جنگ در خاورمیانه و کمبود شدید عرضه؛ چشم‌انداز تیره بازار نفت تا سال ۲۰۲۶

چشم‌انداز تیره بازار و شکاف عمیق عرضه

دورنمای بازار نفت در شرایط فعلی چندان روشن به نظر نمی‌رسد. هرچند افت تقاضا تا حدی از شدت بحرانی که در حال تکوین بود کاسته، اما همچنان شکافی معادل ۶ میلیون بشکه در روز بین ماه‌های مارس تا ژوئن ۲۰۲۶ بر جای مانده است. انتظار می‌رود روند بهبود عرضه از سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ به آرامی آغاز شود، اما تا پیش از ماه اکتبر به سطح تقاضا نخواهد رسید. حتی مازاد عرضه‌ای که پس از اکتبر شکل می‌گیرد، به زحمت می‌تواند پاسخگوی کسری انباشته‌ای باشد که از اواخر فوریه گریبان‌گیر بازار شده است.

نیاز به عرضه مازاد برای جبران و بازسازی ذخایر استراتژیک

پیش‌بینی می‌شود کسری انباشته مایعات نفتی تا سپتامبر ۲۰۲۶ به مرز ۹۰۰ میلیون بشکه برسد. این رقم، با احتساب آزادسازی هماهنگ ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک توسط آژانس بین‌المللی انرژی محاسبه شده که عملاً به معنای افت ۵۰۰ میلیون بشکه‌ای سهم ذخایر صنعتی است.

برای جبران و بازسازی این ذخایر، از جمله ذخایر استراتژیک، بازار در سه سال آینده روزانه به حدود یک میلیون بشکه عرضه مازاد بر رشد تقاضای پایه نیاز دارد. هرچند عمده این کمبود مربوط به بخش نفت خام است، اما افت ذخایر فرآورده‌های پالایشی که پیش از این نیز در وضعیت انقباضی قرار داشتند، فرآیند جایگزینی و تثبیت بازار را پیچیده‌تر می‌کند.

تغییر جریان‌های تجاری و امید به بازگشت تعادل

داده‌های اولیه نشان می‌دهد که تراز عرضه و تقاضا با وضعیت ذخایر در فاصله فوریه تا آوریل ۲۰۲۶ همخوانی دارد. در حالی که کسری جهانی نفت خام در سه‌ماهه دوم و سوم ۲۰۲۶ حدود ۴.۵ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود، منطقه «حوضه اطلس» (شامل قاره‌های آمریکا، اروپا و آفریقا، به استثنای روسیه) در همین بازه زمانی با مازاد عرضه مواجه است. انتظار می‌رود شکل‌گیری جریان‌های تجاری جدید به مرور به تعدیل این عدم تعادل‌های منطقه‌ای کمک کند.

از سوی دیگر، به‌رغم کاهش تولید مایعات گاز طبیعی (NGLs) و گاز مایع (LPG) در خلیج فارس، ذخایر رصدشده در ماه آوریل متناسب با تراز بازار به سمت مازاد حرکت کردند. این رشد به طور عمده ناشی از افزایش حجم محموله‌های روی آب و روند فصلی ذخیره‌سازی در آمریکای شمالی بوده است. همچنین، افزایش فعالیت پالایشگاه‌ها پس از ماه آوریل، بازار فرآورده‌های نفتی را از ماه ژوئیه در وضعیت مازاد نسبی قرار داده و از التهابات بازار در نیمه دوم سال می‌کاهد. با این وجود، نفت خام از آوریل تا ژوئیه در یک کسری عمیق باقی مانده و پس از آن، از ماه اکتبر به تدریج وارد فاز مازاد عرضه خواهد شد.