دانشگاه علوم پزشکی ایران: پذیرش ۲۷۷۱ مصدوم جنگ و راه‌اندازی «قرارگاه خودکشی»

مدیریت بحران و تاب‌آوری نظام سلامت

توکلی با اشاره به تجربه موفق ایران در مدیریت بحران‌های مختلف، گفت که مدیریت خدمات سلامت در استان تهران توسط سه دانشگاه اصلی و سایر دانشگاه‌های علوم پزشکی انجام می‌شود. وی افزود، تجربه هم‌افزایی در قالب قرارگاه یا کمیته اضطرار بهداشت و درمان، به افزایش بهره‌وری و انسجام در استفاده از توان عملیاتی در حوزه‌های مختلف منجر شده است. این مدل، به‌ویژه در جنگ اخیر، بسیار موفقیت‌آمیز بوده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران بر اهمیت کلان‌شهر تهران و شهرستان‌های اطراف آن تأکید کرد و اظهار داشت: «ارتقا و حفظ خدمات سلامت در حاشیه شهرستان‌های تهران یکی از اولویت‌های ماست.» وی با ابراز خرسندی از شکل‌گیری زنجیره درمانی در جنوب غرب استان تهران، به نظرسنجی‌هایی اشاره کرد که نشان‌دهنده ارتقای خدمات درمانی و بهداشتی و ایجاد امنیت خاطر برای مردم در شهرستان‌های قدس، شهریار، ملارد، رباط‌کریم و بهارستان است. وی یادآور شد که در زمان جنگ، ارجاع کمی از این مناطق به کلان‌شهر تهران صورت گرفت که نشان از موفقیت این زنجیره خدماتی دارد.

خسارات جنگ و اقدامات اورژانسی

توکلی به لطمات و تخریب‌هایی که در محدوده دانشگاه علوم پزشکی ایران در زمان جنگ رخ داد، اشاره کرد. بیمارستان مطهری، بیمارستان پرستاری و دانشکده مدیریت از جمله مراکزی بودند که مورد اصابت قرار گرفتند. همچنین، حمله‌ای در مجاورت بیمارستان رباط‌کریم صورت گرفت که آسیب موقتی ایجاد کرد اما بلافاصله ترمیم و به چرخه فعالیت بازگشت. در بخش خصوصی، بیمارستانی در مجاورت پارک علم و فناوری در ملارد نیز مورد حمله قرار گرفت که فعالیت آن فعلاً متوقف است. با این وجود، توکلی با ابراز خرسندی اعلام کرد که هیچ خسارت جانی در کادر درمان و سلامت گزارش نشده است. وی افزود، در بزنگاه‌های بحران، بیمارستان مطهری تخلیه و خدمات آن با بیمارستان حضرت فاطمه(س) ادغام شد تا ارائه خدمات بدون وقفه ادامه یابد.

توسعه خدمات و مراکز جدید

توکلی از نظارت مستمر بر حوزه‌های دارو، غذا، داروخانه‌ها، مراکز صنعتی و درمانی خبر داد و از افتتاح مرکز «سراج» در هفته سلامت به عنوان یکی از مراکز مهم محله‌محور و ارتقادهنده سلامت یاد کرد.

فعالیت «قرارگاه خودکشی»

وی همچنین از فعالیت «قرارگاه خودکشی» در دانشگاه علوم پزشکی ایران خبر داد و گفت: «در این قرارگاه، آمارهای اقدام به خودکشی به صورت مستند و مستقیم در داشبوردهای مربوطه بررسی می‌شود. این رصد در حوزه دانشجویی و همچنین شبکه‌های بهداشت اطراف استان تهران انجام می‌گیرد.»

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود که مراکز درمانی مسمومیت و تخت‌های مربوطه در مناطق حاشیه‌ای راه‌اندازی شده است؛ از جمله بیمارستان سرباز، بیمارستان امام سجاد و امام خمینی شهریار که بیماران دارای مسمومیت عمدی یا سهوی در آنها پذیرش می‌شوند.

توکلی با اشاره به تعاملات خوب فرهنگی و دانشجویی، تصریح کرد که با وجود تمام شرایط بحرانی، توجه ویژه‌ای به حوزه فرهنگی شده است و دانشگاه علوم پزشکی ایران بر اساس ارزیابی‌ها، جزو دانشگاه‌های شاخص و برتر در پیشرفت برنامه عملیاتی در استان تهران است.

وی بیان کرد که در زمان جنگ، جلسات مدیریت بحران به طور منظم هفتگی با همه مدیران استان تهران برگزار شد. این هماهنگی باعث شد تا موضوعات امنیتی، خدمات درمانی، ذخیره سوخت بیمارستان‌ها و به‌روزرسانی ژنراتورها پوشش داده شود و پشتوانه‌های لازم برای ادامه خدمات در شرایط بحران فراهم گردد.

راه‌اندازی بیمارستان‌های جدید و توسعه زیرساخت‌ها

توکلی به توسعه بیمارستان حضرت رسول‌اکرم(ص) اشاره کرد و اظهار داشت: «این بیمارستان با ۳۲۰ تخت خواب در حال جایگزینی با یک مجموعه ۶۴۰ تختخوابی کامل به همراه کلینیک ویژه است که عملیات خرید و ساخت آن در حال انجام است.»

وی همچنین از احداث مرکز جامع تمام‌بخشی در بیمارستان شهدای هفتم تیر توسط خیرین خبر داد و گفت: «استقبال بسیار خوبی از سوی خیرین در حوزه سلامت صورت گرفته و با تشکیل جلسات مستمر، منافع خوبی جذب شده است. در شرایط کمبود منابع مالی، استفاده از این ظرفیت می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.»

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران تأکید کرد: «اگر روند فعلی متوقف نشود، در شش ماه اول سال جاری شاهد افتتاح بیمارستان جدید در تهران خواهیم بود که خدمات حاکمیتی به نیازمندان ارائه می‌کند.»

به گفته وی، بیمارستان باب‌الحوائج علاوه بر حوزه سوختگی، در فاز دوم به عنوان تنها بیمارستان دولتی در غرب تهران در مرز منطقه ۵ و ۲۲، مسئولیت پذیرش مصدومین ترافیکی و تروما را نیز بر عهده خواهد گرفت.

آمار مصدومین و مدیریت بحران جنگ

یاسر فروغی قمی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران، در این نشست گفت: «در جنگ اخیر (رمضان) ۲۷۷۱ مصدوم در بیمارستان‌های تحت پوشش ما پذیرش شدند که بیشترین آمار در بین دانشگاه‌های تهران است. متأسفانه ۸۵ شهید در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی داشتیم.»

فروغی قمی افزود که از مجموع بیمارستان‌های غیردولتی، ۲۷ بیمارستان عمومی غیردولتی و خصوصی نیز پذیرش مصدومین داشتند و این مأموریت بدون کوچکترین مشکلی به سرانجام رسید. وی اظهار داشت که بیش از ۴۵ روز پس از جنگ، همچنان بیمارانی از مصدومین جنگ در بیمارستان‌ها بستری هستند که دچار عوارض درازمدت شده‌اند و در روزها و هفته‌های آینده به ویژه در بخش‌های ICU اقامت خواهند داشت.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به مدیریت متمرکز در حوزه دانشگاه از روز اول جنگ، گفت: «بیمارستان را از روز اول جنگ تخلیه کردیم و روز دوم بیمارستان مورد اصابت قرار گرفت و بیش از ۸۰ درصد تخریب شد. خوشبختانه با جابجایی سریع مراکزی که احساس خطر می‌کردیم، هیچ بیماری در این بیمارستان‌ها باقی نماند.»

وی ادامه داد که خدمات غیرضروری در دوران جنگ به حداقل کاهش یافت و این کاهش به صورت پلکانی انجام شد تا ظرفیت پذیرش بیماران احتمالی افزایش یابد. همچنین جابجایی پزشکان و بازتعریف ظرفیت سیستم پرستاری و پزشکی از ابتدای جنگ انجام شد. فروغی قمی این تجربه مدیریت متمرکز و کاهش پلکانی خدمات غیرضروری را یکی از موفقیت‌های دانشگاه در دوران جنگ ارزیابی کرد.

خدمات بهداشتی بدون وقفه

فربود عبادی‌فرد آذر، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران، تأکید کرد که در دوران جنگ هیچ خدماتی برای مردم تعطیل نشد و خدمات به نحو احسن ارائه شد. وی گفت: «تمام مراکز استراتژیک بهداشتی با جایگزینی مراکز، خدمات واکسیناسیون، مراقبت از مادران، غربالگری نوزادان، کنترل آب و آلودگی، و خدمات آزمایشگاهی را بدون کاهش ساعت کاری به مردم ارائه دادند.»

عبادی‌فرد آذر افزود که یکی از تدابیر اساسی در این جنگ، آمادگی برای مقابله با حوادث احتمالی ناشی از اشعه‌های رادیواکتیو در مناطق تحت پوشش بود، اگرچه چنین اتفاقی رخ نداد. وی به نقش مراکز سلامت روان اجتماعی (سراج) اشاره کرد و گفت که این مراکز در زمان جنگ به نحو احسن به مردم خدمات ارائه کردند و هدف آنها تضمین سلامتی روانی و اجتماعی مردم و ارائه خدمات پزشکی، روانشناسی و عمومی در سطح اول و دوم است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران خاطرنشان کرد که در شرایطی که امکان انجام برخی آزمایش‌ها در شهرستان‌ها یا دانشگاه‌های همجوار وجود نداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران اعلام آمادگی کرد و پذیرش تست و انجام آزمایش‌های دیگر را بر عهده گرفت.