خسارت ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی اختلال اینترنت به اقتصاد دیجیتال ایران

بر اساس برآوردهای اخیر انجمن بلاکچین ایران، اختلالات گسترده و پی‌درپی اینترنت طی حدود ۷۰ روز گذشته، ضربه‌ای مهلک به پیکره اقتصاد دیجیتال کشور وارد کرده است. این انجمن در گزارشی تازه، میزان خسارت وارده به این بخش را بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرده که نشان‌دهنده عمق بحرانی است که از اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵، کسب‌وکارهای دیجیتال را درگیر کرده است.

فروپاشی تاب‌آوری کسب‌وکارها در پی اختلالات

گزارش انجمن بلاکچین به‌وضوح نشان می‌دهد که ناپایداری و قطعی اینترنت بیش از همه به کسب‌وکارهای کوچک، فریلنسرها، فروشگاه‌های آنلاین و شرکت‌های وابسته به ارتباطات بین‌المللی آسیب رسانده است. این گروه‌ها، به دلیل فقدان پشتوانه مالی قوی، تاب‌آوری کمتری در برابر اختلالات طولانی‌مدت داشته و بسیاری از آن‌ها ناچار به توقف فعالیت، تعدیل نیرو یا ادامه کار با حداقل ظرفیت شده‌اند.

در دوره اختلالات، میزان افت فروش در برخی کسب‌وکارهای دیجیتال از ۷۰ درصد نیز فراتر رفته و کانال‌های بازاریابی دیجیتال با مشکلات جدی مواجه شده‌اند. برآوردها حاکی از آن است که در مجموع هزار و ۶۵ ساعت اختلال ثبت‌شده، خسارت روزانه قطعی اینترنت برای اقتصاد دیجیتال بین ۳ تا ۸ هزار میلیارد تومان بوده که در دوره ۶۰ روزه، این رقم به حدود ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

چالش‌های کسب‌وکارهای کوچک و حوزه رمزدارایی

کسب‌وکارهای کوچک، نخستین قربانیان این بحران بوده‌اند. بسیاری از آن‌ها فعالیت خود را متوقف کرده، تیم‌های خود را تعدیل کرده‌اند و یا تنها با حداقل توان به کار ادامه می‌دهند. در بخش کسب‌وکارهای متوسط نیز، شرکت‌ها برای کاهش اثرات مخرب، اقدام به

• کوچک‌سازی هزینه‌ها
• توقف توسعه
• تعلیق پروژه‌های جدید
• محدودسازی استخدام

در حوزه رمزدارایی، اختلال اینترنت پیامدهای مستقیم‌تری داشته است. کاربران هنگام ورود به حساب، احراز هویت، برداشت و واریز، مدیریت کیف پول و انجام معاملات با دشواری‌های فراوانی روبرو شده‌اند. این مشکلات منجر به کاهش حجم معاملات، افت فعالیت کاربران و کند شدن جذب کاربران جدید شده است.

اختلال در دسترسی به دارایی‌های دیجیتال و بی‌اعتمادی کاربران

یکی از مهم‌ترین پیامدهای این دوره، اختلال در دسترسی پایدار کاربران به دارایی‌های دیجیتال و سرویس‌های پایه بوده که به دلیل کندی سرویس‌ها، وقفه در دریافت پیامک‌های احراز هویت و محدودیت ارتباط با سرویس‌های بین‌المللی، تشدید شده است.

نبود الگوی ثابت و قابل پیش‌بینی در دسترسی به اینترنت، چالش دیگری را ایجاد کرده است. این وضعیت علاوه بر ایجاد نابرابری عملیاتی، موجب سردرگمی و بی‌اعتمادی کاربران شده است. در بسیاری از موارد، کاربران اختلالات را متوجه کسب‌وکارها دانسته و برخی شرکت‌ها با موجی از نارضایتی و اتهام مواجه شده‌اند، در حالی که بخش مهمی از این مشکلات از کنترل آن‌ها خارج بوده است.

افزایش ریسک‌های امنیتی و کلاهبرداری‌های سایبری

نبود دسترسی عمومی و پایدار به اینترنت، بخش بزرگی از کاربران را به سمت استفاده از ابزارهای غیررسمی و ناامن سوق داده است. استفاده از VPNهای ناشناس، کانفیگ‌های نامطمئن و ابزارهای غیرقابل‌اعتماد، ریسک‌های امنیتی را به شدت افزایش داده و بستر سوءاستفاده‌هایی نظیر سرقت اطلاعات، کلاهبرداری سایبری و دسترسی غیرمجاز را گسترده‌تر کرده است.

انجمن بلاکچین در جمع‌بندی گزارش خود تأکید می‌کند که وضعیت کنونی اقتصاد دیجیتال ایران تنها یک اختلال مقطعی نیست، بلکه روندی فرسایشی است که از سطح زیرساختی فراتر رفته و به بحران اقتصادی و کاهش سطح اعتماد عمومی رسیده است. این انجمن هشدار می‌دهد که در صورت تداوم این شرایط، بخشی از خسارت‌های ایجادشده غیرقابل جبران خواهد بود و آثار آن بر اشتغال، سرمایه‌گذاری و رشد اقتصاد دیجیتال در سال‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت.