کشف دندانپزشکی ۶۰ هزار ساله نئاندرتال‌ها: تاریخ جراحی دندان بازنویسی شد

کشف شگفت‌انگیز در غار چاگیرسکایا

در سال ۲۰۱۶، در غار چاگیرسکایا واقع در جنوب غربی سیبری، دندانی آسیای بزرگ متعلق به یک فرد بالغ نئاندرتال کشف شد. وجود یک حفره عمیق و غیرعادی بر روی سطح این دندان، سال‌ها ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده بود. اکنون، نتایج پژوهش‌های اخیر تأیید می‌کند که این حفره نه بر اثر فرسایش طبیعی یا آسیب‌های پس از مرگ، بلکه نتیجه یک مداخله آگاهانه و هدفمند پزشکی بوده است.

مهارت دندانپزشکی نئاندرتال‌ها

محققان با انجام تحلیل‌های میکروسکوپی دقیق، دو ناحیه پوسیدگی شدید را در این دندان شناسایی کردند. یکی از این نواحی در مرز لثه قرار داشت که آثار شیارهای ناشی از تمیزکردن دندان با خلال در آن مشهود بود. اما کشف اصلی و حیرت‌انگیز، مربوط به حفره‌ای با طول ۴.۲ میلی‌متر، عرض ۲.۸ میلی‌متر و عمق ۲.۶ میلی‌متر بود که دقیقاً روی بافت پوسیده ایجاد شده بود.

محققان دانشگاه آریزونا بر این باورند که علامت‌های بسیار ظریف در لبه‌های این حفره، نشان‌دهنده استفاده از یک مته سنگی کوچک است. آزمایش‌های انجام شده بر روی دندان‌های انسان مدرن، ثابت کرده است که با چرخش ابزارهای نوک‌تیز ساخته شده از سنگ یشم که نمونه‌های متعددی از آن در همان غار چاگیرسکایا یافت شده، می‌توان دقیقاً چنین حفره‌هایی را ایجاد کرد.

نکته شگفت‌انگیزتر اینجاست که علائم ساییدگی و جویدن بر روی لبه‌های حفره، نشان می‌دهد که این نئاندرتال پس از انجام این عمل جراحی دردناک، مدت زمان قابل توجهی زنده مانده و به زندگی عادی خود ادامه داده است. پیش از این، قدیمی‌ترین شواهد دندانپزشکی مربوط به انسان خردمند (Homo sapiens) در حدود ۱۴ هزار سال پیش تخمین زده می‌شد، اما این یافته جدید نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها ده‌ها هزار سال قبل از ما به این سطح از مهارت دست یافته بودند.

این جراحی پیچیده، گواهی بر درک عمیق نئاندرتال‌ها از آناتومی بدن و مهارت حرکتی استثنایی آن‌ها است. اگرچه «ربکا راگ سایکس»، نویسنده کتاب «خویشاوند» (Kindred)، احتمال می‌دهد که این یک خوددرمانی بوده باشد، اما در هر صورت، نشان‌دهنده واکنش هوشمندانه و سازگارانه این گونه باستانی به بیماری‌های نادر است.

یافته‌های کامل این پژوهش مهم در ژورنال PLOS One منتشر شده است.