کشف دندان‌پزشکی ۶۰ هزار ساله در نئاندرتال‌ها: تاریخ جراحی دندان بازنویسی شد

کشف دندان نئاندرتال در غار چاگیرسکایا

در سال ۲۰۱۶، در غار چاگیرسکایا واقع در جنوب غربی سیبری، یک دندان آسیای بزرگ متعلق به یک فرد بالغ نئاندرتال کشف شد. وجود یک حفره عمیق و غیرعادی بر سطح این دندان، سال‌ها ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده بود. اکنون، نتایج پژوهش‌های اخیر به طور قاطع تأیید می‌کند که این سوراخ نه بر اثر فرسایش طبیعی یا آسیب‌های پس از مرگ، بلکه نتیجه یک مداخله پزشکی آگاهانه بوده است.

شواهد دندان‌پزشکی پیشرفته در نئاندرتال‌ها

محققان با انجام تحلیل‌های میکروسکوپی دقیق، دو ناحیه پوسیدگی شدید را در این دندان شناسایی کردند. یکی از این نواحی در مرز لثه قرار داشت که آثار شیارهای ناشی از تمیزکردن دندان با خلال در آن مشهود بود. اما مهم‌ترین کشف، مربوط به حفره‌ای با ابعاد ۴.۲ میلی‌متر طول، ۲.۸ میلی‌متر عرض و ۲.۶ میلی‌متر عمق بود که دقیقاً روی بافت پوسیده ایجاد شده بود.

تکنیک جراحی با مته سنگی

پژوهشگران دانشگاه آریزونا بر این باورند که علامت‌های بسیار ظریف در لبه‌های این حفره، نشان‌دهنده استفاده از یک مته سنگی کوچک است. آزمایش‌های انجام شده بر روی دندان‌های انسان مدرن ثابت کرد که با چرخش ابزارهای نوک‌تیز ساخته‌شده از سنگ یشم – که نمونه‌های متعددی از آن در همان غار یافت شده – می‌توان دقیقاً چنین حفره‌هایی را ایجاد کرد.

نکته حیرت‌انگیز این است که علائم ساییدگی و جویدن بر روی لبه‌های حفره، گواهی می‌دهد که این نئاندرتال پس از انجام این عمل جراحی دردناک، مدت زمان قابل توجهی زنده مانده و به زندگی عادی خود ادامه داده است. پیش از این، قدیمی‌ترین شواهد دندان‌پزشکی مربوط به انسان خردمند (Homo sapiens) و به حدود ۱۴ هزار سال پیش بازمی‌گشت، اما این یافته جدید نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها ده‌ها هزار سال قبل از ما به این سطح از مهارت دست یافته بودند.

درک عمیق از آناتومی

این جراحی پیچیده، گواهی بر درک عمیق نئاندرتال‌ها از آناتومی بدن و مهارت حرکتی استثنایی آن‌ها است. اگرچه «ربکا راگ سایکس»، نویسنده کتاب «خویشاوند» (Kindred)، این احتمال را مطرح می‌کند که این اقدام یک خوددرمانی بوده باشد، اما در هر صورت، نشان‌دهنده واکنش هوشمندانه این گونه به بیماری‌های نادر است.

یافته‌های کامل این پژوهش مهم، در ژورنال معتبر PLOS One به چاپ رسیده است.