مهار موفق ملخ کوهان‌دار تاغ در دامغان با روش‌های نوین و سازگار با محیط‌زیست

مقدمه: تهدید ملخ کوهان‌دار تاغ و اهمیت تاغزارها

ملخ کوهان‌دار تاغ، آفتی خطرناک است که با تغذیه از برگ‌ها و شاخه‌های جوان تاغ، به نابودی گسترده تاغزارها منجر می‌شود. این آفت نه تنها پوشش گیاهی را تخریب می‌کند، بلکه توانایی تثبیت شن‌های روان را کاهش داده، فرسایش بادی را افزایش می‌دهد و زیست‌بوم‌های حساس بیابانی را به خطر می‌اندازد. از این رو، کنترل و مهار به‌موقع آن برای حفظ پایداری اکولوژیک مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور حیاتی است.

مهار موفق آفت در دامغان

با هدف حفاظت از تاغزارهای استان سمنان و جلوگیری از گسترش آفات در عرصه‌های منابع طبیعی، آفت ملخ کوهان‌دار تاغ در تاغزارهای منطقه حسن‌آباد شهرستان دامغان، طی عملیاتی گسترده و با بهره‌گیری از روش‌های تلفیقی و نوآورانه مهار شد. این عملیات بدون اتکا به سموم شیمیایی ماندگار و با رویکردی سازگار با محیط‌زیست انجام گرفت.

حمیدرضا عبدوس، رئیس اداره حفاظت و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان، اعلام کرد که کانون‌های آلوده در تاغزارهای حسن‌آباد شناسایی و پس از بازدیدهای میدانی و پایش مستمر، عملیات مبارزه در کوتاه‌ترین زمان ممکن آغاز شد.

جزئیات عملیات پایش و کنترل

• عملیات پایش و کانون‌یابی آفت ملخ کوهان‌دار در سطح ۱۰۰ هزار هکتار از عرصه‌های منابع طبیعی استان سمنان و تمامی تاغزارهای استان اجرا شد.
• این عملیات با حضور کارشناسان استانی و شهرستانی و همکاران یگان حفاظت صورت گرفت.
• با اجرای به‌موقع عملیات کنترل و نظارت کارشناسان، آفت ملخ کوهان‌دار تاغ در این منطقه به‌طور کامل مهار و از گسترش آن به سایر مناطق جلوگیری شد.

نقش حیاتی تاغزارها و روش‌های نوین مهار

عبدوس با اشاره به اهمیت تاغزارها در اکوسیستم‌های بیابانی تأکید کرد: «تاغزارها نقش بسیار مهمی در تثبیت شن‌های روان، جلوگیری از فرسایش بادی و حفاظت از محیط‌زیست مناطق بیابانی دارند. حفظ و حراست از این پوشش گیاهی ارزشمند از اولویت‌های اصلی این اداره است و پایش مستمر عرصه‌ها ادامه خواهد داشت.»

وی بر ممنوعیت استفاده از سموم شیمیایی در عرصه‌های منابع طبیعی تأکید کرد و افزود که در کنترل این آفت از روش‌های تلفیقی نظیر شعله‌افکن، دستگاه مکش و استفاده محدود از سموم با دوره ماندگاری پایین استفاده شد.

نوآوری در کنترل آفات: دستگاه مکنده پشت‌تراکتوری

برای اولین بار در کشور، طراحی، ساخت و اجرای آزمایشی یک سیستم مکنده قوی پشت‌تراکتوری به عنوان راهکاری نوین و سازگار با محیط‌زیست اجرا شد. این دستگاه بدون ایجاد آلودگی در خاک، منابع آب و زنجیره غذایی، برای کنترل مکانیکی ملخ کوهان‌دار در تاغزارها به کار گرفته شد.

این دستگاه که با شفت گاردان تراکتور کار می‌کند و از قدرت مکش بالایی برخوردار است، ظرفیتی قابل‌توجه برای گسترش به دیگر عرصه‌های مبارزه با آفات دارد. امید است با حمایت مسئولان و تولید انبوه این دستگاه، از این فناوری در مقابله با سایر آفات نیز استفاده شود.

همکاری محلی و نتیجه‌گیری

رئیس اداره حفاظت و حمایت منابع طبیعی استان در پایان، از همکاری بهره‌برداران محلی، دهیاری‌ها و عوامل اجرایی در شناسایی و کنترل این آفت قدردانی کرد. وی تأکید کرد که همکاری جوامع محلی در کنار اقدامات فنی و علمی، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت عملیات مهار ملخ کوهان‌دار و حفاظت پایدار از تاغزارهای استان سمنان داشته است.

مهار موفق آفت ملخ کوهان‌دار تاغ در تاغزارهای دامغان، نمونه‌ای از مدیریت هوشمند آفات در عرصه‌های طبیعی با تکیه بر پایش مستمر، روش‌های تلفیقی و فناوری‌های نوین سازگار با محیط‌زیست است. این تجربه نشان می‌دهد که با برنامه‌ریزی دقیق، بهره‌گیری از علوم نوین و مشارکت جوامع محلی، می‌توان ضمن کاهش وابستگی به سموم شیمیایی، به حفظ پوشش گیاهی ارزشمند و پایداری اکوسیستم‌های بیابانی کمک کرد.