تاخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران و نگرانی از خروج گندم از چرخه خرید تضمینی

نگرانی‌ها از تاخیر در پرداخت مطالبات

از ابتدای فصل برداشت گندم در ۷ فروردین ماه، هیچ مبلغی به گندمکاران پرداخت نشده است. این تاخیر در حالی رخ می‌دهد که کشور در آستانه اوج‌گیری خرید تضمینی گندم قرار دارد. تداوم این وضعیت می‌تواند شیرینی خودکفایی گندم را به تلخی مبدل کرده و دولت را ناگزیر به واردات گندم برای تامین نان مردم کند.

محمد رضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، بر ضرورت خودکفایی در تولید کالاهای راهبردی، به ویژه گندم، تاکید کرد و گفت: «همان‌طور که رهبر معظم انقلاب اسلامی بارها تأکید کرده‌اند، کشور باید در تولید کالاهای راهبردی از جمله گندم خودکفا شود. این راهبرد به برنامه قطعی سالانه دولت تبدیل شده است و امسال با توجه به بارش‌های مناسب، گندم با کیفیت و مقدار مطلوب تولید شده است.»

غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، نیز پرداخت مطالبات گندمکاران و نظارت بر بازار را از دغدغه‌های اصلی وزارتخانه خواند و افزود: «خرید گندم از مرز یک میلیون و هفتصد هزار تن گذشته است و مقرر شده که سازمان برنامه و بودجه حدود پنجاه درصد از ارزش خرید انجام شده را به حساب کشاورزان واریز کند.»

کاهش ۲۰ درصدی تحویل گندم به مراکز خرید

پیمان عالمی، رئیس اتاق اصناف کشاورزی، با اشاره به شرایط جوی مساعد و تلاش کشاورزان و وزارت جهاد کشاورزی، اظهار داشت که امسال پیش‌بینی می‌شد به خودکفایی گندم برسیم، اما متاسفانه میزان گندم تحویلی به مراکز خرید نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد کاهش یافته است. وی دلیل این کاهش را تاخیر در پرداخت بهای گندم و سررسید بدهی‌های کشاورزان دانست.

عالمی هشدار داد: «با توجه به تاخیر در پرداخت مطالبات، نگرانی‌هایی ایجاد شده است که گندمی با کمیت و کیفیت بالا تولید شده، از دسترس کشاورزان خارج شود. از این رو انتظار می‌رود رئیس جمهور، معاون رئیس جمهور، سازمان برنامه و بودجه و سایر دست‌اندرکاران تلاش کنند تا پول گندم هرچه سریع‌تر به کشاورزان بازگردد.»

وی تاکید کرد که تسریع در پرداخت مطالبات، روند تحویل گندم به سیلوها را تغییر خواهد داد و با وجود افزایش هزینه‌های تولید، تامین سرمایه در گردش برای کشاورزان بسیار حیاتی است.

پرداخت اعتباری گندم کارساز نیست

رئیس اتاق اصناف کشاورزی تصریح کرد که پرداخت اعتباری گندم نه تنها اثر مثبتی ندارد، بلکه نتیجه عکس خواهد داشت. وی افزود: «چنانچه روند تاخیر در پرداخت مطالبات استمرار یابد، دولت ناگزیر به واردات گندم با دلار نقد است و حتی ممکن است دولت با قیمت‌های بالاتری در بازارهای جهانی به دنبال تامین گندم باشد.»

تکلیف دستگاه‌ها به تامین اعتبار مصوب

علیقلی ایمانی، مدیر عامل بنیاد ملی گندمکاران، با اشاره به آغاز برداشت گندم از ۸ فروردین، گفت که بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان خریداری شده که بالاترین میزان خرید مربوط به استان خوزستان است. وی اظهار داشت که با وجود تلاش کشاورزان و وزارت جهاد کشاورزی، سال‌هاست با مشکل تاخیر در پرداخت مطالبات روبرو هستیم.

ایمانی افزود: «با وجود آنکه در قانون خرید تضمینی و بودجه سنواتی کشور، میزان وجه گندم خریداری شده مصوب می‌شود، متاسفانه با تاخیر در پرداخت مطالبات روبرو هستیم، در حالی که مجلس در بودجه امسال کشور ۵۴ همت برای گندم در نظر گرفته است که بر این اساس دستگاه‌ها مکلفند برای تامین اعتبار مصوب شده تلاش کنند.»

وی پیش‌بینی خرید تضمینی بیش از ۱۰ میلیون تن گندم را داشت و به دغدغه‌های کشاورزان از جمله افزایش هزینه‌های معیشت خانوار و هزینه‌های کارگری اشاره کرد. ایمانی همچنین از ارسال نامه‌ای به رئیس جمهور توسط بنیاد ملی گندمکاران برای پرداخت به موقع بهای گندم خبر داد.

هشدار خروج گندم از چرخه خرید تضمینی

با توجه به شرایط مساعد اقلیمی، پیش‌بینی می‌شود امسال میزان تولید گندم به ۱۴ میلیون تن و خرید تضمینی به ۱۰.۵ تا ۱۱ میلیون تن برسد. با این حال، گذشت بیش از ۵۰ روز از فصل برداشت و عدم پرداخت یک ریال از بهای گندم، نگرانی‌هایی را مبنی بر خروج گندم از چرخه خرید تضمینی به واسطه حضور دلالان و واسطه‌ها در بازار فراهم کرده است.

مسئولان اتحادیه‌ها و تشکل‌های تولیدی بارها این هشدار را به دولت داده‌اند که اگر هرچه سریع‌تر نسبت به روند پرداخت مطالبات اقدام عاجلی صورت نگیرد، این محصول اساسی از سفره مردم و چرخه خرید تضمینی خارج خواهد شد.