پیوستن چهره بانفوذ سودانی به ارتش؛ موج جدایی‌ها از نیروهای پشتیبانی سریع ادامه دارد

پیوستن چهره‌های بانفوذ به ارتش سودان؛ ضربه‌ای به نیروهای پشتیبانی سریع

در تحولی مهم در بحبوحه درگیری‌های داخلی سودان، امیر اسماعیل محمد یوسف، یکی از چهره‌های برجسته و بانفوذ اجتماعی و سیاسی ایالت کردفان غربی، رسماً به ارتش سودان پیوست. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که نیروهای پشتیبانی سریع با موج فزاینده‌ای از جدایی و تسلیم‌شدن فرماندهان و اعضای خود مواجه هستند.

امیر اسماعیل یوسف: سوابق و نفوذ

امیر اسماعیل یوسف، فرزند «عمدہ محمد یوسف»، رهبر طایفه «الدرع» از شاخه‌های اصلی قبیله بزرگ المسیریة الزرق، از نفوذ گسترده‌ای در مناطق غربی سودان برخوردار است. وی پیشتر سابقه عضویت در مجلس قانون‌گذاری کردفان جنوبی و دو دوره نمایندگی در پارلمان سودان بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ را در کارنامه خود دارد. او همچنین در بسیاری از ابتکارعمل‌های اجتماعی و پرونده‌های همزیستی مسالمت‌آمیز منطقه‌ای نقش‌آفرینی کرده است.

ویدئویی که از امیر اسماعیل در رسانه‌ها منتشر شده، او را در حال تمجید از ارتش سودان و فرماندهی نظامی آن، به‌ویژه «عبدالفتاح البرهان»، فرمانده کل ارتش، نشان می‌دهد که نشان از حمایت قاطع وی از مواضع ارتش دارد.

موج جدایی‌ها در نیروهای پشتیبانی سریع

پیوستن این رهبر سرشناس به ارتش سودان، بخشی از یک روند رو به رشد جدایی‌ها و تسلیم‌شدن‌ها از نیروهای پشتیبانی سریع است که اخیراً بدنه این گروه را با چالش‌های جدی مواجه کرده است:

• علی رزق‌الله (السافنا): طی روزهای گذشته، جدایی رسمی «علی رزق‌الله» معروف به «السافنا»، از فرماندهان میدانی برجسته این گروه، جنجال گسترده‌ای به پا کرد. این رویداد با اتهاماتی درباره ترورهای داخلی و اعمال اقامت اجباری بر برخی دیگر از فرماندهان پشتیبانی سریع همراه بوده است.
• سرلشکر النور احمد آدم (النور القبه): پیش از این نیز در آوریل ۲۰۲۶، سرلشکر «النور احمد آدم» (معروف به النور القبه) با جدایی از نیروهای پشتیبانی سریع به ارتش سودان پیوسته بود. این اقدام به عنوان یکی از کلیدی‌ترین ضربه‌ها به شبه‌نظامیان تلقی می‌شود.

براساس گزارش رسانه‌ها، «النور القبه» به همراه گروهی از نیروها و تجهیزات نظامی خود، پس از عبور از مناطق کویری، خود را به پایگاه‌های ارتش در استان شمالی رساند و مورد استقبال رسمی عبدالفتاح البرهان قرار گرفت. این اقدام دسته جمعی، فراتر از یک جدایی انفرادی، موازنه قدرت را در صحنه نبرد تحت تأثیر قرار داد.

تحلیل کارشناسان و ریشه‌های جدایی

رسانه‌های سودانی و عربی تأکید دارند که این اعلام جدایی‌های پیاپی، مستقیماً با عقب‌نشینی‌های میدانی، اختلافات قبیله‌ای و چالش‌های ساختاری درون نیروهای پشتیبانی سریع مرتبط است، به‌ویژه پس از تغییر موازنه جنگ در چندین ایالت. کارشناسان معتقدند که برخی از فرماندهان این گروه اکنون به جای راهبرد «پیروزی نظامی کامل»، به دنبال مسیرهایی برای «بقا و نجات» خود هستند.

تاریخچه درگیری‌ها در سودان

دور جدید جنگ داخلی در سودان از ۱۵ آوریل ۲۰۲۳ (۲۶ فروردین ماه ۱۴۰۲) میان ارتش به فرماندهی «عبدالفتاح البرهان» و شورشیان «نیروهای پشتیبانی سریع» به فرماندهی «محمد حمدان دقلو» (حمیدتی) آغاز شد. این درگیری‌ها بر سر قدرت و تنش در ارتباط با چگونگی ادغام نیروهای پشتیبانی سریع در ارتش پس از کودتای سال ۲۰۲۱ شعله‌ور گشت و میانجیگری‌های بین‌المللی برای پایان دادن به آن تاکنون ثمری نداشته است.

سودان از زمان کسب استقلال در سال ۱۹۵۶، تنش‌ها و ناآرامی‌های طولانی را تجربه کرده و شاهد ۲۰ اقدام برای کودتا و ۲ جنگ داخلی ویرانگر بوده است؛ یکی در فاصله سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۲ و دیگری در خلال سال‌های ۱۹۸۳ تا ۲۰۰۵ که در نهایت منجر به استقلال و جدایی سودان جنوبی در سال ۲۰۱۱ شد.