خبر کامل
هشدار دبیر ستاد ملی جمعیت: ایران در مسیر کاهش شدید جمعیت و سالمندی

هشدار دبیر ستاد ملی جمعیت: ایران در مسیر کاهش شدید جمعیت و سالمندی
مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، صبح امروز در همایش ملی جمعیت، ضمن تأکید بر اهمیت مسئله جمعیت، به فرمایشات مقام معظم رهبری در خصوص سیاستهای کلی جمعیت اشاره کرد. این سیاستها شامل افزایش نرخ باروری، رفع موانع ازدواج، تحکیم خانواده، ترویج سبک زندگی اسلامی و ایرانی، ارتقای امید به زندگی، تکریم سالمندان و حفظ و جذب جمعیت میشود.
چالشهای پیشروی ازدواج و فرزندآوری در ایران
وحید دستجردی با بیان اینکه مولفههای بسیاری بر جمعیت تأثیرگذارند، مهمترین پیشرانهای ازدواج و فرزندآوری را امید به آینده، اشتغال پایدار و مسکن دانست. او همچنین به این نکته اشاره کرد که در قانون خانواده و جوانی جمعیت، به مسائلی چون فاصله بین ازدواج و فرزند اول (که در ایران حدود ۴.۵ تا ۵ سال است)، فاصله گذاری ۶ ساله بین فرزندان، سالمندی و کمبود نیروی کار و جمعیت مولد، به درستی پرداخته نشده است.
«در قانون خانواده و جوانی جمعیت به مجردین در سطح باروری و متاهلین بدون فرزند، فاصله بین ازدواج و فرزند اول که در کشور ما حدود ۴.۵ تا ۵ سال است، پرداخته نشده است. همچنین به فاصله گذاری بین فرزندان که حدود ۶ سال است، سالمندی و کمبود نیروی کار و جمعیت مولد پرداخته نشده است.»
آمار نگرانکننده کاهش ازدواج و ولادت
دبیر ستاد ملی جمعیت وضعیت کنونی جمعیت ایران را نگرانکننده توصیف کرد. طبق اظهارات وی:
- کاهش ۵۰ درصدی ازدواج: تعداد ازدواجها از سال ۱۳۸۹ (با ۸۹۱,۶۲۷ مورد) تا سال ۱۴۰۴ به ۴۳۱,۰۲۱ مورد کاهش یافته است که نشاندهنده افت ۵۰ درصدی است.
- تأثیر جنگ بر فرزندآوری: در سال ۱۴۰۴، ۸۹۲,۲۷۸ مورد ولادت ثبت شده که این روند نیز کاهشی بوده است.
- کاهش نرخ باروری: نرخ باروری کل ایرانیان در سال ۱۴۰۳ معادل ۱.۴۴ و در سال ۱۴۰۴ به ۱.۳۴ فرزند رسیده است.
- کاهش ۸.۸ درصدی ازدواج در سال گذشته: در سال ۱۴۰۴، ۴۳۱,۴۱۵ مورد ازدواج ثبت شد که نسبت به سال قبل ۸.۸ درصد کاهش داشته است.
سالمندی جمعیت و آینده ایران
وحید دستجردی به سهم فزاینده سالمندی در جمعیت ایران اشاره کرد. اگر روند فعلی ادامه یابد:
- در سال ۱۴۰۳، ۱۲.۶ درصد جمعیت ایران سالمند (بالای ۶۰ سال) بودهاند.
- پیشبینی میشود تا سال ۱۴۳۰، ۳۲ درصد جمعیت ایران سالمند شوند.
هشدار جدی: ایران در مسیر حذف جغرافیایی
دبیر ستاد ملی جمعیت هشدار داد که اگر نرخ باروری کل بین ۱.۳ تا ۱.۵ فرزند باقی بماند، ایران در خطر جدی قرار خواهد گرفت. میانگین سن ازدواج برای زنان در سال ۱۴۰۴ برای بار اول ۲۴.۱ سال و برای مردان ۲۸.۲ سال اعلام شد.
- پیشبینی کاهش جمعیت: بر اساس تحقیقات، با روند فعلی، جمعیت ایران در سال ۲۱۰۰ میلادی به ۳۱ میلیون نفر کاهش خواهد یافت و از صحنه جغرافیایی دنیا حذف خواهد شد.
- سناریوی بهبود: اگر نرخ باروری به ۱.۹ برسد، طی ۷۵ سال آینده جمعیت ایران به ۶۲ میلیون نفر خواهد رسید.
بر اساس پیشبینی سازمان بهداشت جهانی، با وضعیت فعلی، در سال ۱۴۱۹ نرخ جمعیت در ایران منفی شده و تعداد مرگها از ولادتها پیشی خواهد گرفت.
روند کاهشی تولد فرزندان اول، دوم و سوم
آمارها نشاندهنده کاهش در تولد فرزندان در تمامی ردههاست:
| مرتبه فرزند | تعداد ولادت (۱۴۰۳) | تعداد ولادت (۱۴۰۴) | میزان کاهش |
|---|---|---|---|
| اول | ۳۴۸,۷۶۰ | ۳۲۰,۱۶۲ | ۲۸,۱۹۸ |
| دوم | ۳۵۵,۵۸۳ | ۳۱۸,۲۱۲ | ۴۰,۳۷۳ |
| سوم | ۱۸۱,۱۴۲ | ۱۶۴,۴۲۲ | ۱۶,۷۲۰ |
| چهارم | ۵۷,۵۶۳ | ۵۴,۹۱۴ | ۲,۶۴۹ |
دستجردی اشاره کرد که بیشترین مشوقها در قانون جوانی جمعیت برای فرزندان سوم و بیشتر است، اما ۷۲ درصد ولادتها مربوط به فرزندان اول و دوم و تنها ۱۸ درصد مربوط به فرزند سوم است. بنابراین، برای حفظ شرایط جمعیتی کشور، باید به ازدواج و تولد فرزندان اول و دوم نیز توجه شود تا از مشوقها محروم نمانند.
عوامل اقتصادی، مانع اصلی فرزندآوری
میانگین تعداد ایدهآل فرزندان از نظر ایرانیها ۲.۵ فرزند است، اما نرخ باروری کمتر از ۱.۵ فرزند است. یک پیمایش نشان داده است که ۷۵ درصد جوانان، شرایط اقتصادی را عامل اصلی در تمایل به فرزندآوری میدانند.
راهکارهای پیشنهادی برای بحران جمعیت
وحید دستجردی در پایان به ارائه راهکارهایی برای مقابله با بحران جمعیت پرداخت:
- فرهنگسازی: فرهنگسازی توسط دستگاهها و استفاده از ابزارهای هنری مانند فیلم کوتاه، انیمیشن و مستند.
- تلفیق کار و خانواده: ایجاد سازوکارها و ارائه خدمات کیفی مراقبتی از کودکان برای والدین.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۶:۱۰ - ۱۴۰۵/۰۲/۳۰