چراغ تولید دانش‌بنیان در پلدختر؛ نبرد پتروپل انرژی با تحریم و چالش‌های بانکی

نقش حیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان در اقتصاد مقاومتی

شرکت‌های دانش‌بنیان نه تنها بنگاه‌های اقتصادی، بلکه نمادی از غرور ملی و خودباوری در شرایط پیچیده ژئوپلیتیک کنونی هستند. با این حال، مسیر تولید در کشور، به ویژه در دوران جنگ و بحران تحریم‌ها، هموار نیست. نوسانات ارزی، اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه و فشارهای سیستم بانکی، چالش‌هایی هستند که این شرکت‌ها با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند.

اهمیت این واحدها زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم بسیاری از محصولات تولیدی آن‌ها در خاورمیانه بی‌رقیب هستند. توقف این خطوط تولید به دلیل عدم حمایت یا فشارهای مالی، نه تنها به دانش فنی کشور آسیب می‌رساند، بلکه وابستگی مجدد به خارج را در پی خواهد داشت که می‌تواند فاجعه‌بار باشد. بنابراین، حمایت از این شرکت‌ها در زمان جنگ، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی حیاتی برای بقای حاکمیت اقتصادی کشور است.

چرخ اقتصاد کشور امروز به دست همین تولیدکنندگانی می‌چرخد که در گمنامی مطلق و به دور از دوربین‌های خبری در شهرک‌های صنعتی دورافتاده مشغول فعالیت و سربازان خط مقدم جبهه اقتصادی هستند. حیات بسیاری از صنایع مادر مانند نفت، گاز و پتروشیمی به محصولات استراتژیک این واحدهای فناور وابسته است.

پتروپل انرژی پلدختر؛ قلب تپنده صنعت روان‌سازی

پلدختر، شهری با نماد استقامت، میزبان واحد فناور تولیدی «پتروپل انرژی» است. محصول این شرکت حکم خون در رگ‌های صنعت روان‌سازی کشور را دارد و بررسی وضعیت آن نشان می‌دهد تولید در شرایط جنگی نیازمند یک پیوست حمایتی ویژه است. نمی‌توان از تولیدکننده انتظار داشت در حالی که قیمت مواد اولیه‌اش چند برابر و راه‌های بانکی مسدود شده است، به تنهایی بار سنگین اشتغال و تولید ملی را به دوش بکشد. توجه به رفع مشکلات نقدینگی و ایجاد تسهیلات ویژه برای واحدهای دانش‌بنیان، تنها راه عبور از گردنه‌های سخت اقتصادی پیش رو است.

زمزمه‌های نگرانی در کنار خط تولید

بهزاد مرادی، یکی از کارگران کارخانه پتروپل انرژی پلدختر، با نگرانی می‌گوید: «اگر این دستگاه‌ها خاموش شوند، فقط من بیکار نمی‌شوم، بلکه انگار بخشی از غیرت این شهر خاموش شده است. ما اینجا ماده‌ای تولید می‌کنیم که اگر نباشد، ماشین‌های کشور در سرما از حرکت می‌ایستند. وقتی در اخبار می‌شنویم که جنگ شده، اولین فکرمان این است که نکند مواد اولیه نرسد و شرمنده خانواده‌هایمان شویم.»

بیژن هیکی، دیگر کارگر این مجموعه، از روزهای توقف تولید در اسفندماه یاد می‌کند: «آن روزهایی که خط تولید به دلیل تعطیلی بنادر جنوب و نرسیدن مواد اولیه موقتاً متوقف شد، تا حدودی ناامید شدیم. اگر این شرکت دانش‌بنیان که تنها تولیدکننده این محصول در ایران است، حمایت نشود، نه تنها ۱۳ خانواده نانشان آجر می‌شود، بلکه صدها نفر دیگر که در شرکت‌های روغن‌سازی کار می‌کنند هم به مشکل می‌خورند.»

روایتی از نبرد در سنگر پتروپل انرژی

سید محمدرضا شاهرخی، نایب رئیس هیئت مدیره پتروپل انرژی، از چالش‌های نقدینگی و بی‌مهری بانک‌ها گلایه دارد. او به جایگاه انحصاری این شرکت در تولید مواد افزودنی روغن موتور در کشور اشاره می‌کند:

• شرکت پتروپل انرژی از سال ۱۳۹۸ به عنوان تنها تولیدکننده ماده کاهنده نقطه ریزش روغن‌های صنعتی (PPD) در ایران تأسیس شده است.
• این محصول، یک ماده با فناوری سطح بالا (های‌تک) و استراتژیک در صنایع روان‌کننده محسوب می‌شود.
• PPD مانع از تغییر حالت روغن خام به وضعیت گریس در دمای منفی ۴۰ تا منفی ۴۲ درجه سانتی‌گراد می‌شود.
• تولید روغن موتور در کشور بدون این ماده عملاً مختل خواهد شد، زیرا این افزودنی ضامن روان‌کاری بهینه موتور در شرایط سرمای شدید است.
• در حال حاضر ماهانه بین ۲۰ تا ۳۰ تن از این محصول تولید و به شرکت‌های بزرگ روغن‌سازی در تهران و اصفهان ارسال می‌شود.

حماسه تولید زیر آتش جنگ و تحریم

شاهرخی درباره چالش‌های دوران جنگ اخیر بیان کرد: «خوشبختانه این واحد تولیدی دچار خسارات فیزیکی ناشی از حوادث اخیر نشد، اما از اواخر دی ماه سال گذشته نوسانات شدید بازار و عدم اطمینان در تأمین مواد اولیه، تولید را با چالش جدی مواجه کرد. اسفند و فروردین که کشور درگیر جنگ بود، پس از تعطیلی بنادر، به دلیل رکود سنگین اقتصادی و توقف موقت واردات مواد اولیه، ناچار به توقف موقت تولید شدیم؛ اما خط تولید طی روزهای گذشته با بهبود نسبی شرایط، دوباره فعال شد.»

او با تأکید بر اهمیت حفظ نیروی انسانی در شرایط بحرانی افزود: «در این واحد ۳۳ نفر مشغول به کار هستند که ۱۳ نفر به صورت مستقیم و حدود ۲۰ نفر به صورت غیرمستقیم نان‌آور خانواده‌های خود می‌باشند. علی‌رغم توقف مقطعی تولید، مدیریت شرکت جهت حفظ سرمایه‌های انسانی خود هیچ‌گونه تعدیل نیرویی نداشته و تمامی هزینه‌های جاری و حقوق کارکنان را در این بازه زمانی پرداخت کرده است.»

سخت‌گیری‌های بانکی و ضرورت حمایت

بزرگترین چالش فعلی، کمبود شدید نقدینگی است. در شرایط جنگی کنونی، قیمت مواد اولیه بین ۲۰۰ تا ۳۵۰ درصد افزایش یافته است. ادامه تأمین مواد اولیه تنها در صورت وجود نقدینگی امکان‌پذیر است، اما متأسفانه سیستم بانکی بدون درک شرایط رکود و مشکلات ناشی از جنگ اقتصادی، فشار زیادی برای تسویه اقساط معوق به واحدهای تولیدی وارد می‌کند.

شاهرخی با انتقاد از عدم همراهی بانک‌ها یادآور شد: «ما به جای پایتخت، شهرستان محروم پلدختر را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کردیم تا موجب رونق منطقه شویم و انتظار داریم مسئولان استانی و نهادهای دولتی با درک شرایط موجود، حمایت‌های مؤثرتری در حوزه تسهیلات از این واحد فناور به عمل آورند.»

ضرورت نگاه ویژه به سربازان گمنام تولید

شرکت‌های دانش‌بنیان مانند پتروپل انرژی، ستون‌های استواری هستند که امنیت صنعتی کشور را در برابر تکانه‌های ناشی از جنگ و تحریم حفظ می‌کنند. متوقف شدن خط تولید چنین واحدهایی، تنها به معنای بیکاری چند ده نفر نیست، بلکه به معنای ایجاد حفره‌ای عمیق در زنجیره تأمین صنایع حیاتی کشور است که می‌تواند به توقف تولید روغن موتور و اختلال در حمل و نقل ملی منجر شود.

در شرایط جنگ اقتصادی، بسیار تأمل‌برانگیز است که بانک‌ها و نهادهای حمایتی به جای تسهیل امور، با رویکردهای سخت‌گیرانه راه را بر تولیدکنندگان می‌بندند. برای تحقق شعار رونق تولید و مهار تورم، باید نگاه‌ها را از مرکز به سمت مناطق محروم و واحدهای فناور انحصاری چرخاند، چراکه حمایت از نقدینگی این شرکت‌ها در واقع سرمایه‌گذاری برای استقلال ملی است.

اکنون در شرایط دشوار اقتصادی، تحریم و جنگ، زمان آن رسیده است که مسئولان به یاری سربازانی بشتابند که چرخ اقتصاد ایران را با گمنامی در برابر طوفان‌های سهمگین حفظ کرده‌اند تا مبادا روزی برسد که صدای این چرخ‌ها در اثر بی‌مهری برای همیشه خاموش شود.