هزینه ۱.۲ تریلیون دلاری «گنبد طلایی»؛ سامانه دفاعی فضایی آمریکا در ابهام

ابعاد و اجزای سامانه «گنبد طلایی»

طرح «گنبد طلایی» یک سامانه دفاعی جامع است که شامل ترکیبی از عناصر زمینی و فضایی می‌شود. بخش زمینی آن متشکل از موشک‌های رهگیر، حسگرهای پیشرفته و سامانه‌های فرماندهی و کنترل است. همزمان، قرار است عناصر فضایی نیز به این سامانه اضافه شوند تا قابلیت‌های شناسایی، رهگیری و انهدام تهدیدات را در فازهای اولیه پرواز افزایش دهند.

بر اساس برآورد CBO، تنها هزینه‌های خرید و توسعه این سامانه، اندکی بیش از ۱ تریلیون دلار خواهد بود. نکته قابل توجه این است که لایه رهگیر فضایی، که شامل منظومه‌ای متشکل از ۷۸۰۰ ماهواره است، به تنهایی حدود ۷۰ درصد از کل هزینه‌ها را به خود اختصاص می‌دهد.

توانایی‌ها و محدودیت‌ها

این سامانه قرار است تمام خاک ایالات متحده، شامل آلاسکا و هاوایی، را تحت پوشش قرار دهد و توانایی مقابله کامل با حمله یک دشمن منطقه‌ای را فراهم کند. با این حال، CBO هشدار داده است که «گنبد طلایی» ممکن است در برابر یک حمله تمام‌عیار از سوی دیگر قدرت‌های جهانی، از کارایی کافی برخوردار نباشد و تحت فشار شدید قرار گیرد.

توسعه سامانه‌های رهگیر فضایی (SBI)

در راستای این پروژه، نیروی فضایی آمریکا قراردادهایی به ارزش ۳.۲ میلیارد دلار به ۱۲ شرکت اعطا کرده است تا سامانه‌های رهگیر دفاع موشکی فضایی را توسعه دهند. این برنامه که با نام Space-Based Interceptor (SBI) شناخته می‌شود، برخلاف سامانه‌های فعلی زمینی، سلاح‌ها را در مدار مستقر می‌کند. هدف این رویکرد، انهدام تهدیدات در مراحل ابتدایی مسیر پرواز و افزایش کارایی دفاع موشکی است.

پنتاگون همچنین اعلام کرده که شرکت‌های طرف قرارداد در نهایت می‌توانند قراردادهای تولیدی پرسودی با ارزش بین ۱.۸ تا ۳.۴ میلیارد دلار در سال به دست آورند. با این حال، هزینه اولیه توسعه SBI بسیار بالا برآورد شده است و بازیگران صنعت باید این مرحله را با منابع مالی خود تأمین کنند؛ مرحله‌ای که مدیران صنعت تخمین زده‌اند حداقل ۲۰۰ میلیون تا ۲ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.

رقابت و جدول زمانی

انتظار می‌رود پیمانکاران بزرگ دفاعی از جمله لاکهید مارتین، نورثروپ گرومن، آر‌تی‌ایکس و بوئینگ برای بخش‌های مختلف پروژه «گنبد طلایی» با یکدیگر به رقابت بپردازند. فرمان اجرایی ساخت این سامانه در تاریخ ۲۷ ژانویه ۲۰۲۵ امضا شد و یک جدول زمانی فشرده برای استقرار یک سامانه جامع دفاع موشکی سرزمینی تا سال ۲۰۲۸ را دنبال می‌کند.