تحلیل بازار سرمایه در شرایط کنونی: چالش‌ها، فرصت‌ها و استراتژی‌های مدیریت دارایی

ارزیابی شرایط کنونی بازار سرمایه

بازار سرمایه در موقعیتی دوگانه قرار دارد. تورم قابل‌توجه به رشد سودهای حسابداری شرکت‌ها منجر شده، اما ریسک درگیری نظامی سرمایه‌گذاران را محتاط کرده است. هرچه ریسک نظامی کاهش یابد، احتمال دستیابی بازار به بازدهی متناسب با تورم افزایش می‌یابد و با افزایش احتمال درگیری، فشار سیستماتیک بر بازار بیشتر می‌شود.

با فرض اصلاح ۱۵ درصدی شاخص کل و دلار ۱۸۰ هزار تومانی، بازار سرمایه وارد کانال ۵۰ میلیارد دلاری می‌شود که سال‌ها تجربه نشده است. فاصله میان بازده مورد انتظار متناسب با تورم (حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد) با سود بدون ریسک ۳۹ درصدی، جذابیت ویژه‌ای برای بازار ایجاد کرده است. همچنین، نسبت‌های MC/GDP در محدوده ۳۰ درصد و MC/M۲ در حدود ۶۰ درصد، جزو پایین‌ترین اعداد سال‌های اخیر هستند. این نشان می‌دهد بازار سرمایه از منظر ارزش‌محور بودن کمبودی ندارد و تنها یک متغیر ریسکی غیرقابل‌برآورد معادلات ارزش‌گذاری را برهم زده است.

زمان و نحوه بازگشایی بازار

توقف طولانی‌مدت معاملات سهام، بازار سرمایه را با ریسک جدیدی به نام نقدشوندگی پایین مواجه می‌کند. این در حالی است که یکی از مهم‌ترین مزیت‌های بازار سهام نسبت به بازارهای رقیب مانند مسکن، نقدشوندگی بالای آن است.

نحوه بازگشایی بازار نباید تبعیضی میان شرکت‌ها ایجاد کند. شرکت‌هایی که آسیب مستقیم دیده‌اند، باید در شفاف‌سازی‌های خود بخش‌های آسیب‌دیده را اعلام کنند، حتی اگر برآورد دقیقی از خسارت وجود نداشته باشد. ارائه توضیحات درباره ابعاد آسیب و زمان وقوع آن، به فعالان بازار در ارزیابی ریسک‌ها کمک می‌کند.

توقف معاملات سهام؛ به صلاح بازار؟

در روزهای جنگ، زمانی که فضای کشور تحت تأثیر بمباران و ریسک‌های ناشناخته ناشی از احتمال آسیب به شرکت‌ها قرار دارد، طبیعتاً بازگشایی بازار سرمایه می‌تواند تنها به ثبت بازدهی‌های منفیِ مکرر بدون توجه به ارزندگی قیمت‌ها منجر شود. اما در دوره آتش‌بس، ادامه توقف معاملات سهام کمک چندانی به سرمایه‌گذاران نمی‌کند؛ چراکه ممکن است این شرایط برای مدتی طولانی ادامه یابد و بسته ماندن بازار عملاً کمکی به سرمایه‌گذاران نخواهد کرد.

اگر بازار سرمایه در بخش‌های آسیب‌ندیده بلافاصله پس از آتش‌بس بازگشایی می‌شد، ابتدا روندی نزولی و سپس با اثرپذیری از تورم، روندی صعودی را تجربه می‌کرد. این امر هم نقدشوندگی بازار را حفظ می‌کرد و هم نوسان‌پذیری مناسب بازار سرمایه را به همراه داشت.

وضعیت درآمدی سبدگردان‌ها در شرایط جنگی

در بخش توسعه ابزارهای سرمایه‌گذاری، با توجه به قابل معامله بودن صندوق‌های درآمد ثابت و کالایی، بازار سرمایه پویایی خود را حفظ کرده است. پس از جنگ، صندوق‌های درآمد ثابت بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان جذب منابع داشته‌اند. این موضوع امیدوارکننده است، چرا که در جنگ ۱۲ روزه شاهد فرار سرمایه بودیم و اکنون اعتماد به ابزارهایی که در شرایط غیرعادی کارکرد خود را حفظ می‌کنند، دستاورد بزرگی محسوب می‌شود.

با این حال، در صندوق‌های سهامی و سبدهای اختصاصی که بخش مهمی از کسب‌وکار شرکت‌های سبدگردان را تشکیل می‌دهند، عملاً با توقف فعالیت مواجه بوده‌ایم. مدیریت دارایی گندم تلاش کرده با نگاهی مسئولانه در کنار سرمایه‌گذاران و همکاران خود بماند و فعالیت‌های جاری را حفظ کند.

استراتژی حفظ منافع سرمایه‌گذاران

استراتژی مدیریت دارایی گندم در این دوره، نگاهی کاملاً همدلانه و مسئولانه بوده است. به همین منظور:

• کارمزد ثابت بخش سهام در سبدهای اختصاصی تا زمان بازگشت شرایط عادی معاملات حذف شده است.
• سقف بازده معاف از کارمزد با توجه به تغییر انتظارات تورمی و بازده مورد انتظار بازار افزایش یافته است.

مدیریت دارایی گندم در مهم‌ترین رسالت خود، یعنی مدیریت فعال دارایی‌های تحت مدیریت، کاملاً پویا عمل کرده و تخصیص دارایی در سبدهای اختصاصی را متناسب با نوسانات پس از جنگ، به نفع سرمایه‌گذاران تغییر داده است تا از فرصت‌های سودآور موجود در بخش‌های مختلف بازار سرمایه استفاده شود.

در عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز:

• صندوق «ثمر» از ابتدای سال تاکنون بالاترین بازدهی را در میان صندوق‌های درآمد ثابت داشته است.
• صندوق «ولتاژ» به دلیل سطح بالای منابع نقد، از فرصت‌های موجود بهره برده و هم‌زمان با بازگشایی معاملات سهام، می‌تواند شروعی باشکوه با بازدهی حدود ۱۰%+ را تجربه کند.