خبر کامل
سلبریتی‌سازی از کودکان: بررسی ابعاد اخلاقی و اجتماعی در فضای مجازی
تبعات سلبریتی‌سازی کودکان فوتبالیست‌ها در فضای مجازی
مهدی قایدی، وینگر پرطرفدار فوتبال ایران، اخیراً با انتشار عکسی از فرزند تازه متولد شده‌اش در اینستاگرام و معرفی شناسه کاربری صفحه اینستاگرام فرزندش، موجی از توجه را به سمت این موضوع جلب کرده است. این اقدام نه تنها منجر به افزایش لحظه‌ای دنبال‌کنندگان صفحه فرزند او شد، بلکه بحث‌های گسترده‌ای را در مورد استفاده از کودکان در شبکه‌های اجتماعی و پیامدهای آن به راه انداخت.
صفحه اینستاگرامی فرزند قایدی: از سرگرمی تا ابهام
بررسی صفحه اینستاگرامی فرزند قایدی نشان می‌دهد که این صفحه از سال گذشته فعال بوده و حاوی محتوای زیادی است. این موضوع این سوال را مطرح می‌کند که چرا قایدی با وجود تجربه آسیب‌های فضای مجازی، چنین بستری را برای فرزند خود که نیازمند مراقبت ویژه است، فراهم کرده است؟ این اقدام، پرسش مهمی را در جامعه فوتبال و فراتر از آن مطرح می‌کند: آیا استفاده از فرزندان در شبکه‌های اجتماعی توسط بازیکنان فوتبال، عملی صحیح و اخلاقی است؟
پدیده‌ای جهانی: از بارلا تا بازیکنان ایرانی
مسئله انتشار تصاویر فرزندان، افزایش دنبال‌کنندگان و احتمال بهره‌برداری اقتصادی از طریق تبلیغات، تنها مختص مهدی قایدی یا بازیکنان ایرانی نیست. در خارج از ایران نیز، بازیکنانی مانند نیکولو بارلا، هافبک اینترمیلان، تصاویر فرزندان خود را منتشر می‌کنند، هرچند که معمولاً صورت آن‌ها را می‌پوشانند و برایشان صفحه‌ای مجزا ایجاد نمی‌کنند. به طور کلی، ورود فرزندان بازیکنان فوتبال به فضای مجازی به یک اپیدمی جهانی تبدیل شده است.
«کار نوین کودکی»: نگاهی جامعه‌شناختی
محمدرضا ذوالفقاری، استاد دانشگاه و دانش‌آموخته جامعه‌شناسی، در این باره به مفهوم «کار نوین کودکی» اشاره می‌کند. او توضیح می‌دهد که این مبحث تنها به فالوورگیری محدود نمی‌شود و شامل استفاده از کودکان به عنوان مدل عکاسی نیز هست. ذوالفقاری با طرح سوالاتی کلیدی، بر عدم آگاهی کودکان از حقوق خود و لذت بردن از این فرآیند تاکید می‌کند. وی می‌افزاید:
«خیلی می‌شنویم که می‌گویند بچه‌های این روزها آگاه‌تر هستند اما این جمله علمی نیست. آیا می‌توانید یک کودک ۱۰ ساله را شاغل کنید؟ آیا این مساله صحیح است؟ استفاده از بچه‌ها در چنین فضایی، همان کار نوین کودکی است.»
درآمدزایی جانبی و آسیب‌های پنهان
در فوتبال ایران، برخی بازیکنان با بها دادن به فرزندان خود، آن‌ها را به سلبریتی تبدیل کرده‌اند و حتی امکان دریافت تبلیغات برایشان فراهم شده است. در مقابل، عده‌ای دیگر با مخدوش کردن چهره فرزندان خود، صرفاً به ابراز احساسات در فضای مجازی می‌پردازند. ذوالفقاری در این زمینه هشدار می‌دهد:
«برخی با انتشار تصویر کودکان خود فقط به ابراز احساسات شخصی می‌پردازند اما برخی بچه‌ها را به سمت تبلیغات سوق می‌دهند. اولی فقط ابراز علاقه است اما دومی از دل سرگرمی هم اقتصاد تولید می‌کند. بالاخره در ادامه شهرت بوجود می‌آید و به دنبال آن تبلیغات و تغییر زندگی. این مساله هم آسیب‌های خود را دارد.»
فراتر از فوتبالیست‌ها: مسئولیت جامعه و مسئولان
این پدیده تنها به بازیکنان فوتبال محدود نمی‌شود؛ بسیاری از اهالی هنر و دیگر حوزه‌ها نیز به سلبریتی‌سازی از اقوام خود اقدام می‌کنند. ذوالفقاری در این باره بر نقش جامعه و مسئولان تاکید می‌کند:
«خودمان اصطلاحی بوجود آوردیم به نام شاخ مجازی و به این مساله پر و بال می‌دهیم. مسئولان و تصمیم‌گیرنده‌ها باید بهتر از این‌ها عمل کنند. در یک جامعه دانشگاهی اگر از کارداشیان و زرین‌کوب بپرسید، احتمالا اولی را همه می‌شناسند اما دومی را خیر. این محصول همان دنیای جدید است که شما به سادگی روشنفکر نمی‌شوید اما با اینکه نشان دهید شب گذشته شام چه خورده‌اید می‌تواند شهرت کسب کنید.»
به طور کلی، این نظرات نشان می‌دهد که اگرچه برخی افراد ممکن است صرفاً قصد ابراز احساسات در شبکه‌های اجتماعی را داشته باشند، اما برخی دیگر به دنبال درآمدهای جانبی و فعالیت اقتصادی هستند. این مسئله، اگر با حقوق کودکان در تضاد باشد، نه تنها انسانی نیست بلکه می‌تواند آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
