بازگشایی بورس پس از ۸۰ روز: پیش‌بینی فشار فروش و چشم‌انداز سیاسی

ریسک‌های پیش‌رو و نیاز به نقدینگی

بهنام صمدی، کارشناس بازار سرمایه، مهم‌ترین ریسک فعلی بازار را نیاز شدید بخشی از سهامداران به نقدینگی و افزایش فشار فروش می‌داند. او توضیح می‌دهد: «بازار سهام همیشه به دلیل نقدشوندگی بالا، نسبت به سایر بازارها مزیت رقابتی داشته است. اما حالا بعد از این تعطیلی طولانی، طبیعی است بخشی از سهامداران که در این مدت نیاز مالی داشتند یا دارای اعتبار معاملاتی بودند، بخواهند دارایی خود را نقد کنند؛ بنابراین فشار فروش در بازار کاملاً قابل پیش‌بینی است.»

صمدی پیش‌بینی می‌کند که در نخستین روز بازگشایی، حداقل ۲۰ تا ۳۰ همت فشار فروش در بازار وجود داشته باشد.

عملکرد متفاوت صنایع و نمادهای بدون دامنه نوسان

این کارشناس تأکید می‌کند که همه صنایع شرایط یکسانی ندارند. او می‌افزاید: «برخی گروه‌ها از جمله صنایع غذایی، دارویی و سیمانی در این مدت عملکرد عملیاتی خوبی داشتند و حتی از تحولات اخیر آسیب جدی ندیدند. به همین دلیل احتمال دارد بعضی نمادها سریع‌تر به تعادل برسند و حتی با تقاضا مواجه شوند.»

صمدی همچنین به بازگشایی حدود ۴۲ نماد بزرگ که همچنان بسته هستند اشاره کرده و می‌گوید: «برخی شرکت‌ها نیز به دلیل مجامع یا افزایش نرخ، بدون دامنه نوسان باز خواهند شد که این موضوع به تعادل سریع‌تر آن‌ها کمک می‌کند.»

تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر بازار

در دوران تعطیلی بورس، متغیرهای کلان اقتصادی تغییرات قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. صمدی در این باره می‌گوید: «زمانی که بازار بسته شد، دلار در محدوده ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان بود اما حالا به حدود ۱۸۰ هزار تومان رسیده است. نفت نیز نوسانات شدیدی را تجربه کرده و حتی تا محدوده ۱۲۰ دلار هم بالا رفت. با وجود محدودیت‌های صادراتی و فشارهای اقتصادی، بسیاری از شرکت‌ها هنوز از منظر بنیادی شرایط بدی ندارند.»

او با تأکید بر ارزندگی بازار سرمایه اظهار داشت: «قبل از تعطیلی، ارزش دلاری بورس حدود ۹۰ میلیارد دلار بود. اینکه این عدد مثلاً به ۵۰ میلیارد دلار برسد، به نظر من منطقی نیست. بازار سهام ایران با وجود تمام ریسک‌ها همچنان ارزنده است.»

چشم‌انداز سیاسی و نقش آن در روند بازار

صمدی معتقد است روند بازار در کوتاه‌مدت همچنان تحت تأثیر فضای سیاسی خواهد بود. او توضیح می‌دهد: «فعلاً در وضعیت نه جنگ، نه صلح قرار داریم و تا زمانی که چشم‌انداز سیاسی شفاف نشود، بازار می‌تواند با نوسان و فشار فروش همراه باشد. اما اگر در هفته‌های آینده توافق پایداری شکل بگیرد و ریسک‌های سیستماتیک کاهش پیدا کند، بازار سرمایه ظرفیت جهش جدی خواهد داشت.»

صنایع پیشرو در دوران پساجنگ و اثر بازارهای موازی

این تحلیلگر بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که کدام صنایع در شرایط پساجنگ می‌توانند لیدر بازار باشند، گفت: «در دوران بازسازی، صنایعی مانند فولاد، پتروشیمی و انرژی می‌توانند نقش مهمی داشته باشند، زیرا کشور برای بازسازی زیرساخت‌ها به تجهیزات و مواد اولیه نیاز خواهد داشت. البته صنایع غذایی، دارویی و سیمانی هم به طور سنتی تقاضای پایداری دارند؛ هرچند از نظر ارزش بازار، لیدر اصلی محسوب نمی‌شوند.»

او درباره اثر رشد بازارهای موازی توضیح داد: «در این مدت دلار، طلا، خودرو و مسکن رشد قابل توجهی داشتند؛ اما در بسیاری از این بازارها عملاً معامله جدی انجام نشده است. مثلاً قیمت خودرو و مسکن در آگهی‌ها بالا رفت، اما خرید و فروش واقعی بسیار محدود بود.» صمدی افزود: «در بازار سرمایه هم فقط سهام تعطیل بود و ابزارهایی مانند صندوق‌های طلا، گواهی سپرده طلا و نقره و برخی صندوق‌های کالایی همچنان فعال بودند و حتی بازدهی‌های بالایی ثبت کردند.»

توصیه به سهامداران خرد

صمدی در پایان، درباره استراتژی مناسب سهامداران خرد می‌گوید: «نسخه واحدی برای همه وجود ندارد. شرایط کشور ویژه است و همه چیز به تحولات سیاسی بستگی دارد. ممکن است ناگهان توافقی حاصل شود و بازار رشد سنگینی کند یا بالعکس، ریسک‌ها ادامه پیدا کند. تنها امیدواری من این است که ریسک‌های سیستماتیک هرچه زودتر کاهش پیدا کند تا سهامداران بعد از سال‌ها بتوانند طعم بازدهی مناسب را بچشند.»