زنجان، قطب نخست تولید و تکمیل زنجیره بوقلمون در ایران

جایگاه ممتاز زنجان در صنعت دامپروری

دامپروری به عنوان یکی از بخش‌های حیاتی کشاورزی، ۳۰ درصد اشتغال‌زایی و یک سوم ارزش افزوده این بخش را به خود اختصاص داده است. سالانه بیش از ۱۸ میلیون تن انواع محصولات دامی در کشور تولید می‌شود. استان زنجان با رویکرد دانش‌بنیان و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، توانسته است سهم قابل توجهی در این صنعت ایفا کند.

• اصلاح نژاد دام: بهبود بهره‌وری و ارتقای تولید.
• مدیریت مزرعه: بهینه‌سازی فرآیندهای تولید.
• فناوری‌های نوین: استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته در دامداری.

زنجیره کامل تولید بوقلمون در زنجان

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، محمدعلی صادقی، در گفت‌وگو با ایرنا، به تشریح ظرفیت‌های بی‌نظیر این استان در تولید بوقلمون پرداخت.

رتبه نخست کشور در تولید و توزیع

استان زنجان در حال حاضر رتبه نخست کشور را در توزیع گوشت بوقلمون و جوجه یک‌روزه به خود اختصاص داده است. تکمیل زنجیره تولید، شامل مراحل زیر، این موفقیت را تضمین کرده است:

• واحدهای بوقلمون مادر و تخم‌ریزی.
• تولید جوجه و پرورش جوجه گوشتی.
• بسته‌بندی گوشت بوقلمون و تولید انواع کنسرو.
• صادرات محصولات بوقلمون.

ظرفیت تولید گوشت بوقلمون در زنجان به طور چشمگیری افزایش یافته و در حال حاضر یک چهارم از ظرفیت سالانه ۴۰۰ هزار قطعه‌ای کشور، معادل ۱۰۰ هزار قطعه، در این استان تولید می‌شود.

تامین و توزیع روزانه گوشت بوقلمون

کارخانه قطعه‌بندی گوشت بوقلمون زنجان با توانایی پردازش روزانه ۵۰ هزار تن، فرآیند تولید را از ابتدا تا انتها تکمیل می‌کند. این مرکز روزانه تا هفت هزار تن گوشت بوقلمون را برای مصرف کشور تامین و به مراکز خرده‌فروشی منتقل می‌نماید. سهم استان زنجان در تامین گوشت بوقلمون مصرفی کشور به حدود ۲۵ درصد رسیده است.

علاوه بر گوشت تازه، این مرکز تولیدکننده انواع کنسرو بوقلمون شامل کنسرو گیریل بوقلمون در روغن، کنسرو بوقلمون دودی در روغن و کنسرو سالاد بوقلمون نیز می‌باشد که گامی مهم در بهره‌وری و امنیت غذایی محسوب می‌شود.

فرآیند جوجه‌کشی و پایداری زنجیره

هدف اصلی از تکمیل این زنجیره، جلوگیری از خروج ارز از کشور است. تخم‌های نطفه‌دار در واحدهای مولد تولید و به دستگاه‌های جوجه‌کشی منتقل می‌شوند تا جوجه یک‌روزه گوشتی برای سراسر کشور تامین گردد.

• ظرفیت جوجه‌کشی: کارخانجات جوجه‌کشی دارای ظرفیت ۶۸ میلیون تخم نطفه‌دار در سال هستند.
• دوره پرورش: به طور میانگین هفت تا هشت ماه، و دوره استاندارد تولید ۲۶ هفته است.
• تبدیل تخم به جوجه: تخم مرغ طی ۲۸ روز در جوجه‌کشی به جوجه یک‌روزه تبدیل می‌شود.

مزارع بوقلمون مادر با تولید ۵۰ هزار تن خوراک آماده و سه هزار تن کنسانتره در سال، پایداری این زنجیره را تضمین می‌کنند. مزارع پرواربندی نیز با طول دوره ۱۸ هفته و میانگین وزنی ۱۲ کیلوگرم برای هر دام، حجم عظیمی از تولید گوشت را مدیریت می‌کنند.

تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان زنجان

سال گذشته، بیش از ۲۶۶ هزار تن انواع محصولات دامی در استان زنجان تولید شد. اقدامات مهمی در راستای توسعه زنجیره‌های ارزش و تقویت طرح‌های اصلاح نژاد دام صورت گرفته است.

جمعیت دامی سبک و سنگین استان بالغ بر یک میلیون و ۲۲۰ هزار و ۵۶۷ راس است. در حوزه اصلاح نژاد، ایجاد نخستین انجمن نژادی دام سبک کشور با عنوان «انجمن نژادی گوسفند افشار» زنجان را به قطب اصلاح نژاد گوسفند افشاری مطرح کرده است. طرح اصلاح نژاد گوسفند افشاری در بیش از ۳۰ هزار رأس از دام‌های استان اجرا شده که نقش مهمی در بهبود بهره‌وری دارد.

عملکرد در پرورش طیور

در بخش پرورش طیور، سال گذشته بیش از ۱۶ هزار تن گوشت سفید مرغ (معادل ۳۴ درصد کل جوجه‌ریزی استان) در قالب زنجیره‌های ارزش تولید شد. همچنین بیش از ۱۱ هزار تن مرغ سایز در استان تولید شده و سهم جوجه سویه آرین از کل جوجه‌ریزی مرغ گوشتی استان به ۲۵ درصد رسیده است. طرح افزایش تولید در دامداری‌های روستایی و عشایری نیز با هدف‌گذاری افزایش تولید در ۱۳۲ هزار و ۹۰۰ رأس دام در سال نخست اجرا شده است.