کهنه قلعه مشگین‌شهر؛ گنجینه ساسانی در مسیر احیا و رونق گردشگری

برزین ضرغامی، مدیرعامل صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی، روز چهارشنبه در بازدید از مجموعه تاریخی کهنه قلعه در شهرستان مشگین‌شهر اظهار داشت: این اثر تاریخی که قدمت آن به دوره ساسانیان برمی‌گردد، یکی از کم‌نظیرترین آثار تاریخی کشور است، به ویژه از لحاظ داشتن شناسنامه مشخص از نظر تاریخ احداث بنا و کاربری آن.

ضرغامی افزود: این مجموعه توسط صندوق به سرمایه‌گذار دارای اهلیت واگذار شده است و باید در اسرع وقت با همکاری میراث‌ فرهنگی استان اردبیل، شرایط را برای سرمایه‌گذار فراهم و موانع موجود در مسیر احیای این اثر را رفع کنیم.

«کهنه قلعه این ظرفیت را دارد که به عنوان یک جاذبه گردشگری و نماد میراث‌ فرهنگی و گردشگری مشگین‌شهر در سطح ملی و منطقه‌ای نقش ایفا کند و در توسعه صنعت گردشگری و معرفی میراث‌فرهنگی به مردم موثر باشد.»

او تاکید کرد که احیای این اثر در داخل شهر مشگین‌شهر می‌تواند اقدام مهمی در راستای احیای بناهای تاریخی باشد، چرا که این اثر در طول تاریخ کاربری‌های مختلفی داشته است.

کهنه قالا، نام محلی این قلعه باستانی است که در نزدیکی مشگین‌شهر واقع شده و با شماره ۶۱۸ به ثبت آثار ملی رسیده است. این قلعه با ارتفاع پنج متر در پشته غربی سمت چپ رودخانه خیاو چای و در سمت راست ورودی شهر از طرف جاده اردبیل قرار دارد.

جزئیات معماری و قدمت

• قدمت: سفالینه‌ها و مفرغ‌های به دست آمده، پیشینه این بنا را حتی به دوره ساسانیان می‌رساند.
• پلان: قلعه به صورت ذوزنقه غیر منظم در امتداد شمال غربی و جنوب غربی می‌باشد.
• ابعاد: طول ضلع شمالی ۹۰ متر، ضلع جنوبی ۲۳۷ متر، عرض سمت غربی ۱۱۵ متر و عرض سمت شرقی ۹۱ متر.
• برج‌ها: در دو گوشه شمال غربی و جنوب، آثار برج مدور به قطرهای ۶ متر و ۱۰ متر مشاهده می‌شود. همچنین در منتهی‌الیه شرقی ضلع شمالی، آثار دو برج به قطرهای ۷.۵ و ۶ متر با ضلع بهتر از برج‌های دیگر به چشم می‌خورد.
• مصالح: سازه‌های دیوارهای قلعه از سنگ، ملات گچ و آهک و بقیه از خشت و کنگره‌های آن از گل ساخته شده‌است.

شهرستان مشگین‌شهر با ۱۵۵ هزار نفر جمعیت در شمال غرب اردبیل، از آثار تاریخی متعدد و جاذبه‌های طبیعی فراوانی برخوردار است. از جمله این آثار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قلعه قهقهه
• کاروانسرای قانلی بولاغ
• مقبره سیدسلیمان فخرآباد
• کهنه قلعه
• چندین حمام قدیمی
• آب‌های گرم معدنی شابیل و قینرجه
• سایت تاریخی شهر یئری با ده‌ها پیکره سنگی با حدود هشت هزار سال قدمت