ریشه‌ها و راهکارهای مقابله با پدیده ریزگردها در استان لرستان

ریشه‌ها و راهکارهای مقابله با پدیده ریزگردها در لرستان

پدیده ریزگردها که سال‌هاست به یکی از چالش‌های زیست‌محیطی و بهداشتی کشور تبدیل شده، در استان لرستان نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص خود، ابعاد پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. بهروز مرادپور، مدیرکل هواشناسی لرستان، در تشریح عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و ماندگاری این توده‌های گرد و غبار، بر ضرورت اتخاذ راهکارهای جامع برای کاهش اثرات آن تأکید کرده است.

عوامل شکل‌گیری و ماندگاری ریزگردها

مرادپور با اشاره به اینکه شکل‌گیری توده‌های گرد و غبار به عوامل متعددی از جمله وزش بادهای شدید، خشکسالی و کم‌آبی وابسته است، توضیح داد که کوهستانی بودن استان لرستان نیز به محبوس شدن ریزگردها در منطقه و دشواری خروج آن‌ها منجر می‌شود. این توده‌ها که عمدتاً از کشورهای همسایه مانند عراق و سوریه منشأ می‌گیرند، توسط ماهواره و رادار به صورت مستمر رصد و پایش می‌شوند.

وی افزود: «هنگامی که ریزگردها وارد جو لرستان می‌شوند، به دلیل شرایط خاص منطقه معمولاً ماندگار می‌مانند، مگر اینکه بارش یا وزش باد شدید رخ دهد.»

نقش بارش و باد در کاهش آلودگی

مدیرکل هواشناسی لرستان به نقش حیاتی بارش در کاهش غلظت ذرات گرد و غبار اشاره کرد و گفت: «بارش باعث کاهش غلظت ذرات گرد و غبار می‌شود و وزش باد نیز می‌تواند به جابه‌جایی آن‌ها کمک کند.» وی یادآور شد که در برخی مواقع، دید افقی در استان به ۵۰ متر نیز رسیده است.

دشواری پیش‌بینی و اهمیت فناوری

مرادپور پیش‌بینی گرد و غبار را بسیار دشوارتر از پیش‌بینی بارش دانست و اظهار کرد: «کافی است جهت باد تغییر کند تا مسیر حرکت ریزگردها نیز عوض شود و پیش‌بینی‌ها تغییر کند.» با این حال، وی تأکید کرد که مدل‌های عددی، تصاویر ماهواره‌ای و راداری نقش مهمی در رصد و پیش‌بینی این پدیده ایفا می‌کنند.

توصیه‌های ایمنی و سوابق تاریخی

مدیرکل هواشناسی لرستان با تأکید بر لزوم رعایت نکات ایمنی در روزهای آلوده، از افراد مبتلا به بیماری‌های تنفسی و قلبی خواست در زمان ماندگاری ریزگردها احتیاط بیشتری داشته باشند و از ورزش یا حضور در محیط‌های باز خودداری کنند.

وی به اوج پدیده ریزگردها در استان در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ اشاره کرد که در آن زمان دید افقی حتی به زیر ۵۰ متر نیز رسیده بود. مرادپور خاطرنشان کرد که از سال ۱۳۸۸ به بعد، هرچند ماندگاری ریزگردها در استان وجود داشته، اما کاهش دید به آن شدت دیگر تکرار نشده است.

راهکارهای مؤثر برای مقابله

مرادپور در پایان به راهکارهای مؤثر برای کاهش اثرات گرد و غبار اشاره کرد و بیابان‌زدایی، کاشت درختان و گیاهان بومی در مناطق مرزی و همچنین مالچ‌پاشی را از جمله این اقدامات برشمرد.