«جان لنون: آخرین مصاحبه» سودربرگ؛ اثری متوسط با انتقاد از هوش مصنوعی

فیلم «جان لنون: آخرین مصاحبه»، جدیدترین ساخته استیون سودربرگ، در جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد. این مستند که به آخرین گفت‌وگوی جان لنون و یوکو اونو می‌پردازد، علی‌رغم سوژه‌ای قدرتمند، با استقبال سرد منتقدان مواجه شده است.

«آخرین مصاحبه» و سایه تراژدی

مستند «John Lennon: The Last Interview» بر گفت‌وگوی مشترک جان لنون و یوکو اونو در تاریخ ۸ دسامبر ۱۹۸۰ تمرکز دارد. این مصاحبه تنها چند ساعت پیش از قتل دلخراش لنون در ساختمان داکوتا نیویورک انجام شد و همین هم‌زمانی، حال‌وهوایی خاص و تاثرگذار به آن می‌بخشد.

مصاحبه توسط سه خبرنگار رادیویی از ایستگاه KFRC سان‌فرانسیسکو صورت گرفت. روایتی تلخ در این میان وجود دارد؛ هنگام ترک محل، خبرنگاران با مردی مشکوک مواجه می‌شوند و یکی از آن‌ها برای آرام کردن او، نسخه‌ای از آلبوم «Double Fantasy» را به او می‌دهد. بعدها مشخص شد این فرد همان قاتل لنون بوده است. با این حال، فیلم ترجیح می‌دهد بر جنبه‌های مثبت و انسانی شخصیت لنون تمرکز کند، اگرچه تضاد میان امیدواری لنون در مصاحبه و سرنوشت تراژیکش، به‌طور ناگزیر بر کل اثر سایه افکنده است.

انتقادها از هوش مصنوعی و کیفیت بصری

یکی از اصلی‌ترین نقاط انتقادبرانگیز فیلم، استفاده گسترده از تصاویر و سکانس‌های تولیدشده با هوش مصنوعی است. منتقدان بر این باورند که این تصاویر نه تنها کمکی به روایت نمی‌کنند، بلکه کیفیتی متوسط و گاه خسته‌کننده دارند. این کلیپ‌های هوش مصنوعی، که اغلب بسیار تحت‌اللفظی طراحی شده‌اند، در کنار صحبت‌های لنون درباره صلح، عشق، موسیقی و فضای فرهنگی آغاز دهه ۸۰ قرار گرفته‌اند، اما نتیجه نهایی آنچنان تاثیرگذار نبوده است.

یوکو اونو در بخشی از فیلم از آینده‌ای سخن می‌گوید که در آن انسان‌ها ممکن است «جای خود را به کامپیوترها بدهند»؛ جمله‌ای که در بستر این فیلم نوعی طنز ناخواسته ایجاد می‌کند.

گفته می‌شود سودربرگ در ابتدا قصد داشته با استفاده از هوش مصنوعی، خودِ مصاحبه را به‌صورت بازسازی‌شده و همگام با صدا به تصویر بکشد. ایده‌ای که هرچند می‌توانست بحث‌برانگیز باشد، اما احتمالا از آنچه در نهایت ارائه شده، جذاب‌تر به نظر می‌رسید.

ساختار فیلم و میراث لنون

در ساختار فعلی، فیلم بیشتر بر بازپخش صوتی گفت‌وگوی لنون (با حضور بسیار محدود یوکو اونو) تکیه دارد و آن را با عکس‌ها و تصاویر آرشیوی ترکیب می‌کند. این رویکرد، در کنار کلیپ‌های هوش مصنوعی، ضرب‌آهنگ و تاثیرگذاری اثر را کاهش داده است.

در سال‌های اخیر، آثار متعددی درباره زندگی و میراث جان لنون ساخته شده‌اند، از جمله:

• «One to One: John & Yoko» (وان تو وان: جان و یوکو)
• «Borrowed Time» (زمان قرضی) (متمرکز بر دوره زندگی لنون در آمریکا)
• «The Lost Weekend: A Love Story» (آخر هفته گمشده: یک داستان عاشقانه) (درباره رابطه‌اش با می‌پنگ)

فیلم سودربرگ تلاش دارد با تمرکز بر یک مصاحبه خاص، زاویه‌ای متفاوت ارائه دهد، اما به دلیل فقدان تحلیل و نگاه تازه، تا حد زیادی به همان گفت‌وگوی خام محدود می‌ماند.

ارزش تاریخی مصاحبه

با این حال، ارزش تاریخی این مصاحبه قابل انکار نیست. لنون در این گفت‌وگو با نگاهی باز و مثبت درباره آینده، موسیقی و حتی گروه‌های جوان‌تری مانند B-۵۲s و Clash صحبت می‌کند. این بخش‌ها برای علاقه‌مندان موسیقی و تاریخ فرهنگی جذاب خواهد بود و دیدگاه‌های منحصربه‌فرد لنون را به نمایش می‌گذارد.

در مجموع، «John Lennon: The Last Interview» با وجود سوژه‌ای قدرتمند و ظرفیت‌های فراوان، نتوانسته به اثری درخور تبدیل شود و بیشتر به‌عنوان تجربه‌ای متوسط و تا حدی ناامیدکننده در کارنامه استیون سودربرگ ثبت می‌شود.