چالش استانداردهای خودرو: درخواست قطعه‌سازان برای تعدیل و پاسخ سازمان استاندارد

درخواست تعدیل استانداردهای زمان‌بر

یکی از درخواست‌های اصلی قطعه‌سازان، تجدید نظر در فرایندهای زمان‌بر و پرهزینه استاندارد، به‌خصوص استاندارد ۸۵ گانه است. آن‌ها معتقدند تعدیل برخی از این سختگیری‌ها می‌تواند به تسریع فرایند تولید و تعادل در عرضه به بازار کمک کند.

وضعیت فعلی و آینده استانداردهای خودرو

پاییز سال گذشته، فرزانه انصاری، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، اعلام کرد که استانداردهای ۸۵ گانه خودرو در حال اجراست و استانداردهای ۱۲۲ گانه نیز تدوین شده‌اند که اجرای آن‌ها منوط به سیاست‌گذاری‌های آینده و به‌صورت پلکانی خواهد بود.

وی همچنین اشاره کرد که استانداردسازی ۱۰۰۰ قطعه خودرو از سال ۱۴۰۳ در دستور کار سازمان استاندارد قرار داشته که حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ قطعه استانداردسازی شده و ۲۰۰ تا ۳۰۰ قطعه دیگر نیز در دست اقدام است.

نظارت دقیق بر کیفیت مواد اولیه

سازمان استاندارد تاکید دارد که هرگونه کاهش کیفیت مواد اولیه توسط قطعه‌سازان، در آزمون قطعات و نمونه‌ها قابل تشخیص و ارزیابی است.

محورهای نظارت سازمان استاندارد

علی عبدی، مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی سازمان استاندارد، توضیح داد که نظارت‌های این سازمان در حوزه خودرو بر دو محور اصلی متمرکز است: نظارت بر قطعات خودرو و نظارت بر خودرو به‌عنوان محصول نهایی. در بخش قطعات، حدود ۵۶ ماده مصرفی مشمول استاندارد اجباری هستند و نظارت بر آن‌ها ادامه دارد.

تاریخچه و روند ارتقاء استانداردها

عبدی به تاریخچه استانداردهای خودرو در ایران اشاره کرد و گفت: «در سال ۱۳۸۲ تنها ۱۱ استاندارد مشمول استاندارد اجباری بود که این تعداد در سال ۱۳۸۴ به ۵۱ استاندارد و در سال ۱۳۹۶ به ۸۵ استاندارد اجباری ارتقاء یافت.» وی افزود که در حال حاضر تلاش برای افزایش این استانداردها به ۱۲۲ گانه ادامه دارد.

در سال ۱۳۸۲ تنها ۱۱ استاندارد مشمول استاندارد اجباری بود که این تعداد در سال ۱۳۸۴ به ۵۱ استاندارد و سال ۱۳۹۶ به ۸۵ استاندارد اجباری ارتقاء پیدا کرد.

در پاسخ به این سوال که چرا استانداردهای ۸۵ گانه در برخی خودروها رعایت نمی‌شود، عبدی توضیح داد که استانداردهای خودروسازی ایران برگرفته از استانداردهای اتحادیه اروپا است و هر خودرویی بسته به نوع آن (سواری، وانت یا کامیونت) و وضعیت تولید، مشمول تعداد متفاوتی از استانداردهای اجباری می‌شود.

پاسخ به درخواست‌های خودروسازان

مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی سازمان استاندارد درباره مکاتبات خودروسازان و قطعه‌سازان گفت که وقفه‌هایی مانند «جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر» باعث طرح برخی درخواست‌ها شده است. با این حال، وی تاکید کرد که اعمال یک استاندارد جدید در یک قطعه، حتی طراحی آن را نیز تغییر می‌دهد و حذف یا کاهش آن ممکن است هزینه‌های بازطراحی را افزایش دهد.

عبدی خاطرنشان کرد که بخش بزرگی از قطعات استانداردسازی شده به مرحله بومی‌سازی رسیده‌اند و مشکلی برای رعایت ۸۵ استاندارد در خودروهای مشمول وجود ندارد. وی افزود که در رابطه با برخی آزمون‌های استاندارد، تنها ممکن است به دلیل وقفه‌های اخیر، زمان بیشتری صرف شده باشد، اما رعایت تمام استانداردهای ۸۵ گانه برای خودروسازان اجباری است و هر خودرویی که شماره‌گذاری می‌شود، این استانداردها را داراست.

وی در پایان تاکید کرد که با همکاری وزارت صمت، برنامه‌های ارتقاء استانداردهای خودروسازی در حال پیشبرد است تا استانداردهای ۱۲۲ گانه به‌صورت مرحله‌ای و پلکانی اجرایی شوند؛ به گونه‌ای که استانداردهای نیازمند زمان کمتر، سریع‌تر عملیاتی و آنهایی که زمان بیشتری نیاز دارند، فرصت کافی برای اجرا داشته باشند.