رونمایی از طرح ملی سنجش سلامت روان: تبعات ماندگار جنگ بر جامعه

تأثیرات ماندگار جنگ بر سلامت روان جامعه: آغاز طرح ملی سنجش

جنگ، پدیده‌ای ویرانگر که پیامدهای آن فراتر از میدان نبرد و سال‌های درگیری است، تأثیرات عمیق و طولانی‌مدتی بر سلامت روان افراد جامعه بر جای می‌گذارد. این آسیب‌های روانشناختی می‌تواند ساختار روانی افراد را به شدت تحت تأثیر قرار داده و روند درمان را دشوار و پرهزینه سازد. در همین راستا، سازمان بهزیستی کشور با هدف شناسایی و مداخله زودهنگام، طرح «سنجش ملی سلامت روان» را برای افراد بالای ۱۸ سال به صورت سراسری آغاز کرده است.

نتایج تکان‌دهنده پیمایش‌های ملی پس از جنگ

سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، در آیین رونمایی از سامانه سنجش ملی سلامت روان، به نتایج دو پیمایش ملی انجام‌شده پس از جنگ اشاره کرد که ابعاد گسترده این آسیب‌ها را روشن می‌سازد.

وضعیت سالمندان: اضطراب و ناامنی بیش از مسائل اقتصادی

بررسی وضعیت ۲۵۰۰ سالمند نشان می‌دهد که اضطراب، ترس، استرس و افسردگی، مهم‌ترین مشکلات این قشر در دوران جنگ و پساجنگ بوده است. این مشکلات حتی بیش از مسائل اقتصادی بر زندگی آنان اثر گذاشته است:

• حدود ۷۰ درصد سالمندان افزایش اضطراب را تجربه کرده‌اند.
• نزدیک به نیمی از آنان با اختلال خواب روبه‌رو شده‌اند.
• ۸۷ درصد افراد مورد بررسی، کاهش احساس امنیت در محل زندگی خود را گزارش کرده‌اند.

جالب توجه است که میزان اضطراب در دهک‌های متوسط جامعه بیشتر بوده، اما احساس ناامنی و افت کیفیت خواب در دهک‌های پایین اقتصادی شدت بیشتری داشته است.

جامعه هدف بهزیستی: آسیب‌پذیری زنان سرپرست خانوار

پژوهش دیگری که جامعه هدف بهزیستی شامل معلولان، زنان سرپرست خانوار، کودکان تحت حمایت و افراد دارای اعتیاد را در بر می‌گیرد، نیز نتایج مشابهی را نشان می‌دهد:

• حدود ۷۰ درصد افراد افزایش اضطراب را تجربه کرده‌اند.
• زنان سرپرست خانوار بیشترین آسیب روانی را متحمل شده‌اند.
• نیمی از جامعه هدف این سازمان، کاهش احساس امنیت را گزارش کرده‌اند.

طرح «سنجش ملی سلامت روان»: گامی برای مداخله زودهنگام

رئیس سازمان بهزیستی کشور اعلام کرد که طرح «سنجش ملی سلامت روان» با هدف ارزیابی نشانه‌های روانی ناشی از جنگ برای افراد بالای ۱۸ سال اجرا می‌شود. در این طرح:

• لینک پرسشنامه از طریق پیامک برای شهروندان ارسال خواهد شد.
• پس از تکمیل مرحله اولیه، افراد نیازمند وارد مرحله تخصصی‌تر ارزیابی می‌شوند.
• سپس از طریق نظام ارجاع به مراکز مرتبط از جمله وزارت بهداشت، آموزش و پرورش، وزارت علوم، بنیاد شهید و کمیته امداد معرفی خواهند شد.

حسینی تأکید کرد: خدمات مشاوره و ارجاع در قالب «یاری‌برگ» به صورت رایگان ارائه می‌شود و امسال سه هزار مرکز مشاوره در این طرح مشارکت خواهند داشت.

جلوگیری از انتقال تروما به نسل‌های آینده

ابراهیم غفاری، سرپرست دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی، بر اهمیت مداخله زودهنگام روانشناختی تأکید کرد و گفت که این اقدامات می‌تواند مانع انتقال آسیب‌های ناشی از جنگ به نسل‌های آینده شود.

وی اهداف اصلی این طرح ملی را شامل شناسایی، غربالگری، ارجاع و کاهش اختلالات پس از سانحه دانست. همچنین، در پرسشنامه‌های جدید، موضوعاتی مانند اختلال خواب و مشکلات جسمانی نیز مورد توجه ویژه قرار گرفته است.