چالش‌های جدی معادن خراسان رضوی در دوران پساجنگ و افزایش ۱۱ برابری قیمت سوخت

توقف تولید مواد ناریه و نیاز مبرم به واردات

یکی از مهم‌ترین پیامدهای جنگ رمضان، از بین رفتن سایت‌های تولید مواد ناریه در کشور است که منجر به توقف یا کاهش شدید تولید این ماده حیاتی شده است. این در حالی است که نیاز معادن به مواد ناریه بسیار بالا است.

• ۹۰ درصد معادن استان خراسان رضوی کوچک مقیاس هستند.
• ۵۰ درصد مواد ناریه در همین معادن کوچک مصرف می‌شود.
• ۵۰ درصد باقیمانده در معدن سنگ آهن خواف به کار می‌رود.

با توجه به شرایط موجود، نیاز مبرمی به مواد ناریه احساس می‌شود و امید می‌رود با تمهیدات لازم، واردات این ماده بتواند کمبودها را برطرف کند.

افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها و تأثیر بر تولید

رئیس خانه معدن خراسان رضوی به افزایش چشمگیر قیمت کالاهای مختلف در بخش معدن اشاره کرد. قیمت مواد ناریه به دلیل تورم موجود در جامعه و آسیب دیدن بخش پتروشیمی کشور در جنگ رمضان، سه برابر افزایش یافته است. این افزایش قیمت، به طور مستقیم بر هزینه استخراج مواد معدنی تأثیر می‌گذارد و در نهایت قیمت مواد اولیه کارخانجاتی مانند فولاد و مس را بالا می‌برد.

«قیمت جهانی مواد معدنی مشخص است و معدن‌کاران نمی‌توانند بالاتر از این قیمت مواد معدنی را به فروش برسانند و امکان دارد معدن‌کار با قیمت سر به سر مواد را به فروش برساند یا ضرر کند.»

چالش‌های صادرات و انباشت تولید

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز به افزایش قیمت کالاهای مصرفی بخش معدن پس از جنگ اشاره کرد. قیمت قطعات یدکی، روغن لودر، مواد ناریه و سوخت به دلایل مختلفی افزایش یافته است. علاوه بر این، صادرات در بخش معدنی و صنایع معدنی با چالش مواجه شده و منجر به انباشت تولید و قطع شدن زنجیره تولید شده است.

• زنجیره تولید در بخش‌هایی مانند فولاد به دلیل جنگ قطع شده است.
• حجم تولید گندله در کشور بسیار زیاد است اما امکان صادرات وجود ندارد.

این وضعیت می‌تواند به تعطیلی برخی معادن استراتژیک منجر شود که خطری بزرگ برای توسعه کشور است. بازگشایی راه‌های صادراتی و ارزآوری برای کشور از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا معادن موتور توسعه و پیشران کشور محسوب می‌شوند.

لایحه بودجه ۱۴۰۵ و چالش‌های نوظهور

یکی از چالش‌های نوظهور و نگران‌کننده برای معادن در دوران پساجنگ، تصویب قیمت سوخت در لایحه بودجه ۱۴۰۵ است. این اقدام می‌تواند اثرات سوء بسیار بیشتری نسبت به افزایش قیمت مواد ناریه بر معادن داشته باشد و شوک شدیدی به این بخش وارد کند.

• افزایش قیمت سوخت برای ماشین‌آلات معدنی ۱۱ برابر خواهد بود.
• افزایش قیمت سوخت برای ژنراتورهای صنایع معدنی ۷۰ برابر پیش‌بینی شده است.

چنین افزایش قیمتی، تولید را از توجیه اقتصادی خارج کرده و منجر به تعطیلی تعداد زیادی از معادن می‌شود. با توجه به نبود صادرات و عدم نیاز کافی در بازارهای داخلی، تنها معادن دولتی فعال خواهند ماند و سایر معادن آسیب جدی خواهند دید.

وضعیت فعلی معادن خراسان رضوی

در حال حاضر، ۵۰ درصد معادن خراسان رضوی فعال و نیمی دیگر غیرفعال هستند. عوامل متعددی بر این وضعیت تأثیرگذار بوده‌اند، اما جنگ رمضان چالش‌های بخش معدن را تشدید کرده است. این جنگ منجر به از بین رفتن بازارها، آسیب به زنجیره تولید و افزایش هزینه‌های تولید شده است که آینده این صنعت را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.