کاروانسرای سردار بجنورد: مرمتی پرهزینه، اما همچنان انبار کالا

کاروانسرای سردار بجنورد، بنایی تاریخی که در اواخر سده دوازدهم و اوایل سیزدهم هجری به دستور یارمحمدخان شادلو (سردار مفخم) برای اسکان مهمانان غیررسمی بنا شد، امروزه با وجود پتانسیل‌های فراوان گردشگری، همچنان در وضعیت مبهمی به سر می‌برد. این کاروانسرا که روزگاری مرکز خرید و فروش و محل برگزاری جشن‌ها و آیین‌های اجتماعی شهر بود، اکنون به انباری برای کسبه اطراف تبدیل شده است.

مرمت پرهزینه، کاربری نامناسب

سال‌ها پیش، این اثر تاریخی که می‌توانست جاذبه‌ای مهم برای بجنورد باشد، به دلیل انباشت کالاهایی چون نخ، پشم و ابر، به محلی امن برای زندگی موش و مارمولک تبدیل شده بود. اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی پس از سال‌ها بی‌توجهی، عملیات مرمت این بنا را آغاز و با صرف هزینه‌های گزاف به اتمام رساند. با این حال، علی‌رغم پایان یافتن مرمت، کاروانسرا همچنان کاربری انبار دارد و خبری از حضور گردشگران در آن نیست. بازدیدکنندگان با گونی‌ها و کیسه‌های پر از ابر و پشم مواجه می‌شوند، گویی که این بنای ارزشمند، پستویی برای مغازه‌های اطراف است.

تأکید مسئولان بر تغییر کاربری

وضعیت مبهم کاروانسرای سبزه میدان

محسن موسوی، عضو شورای اسلامی شهر بجنورد، در جلسه علنی شورا بر اهمیت کاروانسرای سبزه میدان به عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم مرکز شهر تأکید کرد. او با اشاره به موقعیت بجنورد به عنوان محور ارتباطی و فرهنگی، پتانسیل بالای این شهر را برای توسعه اقتصاد میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی یادآور شد و وضعیت کنونی کاروانسرا را «مبهم» خواند.

ضرورت خروج از کاربری انبار

علی‌اکبر وحدتی، مدیر گروه آثار تاریخی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی، نیز در گفت‌وگو با رسانه‌ها اظهار داشت که کاروانسرای سبزه میدان باید از کاربری انبار و پستو خارج شود. او با اشاره به اتمام عملیات مرمت کاروانسرای سردار با مشارکت شهرداری، بر لزوم حذف کاربری انباری و تبدیل آن به مکانی تجاری تأکید کرد. این تغییر کاربری نه تنها به بهره‌برداری اقتصادی از بنا کمک می‌کند بلکه از هجوم حیوانات موذی نیز جلوگیری خواهد کرد. وی افزود که با مرمت و مسدود کردن درز و سوراخ‌ها، دیگر خبری از موش و مارمولک در این مکان نیست و کاروانسرا «جان تازه‌ای» گرفته است.

چالش اصلی: عدم همکاری مالکان غرفه‌ها

احمد دیناری، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی، چالش اصلی در ساماندهی کاروانسرای سردار را عدم همکاری مالکان غرفه‌های موجود در این بنا دانست. وی تصریح کرد که وظیفه اصلی اداره کل میراث فرهنگی، یعنی مرمت بنا، چند سال است که به پایان رسیده و اکنون برای ساماندهی نهایی، نیاز به همکاری حوزه‌هایی چون شهرداری، اتاق اصناف و معاونت عمرانی است.

دیناری همچنین اشاره کرد که جلساتی با صاحبان غرفه‌ها برگزار شده، اما آن‌ها تمایلی به خارج کردن وسایل خود که از آن‌ها به عنوان انبار استفاده می‌کنند، ندارند. این عدم همکاری مالکان، مانعی جدی بر سر راه تبدیل کاروانسرای سردار به نگین گردشگری بجنورد است.