داستان نیمه‌تمام لیگ تخت جمشید: فصلی پر هیجان که به انقلاب گره خورد

اولین لیگ سازمان‌یافته و سراسری در فوتبال ایران که از سال ۱۳۵۲ آغاز شده بود، در ششمین فصل خود، یعنی ۵۷-۱۳۵۶، به اوج هیجان و رقابت رسید. در این فصل، تیم‌های بزرگی چون پرسپولیس با خرید آلن ویتل و ظهور نسل طلایی خود، به دنبال کسب عنوان قهرمانی از پاس تهران بودند. در سوی دیگر، استقلال (تاج سابق) تحت هدایت ولادیمیر جکیچ و با حضور بازیکنان مطرحی نظیر آندرانیک اسکندریان، حسن نظری و پرویز مظلومی، یکی از مدعیان جدی قهرمانی به شمار می‌رفت.

تیم‌های حاضر در آخرین فصل لیگ تخت جمشید

آخرین فصل لیگ تخت جمشید با حضور ۱۶ تیم برگزار شد. این تیم‌ها عبارت بودند از:

• شهباز
• پرسپولیس
• تاج (استقلال)
• پاس
• نیرو اهواز
• ملوان
• ماشین‌سازی
• بانک ملی
• تراکتور
• صنعت نفت
• برق شیراز
• ذوب‌آهن
• رستاخیز خرمشهر
• ابومسلم
• دارایی
• هما

از میان این تیم‌ها، پرسپولیس، استقلال، ملوان، تراکتور و ذوب‌آهن همچنان در سطح اول فوتبال ایران فعال هستند. تیم صنعت نفت در لیگ دسته یک حضور دارد و تیم پاس نیز که از تهران به همدان منتقل شده، در لیگ دسته دوم به رقابت می‌پردازد. متأسفانه، اکثر تیم‌های دیگر به مرحله انحلال رسیده‌اند.

شهباز در صدر جدول و امید به قهرمانی

در فصل ۵۷-۱۳۵۶، پس از پایان ۱۲ هفته، تیم شهباز در صدر جدول قرار داشت. پرسپولیس و تاج با تنها یک امتیاز اختلاف، شهباز را تعقیب می‌کردند. شهباز با به ثمر رساندن ۲۰ گل، بهترین خط حمله رقابت‌ها را در اختیار داشت و از شانس بسیار خوبی برای کسب عنوان قهرمانی برخوردار بود.

تیم شهباز در آن فصل، بسیاری از بازیکنان مطرح تاج (استقلال) را به خدمت گرفته بود و با حضور ستاره‌هایی چون نصرالله عبداللهی، ناصر حجازی، محمود حقیقیان، ابراهیم قاسم‌پور، مهدی دینورزاده و رضا عادلخانی، خود را به رقیبی جدی برای پرسپولیس و تاج تبدیل کرده بود.

توقف ناگهانی لیگ و پیامدهای آن

رقابت‌های جام تخت جمشید پس از گذشت ۱۳ هفته به طور ناگهانی متوقف شد. بر اساس اطلاعات منتشر شده، آخرین بازی این لیگ در تاریخ ۲۹ مرداد ۱۳۵۷ بین تیم‌های هما تهران و ماشین‌سازی تبریز در استادیوم امجدیه برگزار شد. این مسابقه با تساوی بدون گل به پایان رسید و هما در قعر جدول باقی ماند، در حالی که ماشین‌سازی به میانه جدول صعود کرد.

چند روز پس از این بازی، فدراسیون فوتبال با صدور اطلاعیه‌ای کوتاه، دلیل تعطیلی رقابت‌های لیگ تخت جمشید را «شرایط کشور» اعلام کرد. این تصمیم در حالی گرفته شد که هفته سیزدهم هنوز به طور کامل به پایان نرسیده بود و قرار بود هفته چهاردهم در روزهای دوم، سوم و پنجم شهریور برگزار شود.

با وجود امید فدراسیون فوتبال به برگزاری منظم هفته‌های بعدی، شرایط انقلاب اسلامی باعث شد تا لیگ فصل ۵۷-۱۳۵۶ نیمه‌کاره باقی بماند. فصلی که می‌توانست یک قهرمان جدید و هیجان‌انگیز را به فوتبال ایران معرفی کند.

بازگشت فوتبال پس از انقلاب

لیگ فوتبال ایران که از شهریور ۱۳۵۶ تعطیل شده بود، سرانجام در سال ۱۳۵۹ با رقابت‌های جام شهید اسپندی از سر گرفته شد که با قهرمانی پرسپولیس همراه بود. با این حال، نخستین لیگ سراسری پس از انقلاب و در اولین سال پس از جنگ تحمیلی، تحت عنوان لیگ قدس به انجام رسید که تیم استقلال در آن به مقام قهرمانی دست یافت.