نقد فیلم «Sheep in the Box» کورئدا: افسانه‌ای زیبا درباره فقدان در کن ۲۰۲۶

جهان‌بینی کورئدا و بازخوانی مفهوم فقدان

پرسش محوری فیلم «مردگان به چه کسی تعلق دارند؟» کاملاً با جهان سینمایی هیرُکازو کور‌ئدا هم‌خوانی دارد. او همواره در آثارش به مضامینی چون خانواده، فقدان و معنای زیستن پرداخته است. «Sheep in the Box» یکی از ناب‌ترین و رؤیایی‌ترین فیلم‌های اوست؛ اثری سبک‌بال اما عمیق که مرگ را از زاویه‌ای متفاوت و به شکلی شگفت‌آور آرامش‌بخش بررسی می‌کند. اگرچه خانواده همچنان محور اصلی داستان است، اما عناصر فانتزی این فیلم را بیش از آثار اخیرش – از «دزدان فروشگاه» (Shoplifters) تا «هیولا» (Monster) – به فضای معنوی و خیال‌پردازانه «پس از زندگی» (After Life) محصول ۱۹۹۸ نزدیک می‌کند.

داستان: آینده‌ای نزدیک و مواجهه با گذشته

داستان فیلم در «آینده‌ای نه‌چندان دور» اتفاق می‌افتد. اوتونه کوموتو (با بازی هاروکا آیاسه)، هنرمند و معمار، در محله‌ای مرفه کنار آب با همسرش کِنسوکه (با بازی دایگو)، نجار، زندگی می‌کند. بسته‌ای از لوازم هنری با پهپاد به خانه او می‌رسد که در میان آن‌ها، دعوت‌نامه‌ای مرموز از شرکت REBirth با پیامی تکان‌دهنده: «فراموشم نکن» به چشم می‌خورد. گم‌شدن گربه خانواده و داغِ از دست دادن پسر هفت‌ساله‌شان، کاکِرو، در حادثه‌ای عجیب دو سال پیش، همچنان بر زندگی اوتونه سایه افکنده است. با این حال، او کار روی پروژه جدیدش – طراحی خانه‌ای سفارشی برای زوجی سخت‌گیر – را ادامه می‌دهد.

REBirth: بازآفرینی انسان‌نما

شرکت REBirth خانواده کوموتو را برای استفاده از «نسخه جدید انسان‌نمای خود» انتخاب کرده است؛ پیشنهادی ویژه برای کسانی که عزیزانشان را در حوادث یا جرایم از دست داده‌اند. کِنسوکه به این پیشنهاد مشکوک است و نیت شرکت را سودجویانه می‌داند: «لاشخورها هستن… از بدبختی مردم پول درمیارن.» اما اوتونه اصرار دارد که حرفشان را بشنوند. این‌گونه است که زوج به دفتر مدرن و براق REBirth می‌روند و فیلم‌های تبلیغاتی آن‌ها درباره ترکیب پیشرفته هوش مصنوعی و رباتیک را تماشا می‌کنند.

اوتونه در کافه‌تریا با یکی از سه‌هزار ربات کودک شرکت روبه‌رو می‌شود و حیرت‌زده از کِنسوکه می‌پرسد: «فهمیدی رباته؟» او نمی‌تواند تشخیص دهد. همان شب، اوتونه عکس‌ها، لباس‌ها و یادگاری‌های کاکِرو را جمع می‌کند تا برای «بازآفرینی» او آماده شود. چند روز بعد، ون شرکت می‌رسد و کاکِرو – درست در همان صندلی همیشگی‌اش – با لباس‌هایی که مادرش انتخاب کرده، پیاده می‌شود. «اومدم خونه»، و قلب اوتونه از هم می‌شکند.

«آن‌باکسینگ» کاکِرو و تضاد والدین

صحنه «آن‌باکسینگ» کاکِرو از زیباترین لحظات فیلم است. اوتونه قوانین نگهداری، تنظیم سطح هوش (در حد ۷ سالگی) و نحوه شارژ باتری را می‌آموزد. او شیفته این کودک-ربات است، اما کِنسوکه نه. او با تمسخر می‌گوید: «یه تاماگوچیه… یه رومباست.» حتی از او می‌خواهد «آقا» صدایش کند، نه «بابا». این تضاد، تنشی لطیف و اُزووار ایجاد می‌کند: اوتونه آینده‌نگر و مشتاق، در برابر کِنسوکه که هنوز در گذشته گیر کرده است. اما با حضور کاکِرو، دیر یا زود باید پذیرفت که او بخشی از خانواده است.

از کابوس دیستوپیایی تا افسانه‌ای شفابخش

کور‌ئدا در این فیلم مسیرهای جالبی را می‌پیماید و برخلاف انتظار، به سمت روایت‌های تیره و تهدیدآمیز درباره هوش مصنوعی نمی‌رود. او امکان شفابخشی را بررسی می‌کند؛ اینکه شاید کاکِرو بتواند برای هر دو والد، به‌ویژه کِنسوکه، مفید باشد. در پایان روشن می‌شود که کورهئدا مواد خام کابوس‌های سایبرپانکی را به افسانه‌ای لطیف و اندوهگین تبدیل کرده است؛ با الهام از داستان‌هایی چون پینوکیو، شازده کوچولو و حتی داستان‌های کتاب مقدس (آیا نجار بودن کِنسوکه تصادفی است؟). موسیقی اثیری یوتا باندو و تصاویر خیره‌کننده ریووتو کُندو نیز این جهان شاعرانه را کامل می‌کنند؛ جهانی که در آن همه شخصیت‌ها نوعی «تولد دوباره» را تجربه می‌کنند.

بازی‌ها در این فیلم فوق‌العاده‌اند، اما هاروکا آیاسه درخشش ویژه‌ای دارد؛ اجرایی که تماشاگر را میخکوب می‌کند و بی‌صبرانه منتظر آثار بعدی او می‌گذارد.

مشخصات فیلم «Sheep in the Box»

• عنوان: Sheep in the Box
• جشنواره: کن (مسابقه اصلی)
• کارگردان و فیلمنامه‌نویس: هیرُکازو کور‌ئدا
• بازیگران: هاروکا آیاسه، دایگو، کوواکی ریمو
• توزیع‌کننده: نئون
• مدت زمان: ۲ ساعت و ۶ دقیقه