چالش‌های بوم‌گردی در ایران؛ از مجوزهای دشوار تا نقش دفاعی گردشگری روستایی

گردهمایی ملی بوم‌گردی: چالش‌ها و فرصت‌ها در توسعه گردشگری روستایی

دومین گردهمایی روز ملی بوم‌گردی با حضور مقامات عالی‌رتبه از جمله وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، معاون امور زنان و خانواده، معاون توسعه روستایی، معاون گردشگری و استانداران سمنان و کرمان، در سالن آمفی‌تئاتر وزارت میراث فرهنگی برگزار شد. این نشست با هدف بررسی چالش‌ها و ارائه راهکارها برای توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی و نقش آن‌ها در اقتصاد و فرهنگ روستاها، مورد توجه فعالان این حوزه قرار گرفت.

موانع بوروکراتیک و نظارت‌های چندگانه

انتقاد از روند دشوار اخذ مجوز

یاور عبیری، رئیس جامعه انجمن‌های حرفه‌ای اقامتگاه‌های بوم‌گردی، در این مراسم به شدت از روند پیچیده و دشوار اخذ مجوز و نظارت‌های متعدد بر واحدهای دارای مجوز انتقاد کرد. وی با برشمردن مراحل متعدد اداری، اظهار داشت که متقاضیان برای دریافت مجوز باید از سد نهادهایی چون تعزیرات، کاربری، نظارت‌های اماکن (پیشین و پسین)، اداره بهداشت، میراث فرهنگی، نصب اپلیکیشن نیروی انتظامی و دوربین‌های متعدد عبور کنند.

«کدام فرد عاقلی خانواده خود را به بوم‌گردی می‌برد که پر از دوربین‌های نظارتی است؟»

عبیری با طرح این پرسش، به تناقض موجود اشاره کرد که در حالی که واحدهای مجاز با این همه موانع روبرو هستند، واحدهای غیرمجاز بدون هیچ دردسری فعالیت می‌کنند. او تأکید کرد که تضعیف فرآیند صدور مجوز نه تنها به نفع حذف مراکز غیرمجاز نیست، بلکه دستگاه‌های متعدد نظارتی خود یکی از موانع اصلی توسعه این صنعت به شمار می‌روند.

پیشنهادات برای ارتقاء بوم‌گردی

تفویض اختیار به بخش خصوصی

رئیس جامعه انجمن‌های حرفه‌ای اقامتگاه‌های بوم‌گردی خواستار واگذاری اختیارات گسترده‌تر به تشکل‌ها شد. او پیشنهاد داد که از آموزش و درجه‌بندی تا صدور مجوز به انجمن بوم‌گردی تفویض شود که این امر مصداق بارز واگذاری امور دولت به بخش خصوصی خواهد بود.

توسعه زیرساخت‌ها و استفاده از اعتبارات

عبیری همچنین از مسئولان خواست تا با اتصال نهادهای مرتبط با اعتبارات عمرانی و روستایی و استفاده از وام‌های بین‌المللی بازسازی، زیرساخت‌های گردشگری روستایی را به طور جدی ارتقا دهند. این اقدام می‌تواند به توسعه پایدار بوم‌گردی و جذب بیشتر گردشگر کمک شایانی کند.

بوم‌گردی: ظرفیتی دفاعی و محرک مهاجرت معکوس

نقش بوم‌گردی در شرایط بحرانی

انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری، در ادامه این گردهمایی بر اهمیت استراتژیک بوم‌گردی تأکید کرد و آن را فراتر از یک اقامتگاه، یک ظرفیت دفاعی برای کشور دانست. وی توضیح داد که در شرایط بحرانی مانند جنگ یا حوادث طبیعی که صنعت گردشگری آسیب‌پذیر می‌شود، بوم‌گردی‌ها به عنوان نقاط امن و تاب‌آور عمل می‌کنند، همانطور که در فراز و نشیب‌های اخیر نیز شاهد این موضوع بوده‌ایم.

پیشران احیای روستاها

معاون گردشگری همچنین به نقش محوری بوم‌گردی در مهاجرت معکوس و احیای حیات در روستاها اشاره کرد. او بیان داشت که توسعه بوم‌گردی می‌تواند فرصت‌های شغلی ایجاد کرده و جوانان را به بازگشت به روستاها و مشارکت در اقتصاد محلی ترغیب کند، که این امر به نوبه خود به پایداری و رونق مناطق روستایی کمک می‌کند.