کاهش نگران‌کننده نرخ مشارکت زنان در بازار کار ایران تا ۱۴ درصد

تحلیل وضعیت اشتغال زنان در ایران: کاهش نگران‌کننده نرخ مشارکت با وجود افزایش تحصیلات

با وجود رشد چشمگیر حضور زنان در سطوح عالی تحصیلی، بازار کار ایران همچنان با چالش‌های عمیقی در زمینه اشتغال این قشر مواجه است. یک استاد دانشگاه با تأکید بر محدودیت‌های موجود، از کاهش مجدد نرخ مشارکت زنان در سال ۱۴۰۴ خبر داده و این روند را زنگ خطری برای آینده نیروی کار متخصص کشور می‌داند.

کاهش محسوس نرخ مشارکت زنان

بر اساس اظهارات این کارشناس، نرخ مشارکت زنان در بازار کار ایران روندی نزولی را طی کرده است. این کاهش نه تنها در سالیان اخیر مشاهده می‌شود، بلکه مقایسه با دهه‌های گذشته نیز گویای وضعیت نامطلوبی است:

• در نیمه دهه ۱۳۸۰، نرخ مشارکت زنان بالای ۱۷ درصد بود.
• در سال ۱۴۰۴، این نرخ به حدود ۱۴ درصد رسیده است.
• این ارقام نشان‌دهنده کاهشی بیش از سه واحد درصد طی حدود ۲۰ سال گذشته است.

این روند کاهشی در حالی رخ می‌دهد که انتظار می‌رود با افزایش سطح تحصیلات زنان، تمایل آن‌ها برای ورود به بازار کار و ایفای نقش‌های فعال‌تر اقتصادی نیز افزایش یابد.

تناقض میان تحصیلات و اشتغال

یکی از نکات قابل تأمل در این تحلیل، تناقض آشکار میان رشد تحصیلی زنان و کاهش نرخ مشارکت آن‌ها در بازار کار است. به طور سنتی، افزایش سطح آموزش و دستیابی به مدارج عالی تحصیلی، با افزایش فرصت‌های شغلی و تمایل به اشتغال همراه است. اما در ایران، این الگو به شکل معکوس در حال حرکت است:

«با افزایش حضور زنان در سطوح بالای تحصیلی، انتظار می‌رود گرایش آنان به حضور در بازار کار نیز افزایش یابد؛ اما فضای موجود برای اشتغال زنان، بسیار محدود است.»

این وضعیت نشان‌دهنده نیاز مبرم به بازنگری در سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی و اجتماعی برای ایجاد فرصت‌های شغلی برابر و متناسب با توانمندی‌های زنان تحصیل‌کرده است تا بتوان از پتانسیل عظیم این بخش از جامعه به نحو احسن بهره‌برداری کرد.