نمایشگاه مجازی کتاب تهران؛ گامی بلند در عدالت فرهنگی و توزیع کتاب با حمایت پست

مدیرعامل شرکت ملی پست ایران، محمد احمدی، با اشاره به برگزاری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، از تبدیل این رویداد به بستری قدرتمند برای توزیع کتاب در سراسر کشور خبر داد. این نمایشگاه که از بیست‌وششم اردیبهشت تا دوم خرداد ۱۴۰۵ با شعار «بخوانیم برای ایران» برگزار می‌شود، امکان دسترسی علاقه‌مندان در اقصی‌نقاط کشور را به منابع مطالعاتی فراهم آورده و فرصتی ارزشمند برای عدالت در توزیع و بهره‌مندی فرهنگی ایجاد کرده است.

توسعه زیرساخت‌ها و بلوغ سامانه

احمدی بیان کرد که تجربه برگزاری اولین دوره نمایشگاه مجازی کتاب، که با هدف تحول در توزیع کتاب آغاز شد، اکنون به سامانه‌ای قدرتمند تبدیل شده است. این زیرساخت امکان دسترسی علاقه‌مندان در اقصی‌نقاط کشور را بدون نیاز به صرف هزینه‌های سنگین سفر و حضور فیزیکی، به منابع مطالعاتی فراهم می‌کند.

• رشد پس از کرونا: زیرساخت نمایشگاه مجازی کتاب تهران پس از پایان همه‌گیری با سرعت بیشتری توسعه یافت و در کنار نمایشگاه فیزیکی، به یک رویداد سالانه تبدیل شد.
• بلوغ چندلایه: این بلوغ در تعامل فروشگاه‌ها و عرضه‌کنندگان، آشنایی مردم با شیوه استفاده از سامانه، و همچنین در ارائه خدمات اجرایی و عملیاتی شرکت ملی پست برای ارسال مرسولات کاملاً محسوس است.

حمایت فرهنگی در شرایط اقتصادی دشوار

مدیرعامل شرکت ملی پست ایران با قدردانی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب در شرایط خاص کشور، بر اهمیت فرهنگی این رویداد تاکید کرد. او افزود که تصمیم‌گیری برای برگزاری نمایشگاه‌ها در چنین شرایطی دشوار است، اما این تصمیم به دلیل عدم امکان برگزاری حضوری در این سطح، بسیار شایسته بوده است.

«در نشستی با رئیس و قائم مقام نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران درباره نحوه اجرای کار، تعاملات و چگونگی حمایت‌ها گفت‌وگو شد. همان‌طور که هر ساله شرکت ملی پست در این مسیر نقش تسهیل‌گر و حامی فرهنگی داشته، امسال با توجه به شرایط اقتصادی و افزایش هزینه‌های خدمات، تلاش کردیم نگاه حمایتی خود را حفظ کنیم.»

شرکت ملی پست همه ظرفیت‌های خود را برای همکاری با برگزارکنندگان نمایشگاه مجازی کتاب بسیج کرده است، به‌ویژه در زمینه حمل‌ونقل کتاب‌ها به مناطق دوردست، حتی اگر با زیان اقتصادی همراه باشد، از منظر فرهنگی ارزشمند تلقی می‌شود.

خدمات پستی و تخفیف‌های ویژه

معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرد که شرکت ملی پست با توجه به شرایط اقتصادی، نرخ‌های خدمات خود را تعدیل کرده و حدود ۴۰ درصد تخفیف برای نمایشگاه مجازی کتاب اعمال کرده است. این نرخ‌ها به‌قدری پایین هستند که گاهی برای مخاطب قابل باور نیستند.

• آمار توزیع: در سال ۱۴۰۴، حدود یک میلیون و ۲۰ هزار مرسوله کتاب از نمایشگاه مجازی کتاب توزیع شد که نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است.
• زمان ارسال: روند ارسال کتاب‌ها معمولاً از روز دوم یا سوم نمایشگاه آغاز شده و تا حدود پنج روز پس از پایان نمایشگاه ادامه می‌یابد.

رشد نرم‌افزاری و بهبود فرآیندها

احمدی به رشد و بلوغ زیرساخت نرم‌افزاری شرکت ملی پست اشاره کرد که امکان رصد لحظه‌ای ناشر و اطلاع‌رسانی پیامکی به مخاطبان را فراهم می‌کند. هدف‌گذاری شده است که این خدمات در آینده از طریق پلتفرم «بله» نیز ارائه شود.

مؤثرترین عامل در بهبود زمان توزیع، استقرار و توسعه دستگاه‌های سورتینگ هوشمند بود. تعداد نقاط سورتینگ در تهران از تعداد محدود به حدود ۱۵۰ نقطه رسید و این مکانیزم بهبود سرعت از حالت صرفاً تهران‌محور خارج شد و در چند شهر دیگر نیز راه‌اندازی گردید.

توصیه‌های مهم به ناشران و خریداران

مدیرعامل شرکت ملی پست توصیه‌های مهمی را برای بسته‌بندی مرسولات و ثبت آدرس دقیق ارائه داد:

• بسته‌بندی: ناشران باید از لفاف‌های باکیفیت و متناسب با ابعاد و وزن مرسوله استفاده کنند. محتوای آموزشی برای بهبود بسته‌بندی نیز در دست تهیه است.
• آدرس‌دهی: ثبت نشانی دقیق، کامل و استاندارد همراه با کد پستی ۱۰ رقمی و شماره تماس صحیح، برای خریداران بسیار حیاتی است. امکان پیاده‌سازی سرویس بازگرداندن نشانی استاندارد بر اساس کد پستی نیز وجود دارد.
• دستیار پستی: فعال‌سازی دستیار پستی در پلتفرم «بله» به کاربران امکان می‌دهد تا از زمان مراجعه مامور پستی مطلع شوند.

مرکز تماس و پشتیبانی شرکت ملی پست با شماره ۱۹۳ در ایام نمایشگاه مجازی کتاب تهران برای پاسخگویی و اطلاع‌رسانی به مردم در دسترس است.

دسترسی برابر به کتاب در سراسر کشور

احمدی تاکید کرد که نمایشگاه مجازی کتاب تهران یک ظرفیت بزرگ در توسعه فرهنگی و اجتماعی کشور ایجاد کرده است. اکنون افراد در دورترین نقاط کشور نیز می‌توانند به همه کتاب‌ها دسترسی داشته باشند و سفارش دهند. این امر به نوعی عدالت ارتباطی و عدالت فرهنگی را تقویت می‌کند.

او در پایان ابراز امیدواری کرد که تجربه ارسال کتاب در نمایشگاه مجازی کتاب تهران به‌عنوان یک دستاورد مهم فرهنگی و اجرایی در سطح بین‌المللی مطرح شود و از طریق نهادهایی مانند یونسکو مورد توجه قرار گیرد. این همکاری میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت ارتباطات و شرکت ملی پست، می‌تواند نقش مؤثری در توسعه فرهنگ مطالعه در کشور ایفا کند.