سقوط شاخص تولید صنعتی در اسفند ۱۴۰۴: تأثیر جنگ بر اقتصاد ایران

افت شدید تولید در صنایع بورسی

در اسفند ماه ۱۴۰۴، شاخص تولید صنعتی شرکت‌های بورسی نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۶.۸ درصد کاهش یافته است. این کاهش، رشد تولید در کل فصل زمستان را به منفی ۹.۹ درصد رسانده است. نکته قابل تأمل این است که در این ماه، تمامی صنایع با رشد تولید منفی مواجه بوده‌اند؛ هرچند شدت این کاهش در برخی بخش‌ها نظیر فلزات اساسی، منسوجات و فرآورده‌های نفتی کمتر گزارش شده است.

تأثیر کاهش تقاضا و شرایط جنگی

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که افت تقاضا، به ویژه در پی شرایط جنگی، نقش کلیدی در تضعیف تولید ایفا کرده است. در صنایعی مانند فلزات اساسی، کاهش تقاضا به افزایش موجودی انبارها منجر شده که خود گویای رکود در بازار این محصولات است. در مقابل، صنایع غذایی و دارویی به دلیل افزایش نسبی تقاضا، کاهش موجودی انبار را تجربه کرده‌اند که الگویی متفاوت از سایر بخش‌ها را به نمایش می‌گذارد.

وضعیت گروه فلزات اساسی

گروه فلزات اساسی که شامل فولاد، مس، آلومینیوم و سرب و روی می‌شود، در اسفند ماه با نرخ رشد تولید منفی ۱۱.۷ درصد روبرو بوده است. این کاهش، نشانه‌ای از افت میزان فروش و تقاضا است که بخشی از آن به دلیل شرایط جنگی ایجاد شده است.

روند رشد ماهانه و صادرات

نگاهی به وضعیت رشد ماهانه تولید، اثرگذاری شرایط جنگی را تأیید می‌کند. در خرداد ماه، کمترین میزان رشد ماهانه با منفی ۱۳.۲ درصد و پس از آن منفی ۱۱.۷ درصد به ثبت رسیده است. این در حالی است که بالاترین رشد مربوط به مرداد ماه سال گذشته با ثبت عدد ۵.۱ درصد بوده است.

رشد واقعی فروش صادراتی نیز در اسفند ماه با ثبت منفی ۸.۹ درصد، کمترین میزان در یک سال منتهی به اسفند ۱۴۰۴ بوده است. این روند کاهشی به دشواری‌های صادرات و تأثیر جنگ بازمی‌گردد. پیش‌بینی می‌شود با مورد حمله قرار گرفتن صنعت فولاد در فروردین ۱۴۰۵، این عدد برای اولین ماه از سال جاری با کاهش بیشتری همراه شود.

افزایش موجودی انبارها

در نهایت، موجودی انبارها در گروه فلزات اساسی به دلیل کاهش تقاضا و فروش صادراتی، در اسفند ۱۴۰۴ به ۷.۱ درصد رسیده است. این داده‌ها نشان می‌دهد که بخش صنعت ایران در پایان سال ۱۴۰۴ با یک شوک هم‌زمان در سه جبهه مواجه شده است: کاهش تولید، افت صادرات و افزایش موجودی انبار. گروه فلزات اساسی به عنوان یکی از صنایع پیشران، به خوبی بازتاب‌دهنده این وضعیت است؛ جایی که کاهش تقاضا چه در بازار داخلی و چه صادراتی به افت تولید و انباشت کالا منجر شده است.