خبر کامل
چالش‌های آموزش مجازی برای دانش‌آموزان با نیازهای خاص در چهارمحال و بختیاری
آموزش مجازی، که در ابتدا راهکاری برای تداوم فرآیند یادگیری در دوران خاص به نظر می‌رسید، برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در استان چهارمحال و بختیاری چالش‌های متعددی را به همراه داشته است. این شیوه آموزشی نه تنها کیفیت یادگیری را برای این گروه از دانش‌آموزان کاهش داده، بلکه بر رشد اجتماعی و مهارت‌آموزی آنان نیز تأثیر منفی گذاشته است.
نیازهای خاص و چالش‌های آموزش آنلاین
دانش‌آموزان مدارس استثنایی بیش از هر گروه دیگری به آموزش چهره‌به‌چهره، ارتباط مستقیم با معلم و دریافت خدمات تخصصی نیاز دارند. این نیازها در فضای مجازی به سختی قابل تحقق است. معلمان، خانواده‌ها و مسئولان مدارس استثنایی چهارمحال و بختیاری تأکید می‌کنند که آموزش مجازی برای این دانش‌آموزان، آخرین و دشوارترین راهکار آموزشی است؛ زیرا بسیاری از نیازهای آموزشی و توانبخشی آنان در بستر آنلاین قابل تأمین نیست.
آموزش در مدارس استثنایی بر پایه آموزش فردی‌سازی شده استوار است و در کلاس مجازی، ارائه آموزشی متناسب با سرعت یادگیری، سبک یادگیری و نیازهای خاص هر دانش‌آموز عملاً امکان‌پذیر نیست.
پیامدهای منفی آموزش مجازی
- کاهش تعامل اجتماعی: بخش مهمی از رشد اجتماعی کودکان از طریق ارتباط مستقیم با همسالان و مربیان شکل می‌گیرد که آموزش آنلاین این فرصت را محدود کرده است.
- نبود خدمات توانبخشی: خدماتی نظیر گفتاردرمانی، کاردرمانی و فیزیوتراپی در فضای مجازی ارائه نمی‌شوند.
- مشکلات جسمی و روانی: خستگی ناشی از کار طولانی با صفحه نمایش، سردرد، اختلال خواب و افزایش تحریک‌پذیری از دیگر مشکلاتی است که دانش‌آموزان با آن روبه‌رو هستند.
چالش‌های معلمان در آموزش مجازی
یکی از معلمان مدارس استثنایی شهرکرد به مشکلات سامانه شاد اشاره کرد و گفت: «احراز هویت نشدن برخی معلمان و شناخته نشدن کد ملی آنان باعث شده که برخی از معلمان با حساب کاربری فرزندان خود وارد کلاس‌ها شوند و این موضوع زمان تدریس آنان را با کلاس فرزندانشان تداخل داده است.»
همچنین، تولید محتوا و تهیه مطالب آموزشی نیازمند اینترنت پرسرعت است. نبود اینترنت مناسب و هزینه بالای بسته‌های اینترنتی فشار زیادی بر معلمان وارد کرده و حمایتی برای تأمین اینترنت آنان در نظر گرفته نشده است.
بازدهی پایین آموزش برای گروه‌های خاص
آموزش دانش‌آموزان ناشنوا و نابینا در فضای مجازی بازدهی بسیار کمی دارد. دانش‌آموزان ناشنوا برای یادگیری به زبان اشاره و لب‌خوانی نیاز دارند و دانش‌آموزان نابینا نیز برای آموزش خط بریل و استفاده از پرکینز نیازمند حضور مستقیم معلم هستند. بخش زیادی از بار آموزش این دانش‌آموزان بر دوش خانواده‌ها قرار گرفته است، اما برخی والدین توان خرید گوشی هوشمند و بسته اینترنتی را ندارند یا فرصت و توان همراهی مستمر با فرزند خود را پیدا نمی‌کنند.
اهمیت مهارت‌آموزی و مشکلات آن در آنلاین
بخش مهمی از آموزش دانش‌آموزان با نیازهای خاص بر پایه مهارت‌آموزی است. آموزش مهارت‌هایی مانند بستن بند کفش یا انجام فعالیت‌های روزمره، بدون تعامل مستقیم میان معلم، دانش‌آموز و والدین به سختی امکان‌پذیر است.
نبود نرم‌افزارهای تخصصی، دشواری مدیریت کلاس‌های چندپایه و کاهش امکان مشاهده زبان بدن و بازخورد دانش‌آموزان از دیگر عوامل کاهش کیفیت آموزش مجازی است.
گلایه‌های خانواده‌ها از آموزش آنلاین
یکی از والدین دانش‌آموزان با نیازهای خاص اظهار داشت: «برخی از دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری یا ADHD تمرکز طولانی‌مدت در کلاس‌های مجازی ندارند و همین موضوع باعث می‌شود آموزش‌ها نیمه‌تمام بماند.»
کاهش تعامل اجتماعی، نبود ارتباط چهره‌به‌چهره با همسالان، مشکلات در درک دستورالعمل‌های آنلاین به‌خصوص برای دانش‌آموزان با ناتوانی ذهنی یا اختلال زبانی، و نبود امکانات کمک‌آموزشی تخصصی از جمله کاردرمانی و گفتاردرمانی حضوری، همگی به کاهش یادگیری این دانش‌آموزان منجر شده است.
افزایش خستگی ناشی از کار با صفحه نمایش، فشار چشمی، احساس انزوا، کاهش انگیزه تحصیلی، عدم دسترسی به ابزارهای کمکی مناسب (مانند نرم‌افزارهای ویژه نابینایان و زیرنویس برای ناشنوایان)، افزایش وابستگی به والدین برای انجام تکالیف، و اضطراب ناشی از محیط مجازی، این دانش‌آموزان را بیش از همسالان خود دچار مشکل و سرگردانی کرده است.
هزینه بالای اینترنت و تجهیزات الکترونیکی، چندفرزندی بودن خانواده‌ها و تداخل کلاس‌های آنلاین، فشار روانی و خستگی زیادی را به خانواده‌ها تحمیل کرده است.
آمار و راهکارهای جبرانی
مسئول آموزش مدارس استثنایی چهارمحال و بختیاری اعلام کرد که در سال تحصیلی جاری، ۱۲۵۰ دانش‌آموز در مدارس استثنایی استان تحصیل می‌کنند که حدود ۸۰ درصد آنان به آموزش مجازی دسترسی دارند.
حسین مختاری افزود: «یادگیری دانش‌آموزان با نیازهای خاص در فضای مجازی ضعیف‌تر از آموزش حضوری است و معلمان برای جبران این موضوع، درسنامه و کاربرگ‌های آموزشی تهیه می‌کنند.» وی کند بودن سرعت اینترنت، محدودیت بارگذاری مطالب در شبکه شاد و دشواری ارتباط با دانش‌آموزان نابینا، ناشنوا و دارای مشکلات جسمی را از مهم‌ترین چالش‌های آموزش مجازی دانست. او تأکید کرد که آموزش مجازی آخرین راهکار آموزشی است و هرچند معلمان با تمام توان برای آموزش تلاش می‌کنند، اما دانش‌آموزان از آموزش مطلوب و کامل بهره‌مند نمی‌شوند.
در سال تحصیلی جاری، ۲۰۴ هزار دانش‌آموز با نیازهای خاص در مدارس چهارمحال و بختیاری مشغول تحصیل هستند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
