نگران‌کننده و ضرورت بازنگری

رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی با ارائه آماری نگران‌کننده، اظهار داشت: «از حدود دو هزار واحد صنفی، نزدیک به ۶۰۰ واحد به عرضه دخانیات مشغول هستند که این میزان، ضرورت بازنگری در نحوه صدور مجوزها و تشدید نظارت‌ها را نشان می‌دهد.»

او بر لزوم استفاده از ظرفیت کارشناسی حوزه بهداشت و درمان در صدور مجوزها تأکید کرد و افزود که فرآیندهای قانونی نباید به گونه‌ای باشد که در صورت نبود پاسخ در بازه زمانی مشخص، مجوزها به‌صورت خودکار صادر شوند.

همایش تخصصی و برخورد قانونی

عبداللهی از برگزاری یک همایش تخصصی با محوریت مقابله با عرضه غیرمجاز دخانیات خبر داد. در این همایش، نخبگان علمی، فعالان صنفی و حتی عرضه‌کنندگان دخانیات دعوت خواهند شد تا ضمن بررسی آسیب‌ها، راهکارهای کنترل مصرف و عرضه مورد بحث و تبادل نظر قرار گیرد.

وی تصریح کرد: «پس از مرحله تبیین و فرهنگ‌سازی، با افرادی که سلامت عمومی جامعه را تهدید می‌کنند، برخورد قانونی و مؤثر صورت خواهد گرفت.»

نقش شهرداری‌ها و رسانه‌ها

رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی همچنین به لزوم کنترل عرضه قلیان در بوستان‌ها و اماکن عمومی اشاره کرد و بیان داشت: «شهرداری‌ها، شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر و سایر دستگاه‌های مسئول باید در این زمینه نقش فعال‌تری ایفا کنند.»

عبداللهی بر اهمیت اقناع افکار عمومی و نقش رسانه‌ها در کاهش گرایش به مصرف دخانیات تأکید کرد و افزود: «رسانه ملی، رسانه‌های مکتوب و فضای مجازی باید در راستای آگاهی‌بخشی عمومی و جلوگیری از عادی‌سازی مصرف دخانیات ایفای نقش کنند.»

وی در پایان با هشدار نسبت به عادی‌سازی مصرف دخانیات در جامعه خاطرنشان کرد: «امروز مصرف دخانیات در برخی فضاهای عمومی به رفتاری عادی تبدیل شده و این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی گسترده‌تری در آینده باشد.»