معاون اجرایی رئیس‌جمهور: سیاست محدودسازی اینترنت باید پایان یابد

محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، در آیین گرامیداشت روز جهانی ارتباطات، با تاکید بر اینکه سیاست پایدار کشور نباید بر محدودسازی اینترنت باقی بماند، اظهار داشت که محدودیت‌های فراگیر ارتباطی به نتایج درستی منجر نمی‌شود و استفاده از فیلترشکن‌ها و ابزارهای جایگزین، فرصتی برای فعالیت شبکه‌ها و سرویس‌های معاند فراهم کرده است. وی با اشاره به اینکه ارتباطات دیجیتال امروز فراتر از یک ابزار فناورانه، به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره مردم، اقتصاد، آموزش، حکمرانی، فرهنگ و امنیت ملی تبدیل شده است، بر لزوم نگاهی فرصت‌محور و آینده‌نگر به توسعه اینترنت تاکید کرد.

اینترنت، زیرساخت حیاتی توسعه

قائم‌پناه با تشبیه شبکه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های دیجیتال به زیرساخت‌های اصلی توسعه مانند راه، برق و انرژی در گذشته، بیان داشت که دولت توسعه این حوزه را بخشی از برنامه عمومی پیشرفت کشور می‌داند. او افزود که ایران نمی‌تواند نسبت به تحولات بزرگ دیجیتال در جهان بی‌تفاوت باشد و آینده اقتصاد، رسانه، خدمات عمومی و حتی حکمرانی بیش از هر زمان دیگری به مسئله ارتباطات گره خورده است.

نارضایتی عمومی از محدودیت‌ها و درس‌های گذشته

معاون اجرایی رئیس‌جمهور به بحث‌های اخیر درباره دسترسی عمومی به اینترنت، به‌ویژه اینترنت بین‌الملل اشاره کرد که در ماه‌های اخیر محل بحث و نگرانی افکار عمومی، فعالان اقتصادی، دانشگاهی و رسانه‌ای بوده است. وی اذعان داشت که در برخی مقاطع مانند رخدادهای تلخ دی‌ماه و جنگ رمضان، محدودیت‌هایی در دسترسی‌ها اعمال شد که با منطق مدیریت بحران و برای صیانت از امنیت ملی و جان مردم صورت گرفت. با این حال، او تاکید کرد که سیاست پایدار کشور نمی‌تواند بر محدودسازی بنا شود.

«هر تصمیم محدودکننده اگر در شرایط خاص اجتناب‌ناپذیر تشخیص داده شود، باید متناسب، موقت، دقیق، قابل توضیح و قابل بازنگری باشد.»

قائم‌پناه با بیان اینکه محدودیت‌های فراگیر ارتباطی همواره به نتایج مورد انتظار منتهی نمی‌شود، خاطرنشان کرد که استفاده گسترده از فیلترشکن‌ها و مسیرهای غیررسمی دسترسی، امکان فعالیت شبکه‌ها و سرویس‌ها را فراهم کرده است. این تجربه نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری ارتباطی باید هوشمند، لایه‌بندی‌شده و متناسب با نوع تهدید باشد.

تأثیر اینترنت بر سلامت و نارضایتی ۷۰ درصدی مردم

وی به تأثیر مستقیم اینترنت بر حوزه سلامت اشاره کرد و نیازهای تخصصی در چشم‌پزشکی را مثال زد که دسترسی به اینترنت بین‌الملل برای استفاده از نرم‌افزارها و سامانه‌های محاسباتی وابسته به شرکت‌های خارجی ضروری است. این مقام مسئول با اشاره به نظرسنجی مرکز ریاست جمهوری، اعلام کرد که ۷۰ درصد مردم نسبت به محدودیت اینترنت ناراضی هستند.

رویکرد دولت: سنجش دقیق آثار و رفع موازی‌کاری

معاون اجرایی رئیس‌جمهور تاکید کرد که دولت خود را متعهد می‌داند در کنار ملاحظات امنیتی، آثار اجتماعی، اقتصادی، علمی و روانی تصمیم‌های ارتباطی را با دقت بیشتری بسنجد. او افزود که دولت در حکمرانی دیجیتال میان دو مسئولیت مهم صیانت از امنیت و آرامش کشور و پاسداشت حق مردم برای ارتباط، آگاهی، کسب‌وکار، آموزش و مشارکت، تعارضی نمی‌بیند.

قائم‌پناه با اشاره به رایزنی‌ها با فعالان فضای مجازی، بیان داشت که ارزیابی‌ها نشان می‌دهد محدودیت‌ها و اختلال‌ها مانع نفوذ دشمن نشده و استفاده از ابزارهای غیررسمی همچنان ادامه یافته است. وی درباره حکم رئیس‌جمهور برای ساماندهی مدیریت فضای مجازی نیز توضیح داد که هدف این دستور، تصمیم‌گیری یکپارچه، رفع تداخل وظایف، جلوگیری از موازی‌کاری و پایان دادن به چندصدایی در مدیریت فضای مجازی است.

اهمیت تاب‌آوری دیجیتال و هوش مصنوعی

قائم‌پناه بر مفهوم تاب‌آوری دیجیتال به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی جهان امروز تاکید کرد؛ شبکه‌ای تاب‌آور که در روزهای عادی به توسعه کمک کند و در روزهای بحران جامعه را تنها نگذارد. او افزود که بیمارستان، مدرسه، بانک، رسانه، کسب‌وکار و حتی ارتباطات خانوادگی به زیرساخت ارتباطی پایدار نیاز دارند.

در بخش دیگری از سخنان خود، وی به تحول بزرگ هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت که این فناوری با سرعت چشمگیر در حال تغییر آموزش، سلامت، صنعت، کشاورزی، رسانه، خدمات عمومی، امنیت سایبری و شیوه تصمیم‌گیری دولت‌هاست. او تاکید کرد که توسعه هوش مصنوعی بدون دسترسی پژوهشگر، برنامه‌نویس، استاد، دانشجو و کارآفرین به منابع علمی بین‌المللی و شبکه‌های جهانی دانش با دشواری روبه‌رو خواهد شد، زیرا علم در انزوا شکوفا نمی‌شود و نوآوری به ارتباط، تبادل و دسترسی نیاز دارد.

اعتماد عمومی، سرمایه اصلی حکمرانی ارتباطات

معاون اجرایی رئیس‌جمهور در پایان اظهار داشت که تصمیم‌ها در مسیر آینده باید هوشمندتر و متناسب‌تر اتخاذ شوند و مردم حق دارند بدانند تصمیم‌ها با چه منطقی اتخاذ شده، دامنه آن چیست و تا چه زمانی ادامه خواهد یافت. او تاکید کرد که اعتماد عمومی، سرمایه اصلی حکمرانی ارتباطات است و هیچ فناوری جای آن را نمی‌گیرد و جامعه‌ای که صادقانه با آن سخن گفته شود، تاب‌آورتر و همراه‌تر خواهد بود.