نیمار در جام جهانی ۲۰۲۶: بازگشتی پرشور یا ریسکی بزرگ برای برزیل؟

بازگشت نیمار: نیاز یا ریسک؟

انتظار برای اعلام لیست نهایی مسافران جام جهانی ۲۰۲۶ به اوج خود رسیده بود و تمام نگاه‌ها به کارلو آنچلوتی دوخته شده بود. در نهایت، سرمربی ایتالیایی نام نیمار، ستاره سابق بارسلونا و پاری‌سن‌ژرمن و بهترین گلزن تاریخ فوتبال برزیل را بر زبان آورد. این انتخاب، در میان شادی و غوغای هواداران، نیمار را برای آنچه که به نظر می‌رسد «رقص آخر» او با پیراهن تیم ملی است، به جام جهانی می‌فرستد. اما آیا این بازگشت، که بالاتر از بازیکنانی چون ژائو پدرو یا ریچارلیسون صورت گرفته، واقعاً به نفع برزیل خواهد بود؟

استدلال موافقان: چرا برزیل به نیمار نیاز دارد؟

کارلو آنچلوتی پیش از این هرگز نیمار را به تیم ملی دعوت نکرده بود و آمادگی بدنی او را شرط اصلی بازگشتش می‌دانست. بنابراین، حضور نیمار در لیست فعلی، نه یک هدیه احساسی و نه انتخابی از روی نوستالژی است. نیمار با زدن ۶ گل در ۱۵ بازی از زمان آغاز فصل جدید با پیراهن سانتوس، شایستگی خود را برای این دعوت به اثبات رسانده است.

آنچلوتی در توضیح تصمیم خود بیان کرد:

«ما در تمام طول سال وضعیت نیمار را زیر نظر داشتیم. او بازیکن مهمی است و در این جام جهانی نقش خود را خواهد داشت. او همان وظایف و تعهداتی را دارد که ۲۵ بازیکن دیگر دارند. او ممکن است فیکس بازی کند، بازی نکند، به عنوان یار تعویضی وارد زمین شود یا روی نیمکت بنشیند. مسئولیت او فرقی با بقیه ندارد. او یک بازیکن باتجربه است.»

نیمار در ۳۴ سالگی همچنان یکی از تکنیکی‌ترین و نابغه‌ترین بازیکنان نسل خود محسوب می‌شود و حضورش می‌تواند ماهیت و فضای تیم برزیل را تغییر دهد. بازگشت بهترین گلزن تاریخ ملی، ابعاد جدیدی به برزیل می‌دهد که رویای کسب ستاره ششم را در سر می‌پروراند. در خط حمله‌ای که همین حالا وینیسیوس جونیور، رافینیا و پدیده جوانی مثل اندریک را در خود جای داده است، نیمار نمی‌آید تا نگاه‌ها را از آن‌ها بدزدد، بلکه می‌آید تا چیزی را اضافه کند که هیچ‌کس دیگری قادر به پدید آوردنش نیست.

او تنها بازیکن این لیست است که تلخی شکست‌های بزرگ ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ را با تمام وجود چشیده و این تجربه دردناک اما ارزشمند، در تورنمنتی که مدیریت فشار روانی در آن حرف اول را می‌زند، یک برگ برنده بزرگ است. او برای آخرین رقص خود، با انگیزه‌ای فوق‌العاده می‌آید تا ویترین افتخاراتش را با تنها جامی که همیشه از دستش سر خورده، کامل کند.

نماد فوتبال برزیل

این انتخاب، فراتر از مسائل فنی، یک نماد است. فوتبال برزیل یعنی غلیان احساسات جمعی و نیمار یکی از آخرین بازماندگان این مکتب است. آنچلوتی با آگاهی کامل از انتظار شدید عمومی، پیش از اعلام نام مهاجمانش لحظه‌ای مکث کرد و سپس با فریاد زدن نام نیمار، سالن را به مرز انفجار رساند؛ شور و هیجانی که آرام شدنش دقایق زیادی زمان برد. این واکنش ثابت می‌کند که مردم برزیل هنوز منتظر این بازیکن هستند، هنوز به او باور دارند و می‌خواهند شماره ۱۰ محبوب‌شان را برای آخرین بار در بزرگ‌ترین صحنه فوتبال جهان با پیراهن زرد رنگ ببینند. نیمار از اکتبر ۲۰۲۳ برای سلسائو بازی نکرده بود، اما این غیبت طولانی هرگز شعله عشق به او را خاموش نکرد. حتی اگر او طبق گفته آنچلوتی به یک نیمکت‌نشین لوکس تبدیل شود، تماشای دوباره نیمار با پیراهن طلایی، هر عاشق فوتبالی را سر ذوق می‌آورد. کسی چه می‌داند، شاید این نابغه برزیلی با یک تورنمنت شگفت‌انگیز، جام را بالای سر ببرد. یک قهرمان بزرگ را هرگز نباید پیش از مرگش دفن کرد.

استدلال مخالفان: چرا این بازگشت خبر خوبی نیست؟

هدف در اینجا زیر سوال بردن استعداد بی‌نظیر نیمار نیست، بلکه مواجهه با واقعیتِ فرسایش اجتناب‌ناپذیر بازیکنی ۳۴ ساله است که از سال ۲۰۲۳ (یعنی آخرین بازی ملی‌اش) دیگر در سطح اول فوتبال جهان توپ نزده است. او حتی در آخرین فصل حضورش در پاری‌سن‌ژرمن هم فرسنگ‌ها با نسخه مهارناپذیر سال ۲۰۱۷ فاصله داشت؛ استارت‌ها دیگر آن تند و تیزی قبل را نداشتند و تو سر توپ زدن‌هایش دیگر ویرانگر نبودند. سه سال از آن روزها گذشته و یک مصدومیت شدید رباط صلیبی هم به کارنامه او اضافه شده است؛ کافی است نگاهی به نمایش‌های اخیر نیمار در برزیل بیندازید تا متوجه شوید این نیمار، دیگر آن نیمار سابق نیست.

زمان کار خود را کرده و سبک زندگی ستاره برزیلی نیز کمکی به کندتر شدن این روند فرسایشی نکرده است. آنچلوتی از همین حالا هشدار داده که او باید برای رسیدن به ترکیب بجنگد، اما بازیکن جوانی مثل ژائو پدرو حق دارد از خود بپرسد که چطور جایگاهش در لیست جام جهانی را به این سادگی از دست داده است؟ وضعیت بدنی نیمار به تنهایی دلیل قانع‌کننده‌ای برای خط زدن او بود؛ مصدومیت‌های سریالی و همیشگی او ممکن است با اولین تکل خشن مدافعان حریف، دوباره نیمار را روانه کلینیک‌ کند.

شکنندگی روحی و روانی

در کنار مسائل بدنی، شکنندگی روحی و روانی او نیز مطرح است؛ همان سمی که بارها دوران حرفه‌ای نیمار را مسموم کرده است. نیمار در ۳۴ سالگی ممکن است در زمین مسابقه به گوش یک بازیکن جوان سیلی بزند یا با تندترین الفاظ به داور حمله کند؛ او در این زمینه هیچ پیشرفتی نکرده و هرگز هم نخواهد کرد. با این اوصاف، آنچلوتی این ریسک بزرگ را به جان خریده که بازیکنی را به تیم بیاورد که هر لحظه ممکن است در وسط یک بازی حساس از کوره در برود و تنش و استرس را به تیمی تزریق کند که همین حالا هم زیر بار سنگین فشارهای روانی قرار دارد. قرار دادن نام نیمار در لیست برزیل، یعنی دل بستن به یک امید بسیار کم‌رنگ برای تماشای یک جرقه ناب و در طرف مقابل، ترسی بسیار بزرگ از یک فروپاشی بدنی یا اخلاقی در میانه راه.