خبر کامل
رشد خانه‌های خلاق و شرکت‌های دانش‌بنیان: رویکردهای جدید معاونت علمی
توسعه اقتصاد خلاق و دانش‌بنیان: رویکردهای جدید معاونت علمی
معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با رویکردی نوین، برنامه‌های حمایتی گسترده‌ای را برای توسعه خانه‌های خلاق و شرکت‌های دانش‌بنیان در دستور کار قرار داده است. در همین راستا، آمار جدیدی از وضعیت این مراکز اعلام شده که نشان‌دهنده رشد و تحولات مثبت در این اکوسیستم است.
افزایش خانه‌های خلاق و ارزیابی‌های جدید
دکتر عبدالحسین بهرامی، رئیس مرکز راهبردی ستادهای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری، در نشست خبری اخیر خود از صدور ۱۱۲ مجوز خانه خلاق در کشور خبر داد. این تعداد در مقایسه با ۹۸ مورد در سال گذشته، افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد. وی افزود: «با آغاز مجدد فرآیند ارزیابی توسط رؤسای بنیادهای ملی نخبگان استانی و ستاد فناوری‌های نرم و صنایع خلاق، بررسی‌های جدیدی صورت گرفته است.»
- ۵۴ خانه خلاق فعال شناسایی شده‌اند.
- ۱۰ خانه خلاق غیرفعال هستند.
- ۱۵ خانه در فرآیند ارزیابی قرار دارند.
- ۳۳ خانه خلاق تاکنون بازخورد مشخصی ارائه نکرده‌اند که در صورت ادامه وضعیت، تعیین تکلیف خواهند شد.
رویکرد جدید معاونت علمی و برگزاری رویداد ملی «مانوین»، با هدف بهره‌گیری از ظرفیت خانه‌های خلاق برای توانمندسازی و کوچینگ شرکت‌های صنایع خلاق طراحی شده است. از اواخر سال گذشته، کارگزار ارزیابی جدیدی با برنامه‌ای مدون فعالیت خود را آغاز کرده و برنامه‌های حمایتی تازه‌ای برای شرکت‌های خلاق در دستور کار قرار گرفته است.
وضعیت شرکت‌های خلاق و روند صدور مجوز
در حال حاضر، ۲۲۶۴ شرکت خلاق در کشور فعال هستند. از سال گذشته تاکنون، ۲۷۴ درخواست برای دریافت عنوان شرکت خلاق ثبت شده و تنها طی دو تا سه ماه اخیر، ۷۸ درخواست جدید به دبیرخانه صنایع خلاق رسیده است. از این تعداد، ۶۴ درخواست مربوط به شرکت‌های خلاق و ۱۴ درخواست مربوط به خانه‌های خلاق بوده است. همچنین طی دو ماه اخیر و با اجرای شاخص‌ها و آیین‌نامه‌های جدید ارزیابی، ۳۵ شرکت خلاق و ۶ خانه خلاق موفق به دریافت مجوز شدند.
بهرامی اظهار کرد: «در حال حاضر ۴۹ پرونده در مرحله تکمیل و ارزیابی قرار دارند و بخشی از درخواست‌ها نیز به دلیل نقص مدارک، حقیقی بودن متقاضیان یا عدم پاسخگویی رد شده‌اند. ما در تلاش هستیم برنامه‌های ویژه‌تری برای حمایت از خانه‌های خلاق در معاونت علمی اجرا کنیم.»
رفع محدودیت‌های صدور مجوز
رئیس مرکز راهبردی ستادهای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی به محدودیت‌های گذشته در صدور مجوزها اشاره کرد و گفت: «در مقطعی به دلیل محدودیت‌های درگاه ملی مجوزها، امکان صدور مجوز جدید وجود نداشت. اما با پیگیری‌های انجام‌شده از سوی ستاد، مرکز راهبری و مسئولان مربوط، این مشکل برطرف شد و اکنون امکان بررسی درخواست‌ها و صدور مجوز برای متقاضیان واجد شرایط فراهم شده است.»
تأثیر جنگ اخیر بر زیست‌بوم فناوری و حمایت‌های پساجنگ
دکتر بهرامی در خصوص آسیب‌های جنگ تحمیلی اخیر به زیست‌بوم فناوری کشور توضیح داد: «در جریان جنگ اخیر، ۹۸ شرکت دانش‌بنیان در کشور آسیب دیدند. البته در حوزه صنایع خلاق، خانه‌های خلاق و شرکت‌های این حوزه آسیب مستقیمی نداشتند، اما برخی شرکت‌های دانش‌بنیان با خسارت‌های قابل‌توجهی مواجه شدند.»
«در دوره پساجنگ و آتش‌بس، معاونت علمی تمام تلاش خود را به کار گرفت تا با حمایت‌های دولت و معاونت علمی، شرکت‌های آسیب‌دیده هرچه سریع‌تر به چرخه تولید و فعالیت بازگردند.»
یکی از اقدامات مهم حمایتی در سال ۱۴۰۴، اصلاح و تسهیل آیین‌نامه شرکت‌های خلاقی بود که امکان دریافت عنوان دانش‌بنیان را دارند. این اقدام با همکاری ستاد صنایع خلاق، معاونت سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی و همچنین مرکز «رستا» انجام شد و در نهایت در کارگروه راهبری دانش‌بنیان و محصولات فناورانه به تصویب رسید. این تسهیل‌گری زمینه را برای دانش‌بنیان شدن تعداد بیشتری از شرکت‌های خلاق فراهم می‌کند تا بتوانند از مزایای قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان بهره‌مند شوند.
در حال حاضر، حدود ۹۲ شرکت خلاق در کشور دارای عنوان دانش‌بنیان هستند و حدود ۴۶۰ شرکت دانش‌بنیان نیز در حوزه خدمات تجاری‌سازی فعالیت می‌کنند که بخشی از خانه‌های خلاق نیز در این بخش قرار می‌گیرند. امید است با این تسهیل‌گری آمار دانش‌بنیان‌ها افزایش یابد.
تمدید مجوز خانه‌های خلاق و رویکرد نظارتی
با کسب مجوز از معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، اعتبار مجوز خانه‌های خلاقی که به دلیل شرایط جنگ تحمیلی به پایان رسیده بود، به مدت سه ماه تمدید شد. همچنین، خانه‌های خلاقی که مجوز آنها در سال ۱۴۰۴ یا سال گذشته به پایان رسیده بود، مجدداً توسط کارگزار ارزیابی و ستاد فناوری‌های نرم و صنایع خلاق مورد بررسی قرار گرفتند. برخی از این خانه‌ها به دلیل تغییر رویکرد یا تغییر ماهیت، نیازمند بازنگری در وضعیت فعالیت خود بودند.
بهرامی تأکید کرد: «با توجه به اینکه خانه‌های خلاق عمدتاً از دل بخش خصوصی شکل گرفته‌اند، تلاش ما این است که با حمایت‌های هدفمندتر و اثربخش‌تر، این مراکز را پویا و فعال نگه داریم و این موضوع از برنامه‌های اصلی معاونت علمی به شمار می‌رود.»
طی دو ماه اخیر، ۱۴ درخواست جدید در حوزه خانه‌های خلاق دریافت شده که بخش قابل توجهی از آنها تأیید شده و در حال ورود به چرخه فعالیت هستند.
نظام نظارت و ارزیابی دقیق‌تر
یکی از موضوعاتی که طی یک سال و نیم اخیر در معاونت علمی مورد توجه جدی قرار گرفته، بحث نظام نظارت، ارزیابی، پایش و رصد طرح‌های فناورانه و شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق است. در حوزه صنایع خلاق نیز از اواسط سال گذشته مأموریت ویژه‌ای به ستاد صنایع خلاق واگذار شد تا نظام ارزیابی شرکت‌های خلاق طراحی و اجرا شود. کارگزار جدید نظارت و ارزیابی فعالیت خود را آغاز کرده و همکاران ستاد با حساسیت بیشتری این موضوع را دنبال می‌کنند.
بهرامی خاطرنشان کرد: «حمایت‌های معاونت علمی مبتنی بر همین نظام ارزیابی و رصد است و هرچه بتوانیم نظام دقیق‌تر و موفق‌تری در حوزه پایش و ارزیابی داشته باشیم، حمایت‌ها نیز هدفمندتر و اثربخش‌تر خواهد بود.»
وی در خصوص تفاوت ارزیابی شرکت‌های خلاق و دانش‌بنیان بیان کرد: «در حوزه دانش‌بنیان، سطح فناوری، های‌تک بودن محصول، تجاری‌سازی و اخذ استانداردها از اهمیت بالایی برخوردار است، اما در حوزه صنایع خلاق، رویکرد ما بیشتر خلاق‌محور است تا فناوری‌محور و این مهم‌ترین تفاوت این دو حوزه به شمار می‌رود.»
رویکرد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان در حوزه اقتصاد خلاق، جریان‌سازی است؛ چراکه تنها با اقدامات معاونت علمی نمی‌توان چرخه اقتصاد خلاق کشور را به حرکت درآورد و این موضوع نیازمند مشارکت و همکاری گسترده است. در اجرای این برنامه‌ها، حساب ویژه‌ای روی بخش خصوصی و اتاق‌های بازرگانی باز شده است، زیرا یکی از مهم‌ترین حلقه‌های مفقوده اقتصاد خلاق، توسعه بازار و خرید محصولات خلاق در کشور است و باید این حوزه تقویت شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
