بحران نان در سنندج؛ بی‌نظارتی، کم‌فروشی و افزایش خودسرانه قیمت‌ها

بحران نان در کردستان؛ از کم‌فروشی تا بی‌نظارتی آشکار

نان، این کالای اساسی و قوت اصلی سفره مردم، در سنندج و بسیاری از شهرهای استان کردستان به نمادی از بی‌نظارتی، کم‌فروشی و رهاشدگی بازار تبدیل شده است. شهروندان هر روز با مراجعه به نانوایی‌ها، شاهد افت کیفیت، کوچک‌شدن نان‌ها، کاهش وزن چانه و افزایش خودسرانه قیمت‌ها هستند که نارضایتی گسترده‌ای را به دنبال داشته است.

افزایش خودسرانه قیمت‌ها و تخلفات مالی

بخش قابل توجهی از نانوایی‌های سنندج، نرخ‌های دلخواه خود را اعمال می‌کنند. نان لواش که نرخ رسمی آن تغییری نکرده، در بسیاری از واحدها از 900 تومان به 1100 تومان افزایش یافته است. علاوه بر این، برخی نانوایی‌ها مبلغ پنج هزار تومان جداگانه برای هر کیسه نان دریافت می‌کنند که هیچ مصوبه یا نظارتی بر آن وجود ندارد.

تخلفات تنها به افزایش قیمت محدود نمی‌شود. بسیاری از شهروندان گزارش داده‌اند که هنگام خرید، تعداد نان دریافتی با مبلغ کسر شده از کارتخوان همخوانی ندارد. به عنوان مثال، بارها مشاهده شده که مردم 20 قرص نان دریافت کرده‌اند، اما مبلغ 25 نان از حسابشان کسر شده است. این تخلفات آشکار، در مقابل چشمان دستگاه‌های نظارتی به راحتی تکرار می‌شود.

افت شدید کیفیت در نانوایی‌های سنگک

وضعیت در نانوایی‌های سنگک نیز تفاوتی ندارد. قیمت‌ها در برخی واحدها بدون نرخ مصوب افزایش یافته و کیفیت نان به شدت کاهش پیدا کرده است. نان‌هایی کوچک، نازک، بی‌کیفیت و حتی گاهی نیم‌پخته به دست مردم می‌رسد که نه با استانداردهای لازم مطابقت دارد و نه رضایت شهروندان را جلب می‌کند.

هیوا احمدی، یکی از شهروندان سنندجی می‌گوید: «دیگر هیچ نظارتی وجود ندارد. نان هر روز کوچک‌تر می‌شود اما قیمت‌ها بالا می‌رود. بعضی وقت‌ها نان آن‌قدر نازک و بی‌کیفیت است که تا خانه برسیم خشک می‌شود و می‌شکند. مگر نان قوت اصلی مردم نیست؟»

یک بانوی خانه‌دار نیز با گلایه از وضعیت موجود می‌افزاید: «مشکل فقط گرانی نیست؛ بی‌احترامی به مردم است. 20 تا نان می‌گیریم اما پول 25 تا را می‌کشند. وقتی اعتراض می‌کنیم یا جواب درستی نمی‌دهند یا می‌گویند دستگاه اشتباه کرده. مگر هر روز دستگاه اشتباه می‌کند؟»

غیبت دستگاه‌های نظارتی و تعارض منافع

فرمانداری سنندج و کارگروه آرد و نان

فرمانداری سنندج که ریاست کارگروه آرد و نان شهرستان را بر عهده دارد، در این وضعیت تقریباً غایب است. افکار عمومی این پرسش را مطرح می‌کند که خروجی جلسات و تصمیمات این کارگروه چیست و چرا اثر آن در بازار و نانوایی‌ها دیده نمی‌شود؟

تعزیرات حکومتی و بازدیدهای نمایشی

تعزیرات حکومتی نیز هر از چندگاهی با بازدیدهای رسانه‌ای و عکس‌های یادگاری، تلاش می‌کند فضای نظارتی را فعال نشان دهد. اما واقعیت بازار چیز دیگری را می‌گوید؛ اگر نظارت‌ها واقعی و بازدارنده بود، تخلفات به این گستردگی ادامه پیدا نمی‌کرد. مردم از «دستور برخورد»، «تشدید نظارت» و «بازدید میدانی» که سال‌هاست تکرار می‌شود، خسته شده‌اند و نتیجه ملموس می‌خواهند.

نقش مبهم جهاد کشاورزی

نقش جهاد کشاورزی، به عنوان یکی از اصلی‌ترین متولیان زنجیره آرد و نان، نیز به‌شدت مبهم و سؤال‌برانگیز است. این نهاد عملاً در حاشیه قرار دارد و مشخص نیست چه نقشی در مدیریت بحران فعلی ایفا می‌کند.

اتحادیه نانوایان و گره تعارض منافع

شاید یکی از مهم‌ترین گره‌های این ماجرا، وضعیت اتحادیه نانوایان باشد. تضاد منافع در این اتحادیه به مانعی جدی برای نظارت واقعی تبدیل شده است. وقتی بخشی از مدیران و مسئولان اتحادیه نانوایی در سنندج خودشان صاحب چند نانوایی هستند، طبیعی است که اراده جدی برای برخورد با تخلفات گسترده وجود نداشته باشد. سکوت اتحادیه در برابر وضعیت موجود، بیش از هر چیز ناشی از همین تعارض منافع تلقی می‌شود.

مطالبه عمومی: برخورد واقعی و نتیجه ملموس

امروز دیگر مسئله فقط گرانی نان نیست؛ مسئله، احساس بی‌پناهی مردم در برابر تخلفات آشکار است. وقتی شهروند می‌بیند نان کوچک‌تر شده، قیمت‌ها خودسرانه بالا رفته و پول اضافه از کارتش کم می‌شود، در حالی که هیچ برخورد ملموسی صورت نمی‌گیرد، اعتمادش به سازوکار نظارتی از بین می‌رود.

نان قوت اصلی سفره بسیاری از خانواده‌هاست، به‌ویژه در شرایط اقتصادی فعلی. بی‌تفاوتی نسبت به کیفیت و قیمت نان، در واقع بی‌تفاوتی نسبت به ابتدایی‌ترین حق مردم است.

اکنون انتظار می‌رود سازمان بازرسی استان و دستگاه‌های نظارتی به صورت جدی و میدانی به این وضعیت ورود کنند. بررسی عملکرد کارگروه آرد و نان، نحوه نظارت تعزیرات، تخلفات کارتخوان‌ها، دریافت مبالغ اضافه، کیفیت نان و همچنین نقش اتحادیه نانوایان در این نابسامانی‌ها، مطالبه جدی مردم است.

افکار عمومی منتظر برخورد واقعی با متخلفان است؛ نه گزارش‌های تشریفاتی و بازدیدهای چند دقیقه‌ای برای ثبت عکس و انتشار خبر. اگر دستگاه‌های مسئول واقعاً مدافع حقوق مردم هستند، باید نتیجه این نظارت‌ها در سفره مردم دیده شود، نه فقط در تیتر اطلاعیه‌ها. مردم دیگر جلسه و دستور و بازدید نمایشی نمی‌خواهند؛ آنچه مطالبه می‌کنند، نتیجه ملموس در نانوایی‌های سطح شهر است. تا زمانی که تخلفات آشکار بدون هزینه ادامه داشته باشد، نمی‌توان از نظارت، مدیریت و دفاع از حقوق مردم سخن گفت.