چالش‌های صنعت فولاد ایران: از کاهش تولید تا نیاز به حمایت‌های دولتی

کاهش ظرفیت تولید و آغاز بازسازی

صنعت فولاد کشور حدود ۳۰ درصد از ظرفیت تولید خود را از دست داده است. با این حال، روند بازسازی به سرعت آغاز شده و امید می‌رود با حمایت‌های لازم، جایگاه جهانی ایران در این صنعت حفظ شود.

صنعت فولاد ایران سال‌هاست که جایگاه دهم تولید و صادرات فولاد جهان را در اختیار دارد. در جنگ اخیر، آسیب‌های جدی به این صنعت وارد شد که منجر به از دست دادن حدود ۳۰ درصد از تولیداتمان گردید. برای حفظ جایگاه فعلی، نیازمند حمایت‌های جدی هستیم.

ایران با فاصله‌ای ۱۰ میلیون تنی نسبت به ویتنام (یازدهمین تولیدکننده جهان)، همچنان دهمین تولیدکننده فولاد جهان است که حفظ این جایگاه حیاتی است.

تأثیر بر اشتغال و ارزآوری

پیش از حملات اخیر، صنعت فولاد ۵.۵ درصد از اشتغال کشور را به خود اختصاص داده بود و برآوردها نشان می‌دهد که با وجود آسیب‌های وارده، می‌توان این سهم را حفظ کرد. در حال حاضر، حدود ۲ میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در این صنعت مشغول به کار هستند.

در حوزه ارزآوری نیز، این صنعت پیش از این ۱۱ درصد از ارز کشور را تأمین می‌کرد که معادل حدود ۸ میلیارد دلار بود. پیش‌بینی می‌شود که این سهم برای سال جاری به حدود ۹ درصد کاهش یابد که نشان‌دهنده تأثیر منفی خسارات بر درآمدهای ارزی کشور است.

راهکارهای پیشنهادی برای عبور از بحران

دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، راهکارهایی را برای برون‌رفت از وضعیت کنونی و تقویت صنعت فولاد پیشنهاد کرده است:

• تسهیل واردات ورق گرم: با توجه به کمبود حدود ۲۰۰ هزار تن ورق گرم در بازار، تسهیل واردات این محصول برای برقراری موازنه عرضه و تقاضا در کل زنجیره فولاد ضروری است. فولاد مبارکه نیز آمادگی همکاری با واردکنندگان را دارد.
• بازنگری در سیاست‌های مواد اولیه: سیاست‌های گذشته مبنی بر دریافت عوارض از سنگ آهن باید تغییر کرده و به سمت تسهیل صادرات مواد معدنی حرکت کنیم.
• تسریع در استرداد مالیات بر ارزش افزوده: پیگیری از سازمان امور مالیاتی برای تسریع در استرداد مالیات بر ارزش افزوده، می‌تواند کمک بزرگی به واحدهای تولیدی در شرایط نقدینگی پایین باشد.
• مشوق‌های مالیاتی: ارائه مشوق‌های مؤثر مالیاتی برای بازسازی واحدها و استفاده از توان ساخت داخلی ضروری است.
• مدیریت متمرکز و واردات: انتظار از دولت و وزارت صمت، مدیریت متمرکز در طول زنجیره فولاد و فراهم کردن امکان تأمین زنجیره‌ای با همکاری اتاق بازرگانی و تشکل‌ها است. همچنین، در صنایعی که بیش از ۵۰ درصد ظرفیت خالی تولید داخلی وجود دارد، باید مدیریت واردات صورت گیرد.

یک مصوبه حمایتی دولت مبنی بر معافیت واردکنندگان ورق از فرایندهای پیچیده در صورت انبار کردن آن، فرصتی مغتنم برای صنعت فولاد ایران محسوب می‌شود.