حکم پزشکیان برای عارف: امید به بازگشایی اینترنت یا اقدامی «روانی»؟

انتصاب عارف و چشم‌انداز بازگشایی اینترنت

رئیس‌جمهور، که همزمان ریاست شورای عالی فضای مجازی را نیز بر عهده دارد، با صدور این حکم، مسئولیت سازماندهی و راهبری فضای مجازی را به محمدرضا عارف سپرده است. این انتصاب این پرسش را مطرح می‌کند که تا چه حد می‌تواند موانع اتصال به اینترنت را برطرف سازد؟

نگاه مثبت عثمان سالاری، نماینده مجلس

عثمان سالاری، نماینده تربت جام در مجلس، با نگاهی مثبت به این انتصاب، اظهار داشت:

«در اینکه آقای عارف دانش فنی کافی و وافی راجع به این مأموریت محوله دارند، تردیدی نیست؛ چرا که ایشان دانش‌آموخته رشته مرتبط با موضوع فضای مجازی هستند.»

وی افزود که رئیس‌جمهور این مسئولیت را به عارف تفویض کرده تا ابعاد مختلف موضوع واکاوی و آسیب‌شناسی شود و راهکارهایی بر اساس تدابیر مقام معظم رهبری برای حل معضل فضای مجازی ارائه گردد. سالاری تشکیل این ستاد را مثبت ارزیابی کرد و گفت که هدف آن پیگیری تخصصی با نگاهی منطقی و هوشمندانه برای رسیدن به یک چارچوب مشخص است.

آیا دولت به دنبال بازگشایی اینترنت است؟

سالاری در پاسخ به این پرسش که آیا چشم‌انداز بازگشایی اینترنت وجود دارد، تصریح کرد: «بله، با همین نگاه آمده‌اند و این امر حاصل می‌شود و به سمت‌وسویی پیش می‌رود تا این معضل در چارچوب دیدگاه‌های رهبری و معضلات جامعه حل شود.»

او همچنین اشاره کرد که بخشی از موارد مربوط به رفع فیلترینگ در حیطه اختیارات رئیس‌جمهور نیست و نیازمند اذن رهبری و تصمیمات شورای عالی فضای مجازی است. با این حال، وی این انتصاب را تلاشی مدبرانه برای حل هوشمندانه موضوع فضای مجازی دانست و افزود که عارف به صورت فنی و تخصصی مسئله را دنبال خواهد کرد تا تصمیم‌گیران را در خصوص نقاط قوت و ضعف و منافع و مضرات فضای مجازی متقاعد کند.

انتقاد مصطفی پوردهقان: حکم عارف جنبه روانی دارد

در مقابل، مصطفی پوردهقان، نماینده اردکان، دیدگاهی متفاوت دارد. او معتقد است:

«حکمی که برای آقای عارف صادر شده، بیشتر جنبه تزئینی یا روانی دارد تا بگویند فضای مجازی برای دولت مهم است. اما آقای پزشکیان باید بداند که با این حکم قرار نیست مسائل و مشکلاتی که مردم دارند حل بشود.»

پوردهقان تأکید کرد که رئیس‌جمهور شخص اول حوزه اجرایی کشور است و نباید مسئولیت را از خود سلب کند، چرا که در شورای عالی فضای مجازی و حوزه فنی مسئولیت دارد. او خواستار «کار واقعی» برای حل مشکلات فضای مجازی شد و افزود که صدور حکم داخلی در دولت، در حالی که این وظایف جزو شرح وظایف وزیر ارتباطات است، مشکلی را حل نمی‌کند و باید رضایت مردم جلب شود.

چالش‌های اینترنت کسب‌وکار و تبعیض

پوردهقان به وضعیت فعلی اینترنت و محدودیت‌های طولانی‌مدت اشاره کرد و گفت که باید سازوکاری برای آن در نظر گرفته شود. وی همچنین به «اینترنت فضای کسب‌وکار» اشاره کرد که با وجود سیاست‌گذاری خوب، اپراتورها در عمل بد عمل کرده و آن را به منبع درآمدی برای خود تبدیل کرده‌اند.

«مردم دیگر از این حکم زدن‌ها و اینکه سخنگوی دولت برای خبرنگاران حرف‌های قشنگ بزند، خسته شده‌اند و کار واقعی می‌خواهند و کار واقعی نه نیازی به حکم دارد و نه به رسانه‌ای کردن.»

او تصریح کرد که مردم از تبعیض ناشی از اسامی عجیب‌وغریب مانند «اینترنت پرو» یا «کسب‌وکار» و پول‌های گزافی که از مردم گرفته می‌شود، ناراضی هستند و اگر گوش شنوایی هست، باید در عمل کاری انجام شود.

لزوم گفت‌وگوی مستقیم پزشکیان با مردم

پوردهقان پیشنهاد کرد که اگر دولت احساس می‌کند شرایط امنیتی کشور در خطر است و رفع فیلتر نباید اتفاق بیفتد، باید محکم بایستد و آقای پزشکیان رودرروی مردم بنشیند و دلایل امنیتی را شفاف بیان کند. در این صورت، باید راه‌های جایگزین برای جبران ضررهای بخش اقتصادی، تجارت و علمی ارائه شود. او این‌ها را «کارهای واقعی» دانست، نه صدور حکمی که در چشم مردم جایگاهی ندارد.

این نماینده مجلس اظهار داشت که در حوزه فضای مجازی، قانون، شورا و اختیارات رئیس‌جمهور به اندازه کافی وجود دارد و وزارت ارتباطات و شورای عالی فضای مجازی با اعضای مشخص فعال هستند. او افزود که صدور حکم برای عارف به بهانه هماهنگی بیشتر، پاک کردن صورت‌مسئله و کمرنگ کردن شرح وظایف نهادهای مختلف است و رئیس‌جمهور باید با جسارت از اختیارات خود استفاده کند تا رضایت مردم جلب شود.

اینترنت پرو: ایجاد دوگانگی «خودی و غیرخودی»

پوردهقان درباره چشم‌انداز بازگشت اینترنت به حالت عادی یا رفع فیلترینگ، توضیح داد که امنیت در اولویت است و مردم نیز نمی‌خواهند هک در بانک‌ها یا مشکلات سوخت رخ دهد. اما دولت باید متوجه باشد که اینترنت در کشوری با ارتباطات بین‌المللی تا چه حد اثرگذار است و همه سنین و صنوف، از ارتباط ساده یک مادر با فرزندش تا نیاز یک فرد دانشگاهی و تاجر، به آن وابسته هستند. دولت باید سازوکاری برای پاسخگویی به این نیازها و جلوگیری از خسارت‌های شدید در نظر بگیرد.

او در پایان تأکید کرد که صرفاً به بهانه امنیت فضا را بستن و سپس راهی برای دسترسی برخی خواص فراهم کردن، درست نیست؛ چرا که این دسترسی تبدیل به رانت و خریدوفروش می‌شود. پوردهقان اشاره کرد که رئیس قوه قضاییه نیز بارها به این رویه دوگانگی «خودی و غیرخودی» اشاره کرده است که خطرات و نارضایتی‌هایی در بین مردم ایجاد می‌کند. به نظر او، دولت نظارت و اجرای سیاست خوبی ندارد و وقت آن است که شرایط را عادی‌تر کرده و اینترنت را برای همه مردم به یک فضای سفید تبدیل کند تا رضایت جامعه جلب شود.