چارچوب جدید چین برای روابط با آمریکا و پیامدهای آن برای هند

چارچوب چهار مؤلفه‌ای چین برای روابط با آمریکا

بر اساس گزارش نشریه «دیپلمات»، چین چارچوبی با چهار مؤلفه اصلی برای مدیریت روابط خود با ایالات متحده پیشنهاد داده است. این مؤلفه‌ها عبارتند از:

• ثبات مثبت با همکاری به عنوان محور اصلی: تأکید بر همکاری‌های سازنده در حوزه‌های مشترک.
• ثبات سالم با رقابت معتدل: پذیرش بُعد رقابتی روابط، اما با رویکردی متعادل و کنترل‌شده.
• ثبات مداوم با اختلافات قابل مدیریت: تلاش برای مدیریت اختلافات به گونه‌ای که به ثبات کلی روابط آسیب نرساند.
• ثبات پایدار با وعده‌های صلح: تمرکز بر حفظ صلح و جلوگیری از تشدید تنش‌ها.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، این رویکرد را به طور خاص «ثبات سالم با رقابت معتدل» توصیف کرده است. کارشناسان بر این باورند که پکن با طرح این ایده، ضمن اذعان به وجود رقابت در روابط با واشنگتن، از پذیرش روایت «گروه ۲» (حکومت مشترک دو قدرت بزرگ) و همچنین چارچوب «رقابت راهبردی» مورد نظر آمریکا اجتناب کرده است.

رد ایده «گروه ۲» توسط پکن

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از دیدار با شی جین پینگ در پکن، از این نشست به عنوان لحظه‌ای تعیین‌کننده برای «گروه ۲» یاد کرده بود، اما پکن پیوسته این ایده را رد کرده است.

این رد قاطع ایده «گروه ۲» از سوی چین، نشان‌دهنده عدم تمایل پکن به تقسیم قدرت جهانی با واشنگتن در چارچوبی رسمی است و بر رویکرد مستقل این کشور در سیاست خارجی تأکید دارد.

پیامدهای دوگانه برای هند

تحولات در روابط چین و آمریکا برای هند، که خود را بازیگری کلیدی در نظم جهانی می‌داند، پیامدهای دوگانه‌ای دارد:

• کاهش فضای مانور راهبردی: هرگونه نزدیکی چین و آمریکا در قالب «گروه ۲»، می‌تواند فضای مانور راهبردی دهلی نو را محدود کند. مقابله با نفوذ چین همواره محور اصلی مشارکت راهبردی هند و آمریکا بوده است.
• منافع اقتصادی: از سوی دیگر، کاهش تنش‌های تجاری بین پکن و واشنگتن می‌تواند به نفع اقتصاد جهانی و از جمله هند باشد. اقتصاد هند از نوسانات بازارهای جهانی و بسته شدن احتمالی تنگه هرمز آسیب دیده است.

در همین راستا، ارزش روپیه هند از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در تاریخ ۲۸ فوریه گذشته (۱۰ اسفند ۱۴۰۴) حدود ۵.۵ درصد کاهش یافته است که نشان‌دهنده آسیب‌پذیری این کشور در برابر تحولات منطقه‌ای و جهانی است.

تلاش هند برای توازن در روابط

دهلی نو در حال حاضر تلاش می‌کند تا همزمان روابط خود را با واشنگتن تقویت کرده و در عین حال به تثبیت مناسبات با پکن بپردازد. تحلیلگران بر این باورند که در بلندمدت، گسترش نفوذ مستقل هند برای ایفای نقش فعال در نظم جهانی جدید، به جای صرفاً نظاره‌گری، از اهمیت فزاینده‌ای برای این کشور برخوردار خواهد بود.