اولویت آبفای تهران در ۱۴۰۵: توازن شبکه فاضلاب و ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها

احمدرضا محمدی ده‌چشمه، معاون بهره‌برداری و توسعه طرح‌های فاضلاب شرکت آبفای استان تهران، برنامه‌های این حوزه را برای سال ۱۴۰۵ تشریح کرد. یکی از اولویت‌های اصلی در سال آینده، ایجاد توازن میان توسعه شبکه جمع‌آوری فاضلاب و ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها در سطح استان تهران است. این اقدام حیاتی با هدف رفع ناهماهنگی‌های موجود در زیرساخت‌های فاضلاب استان صورت می‌گیرد.

چالش‌ها و ناهماهنگی‌های موجود

محمدی ده‌چشمه به وجود ناهماهنگی‌هایی در توسعه زیرساخت‌ها اشاره کرد: در برخی شهرهای استان، ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها متناسب با توسعه شبکه‌های جمع‌آوری فاضلاب افزایش نیافته است. در مقابل، در برخی مناطق نیز تصفیه‌خانه‌ها با ظرفیت افق طرح احداث شده‌اند، اما شبکه جمع‌آوری هنوز تکمیل نشده است. این عدم توازن، مدیریت منابع و ارائه خدمات بهینه را با چالش مواجه کرده است.

«با توجه به محدودیت منابع مالی، تلاش می‌شود با تخصیص هدفمند اعتبارات، میان توسعه شبکه جمع‌آوری و ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها توازن ایجاد شود. مطالعات طرح جامع فاضلاب استان نیز توسط مشاوران ذیصلاح در حال انجام است.»

برنامه‌ریزی بر اساس نیاز مناطق

• شهرهای با ظرفیت خالی تصفیه‌خانه: در مناطقی مانند ملارد، شهریار و اسلامشهر که ظرفیت خالی در تصفیه‌خانه‌ها وجود دارد، اولویت با توسعه شبکه جمع‌آوری فاضلاب و نصب انشعابات جدید خواهد بود.
• شهرهای با محدودیت ظرفیت تصفیه: در شهرهایی نظیر پاکدشت، قرچک، پرند و تهران که با محدودیت ظرفیت تصفیه مواجه هستند، تمرکز بر احداث و تکمیل تصفیه‌خانه‌های جدید قرار دارد.

پروژه‌های در دست اجرا و بهره‌برداری

عملیات اجرایی تصفیه‌خانه‌های قرچک و پاکدشت که از سال گذشته آغاز شده، در سال جاری با جدیت دنبال می‌شود. همچنین، تصفیه‌خانه فاضلاب پرند، مدول‌های ۷ و ۸ تصفیه‌خانه فاضلاب جنوب تهران و طرح توسعه تصفیه‌خانه شهرک قدس نیز در برنامه بهره‌برداری قرار دارند.

افق ۱۴۲۵ و ظرفیت‌های فعلی

بر اساس سند تخصیص پساب وزارت نیرو، هدف‌گذاری شده است که تا سال ۱۴۲۵، ظرفیت تصفیه فاضلاب در استان تهران به ۹۶۱ میلیون مترمکعب در سال برسد. در حال حاضر، استان تهران دارای ۳۵ تصفیه‌خانه فعال با مجموع ظرفیت حدود ۵۵۰ میلیون مترمکعب در سال است که حدود ۵۷ درصد جمعیت استان را تحت پوشش خدمات تصفیه فاضلاب قرار داده‌اند.

توسعه بدون اتکا به منابع خارجی

در حال حاضر، حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت جدید تصفیه‌خانه فاضلاب در استان تهران در دست احداث است. محمدی ده‌چشمه تاکید کرد که این پروژه‌ها برای نخستین بار بدون اتکا به تسهیلات بانک‌های خارجی در حال اجرا هستند. پیش‌بینی می‌شود این ظرفیت تا پایان برنامه هفتم توسعه در سال ۱۴۰۷ وارد مدار بهره‌برداری شود و ظرفیت کل تصفیه فاضلاب استان را به حدود ۷۵۰ میلیون مترمکعب در سال برساند؛ رقمی که معادل ۷۸ درصد هدف‌گذاری افق ۱۴۲۵ است.

وضعیت شبکه فاضلاب شهر تهران

تاکنون حدود ۷۲۰۰ کیلومتر شبکه و خطوط انتقال فاضلاب در شهر تهران اجرا شده که معادل ۹۵ درصد طرح جامع فاضلاب پایتخت است. در شهر تهران، توسعه شبکه از ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها پیشی گرفته است و به همین دلیل، تمرکز در سال ۱۴۰۵ بر افزایش ظرفیت تصفیه خواهد بود.

پروژه‌های کلیدی در پایتخت

• بهره‌برداری از مدول‌های ۷ و ۸ تصفیه‌خانه فاضلاب جنوب تهران با ظرفیت ۸۵ میلیون مترمکعب در سال.
• طرح توسعه تصفیه‌خانه شهرک قدس با ظرفیت ۱۶ میلیون مترمکعب.

عملیات اجرایی دو تصفیه‌خانه بزرگ دیگر شامل تصفیه‌خانه شهر آفتاب و تصفیه‌خانه فاضلاب خرگوش‌دره نیز آغاز شده است. با تکمیل این پروژه‌ها تا پایان برنامه هفتم توسعه، توازن میان توسعه شبکه فاضلاب و ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها در شهر تهران به سطح مطلوب خواهد رسید.