ناترازی برق و برنامه‌های مدیریت مصرف: از محدودیت تا تخفیف

ریشه‌های ناترازی و راهکارهای گذشته

عوامل متعددی در ایجاد ناترازی برق نقش دارند؛ از جمله محدودیت ظرفیت نیروگاه‌ها، فرسودگی شبکه برق، کاهش بارش‌ها و منابع آبی، و افزایش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر بدون مدیریت کافی. همچنین، ناکافی بودن سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌ها و تأخیر در ورود واحدهای نیروگاهی جدید، شکاف میان عرضه و تقاضا را عمیق‌تر کرده است.

طی دو سال گذشته، وعده داده شد که با اجرای پروژه‌های مربوطه و همکاری مردم، تا تابستان ۱۴۰۵ شرایط پایدار در تأمین برق ایجاد شود. مسئولان اعلام کرده‌اند که در سال گذشته، ۱۴ مگاپروژه در بخش مدیریت مصرف و بهینه‌سازی تعریف شد که تأثیر چشمگیری در گذراندن تابستان با کمترین محدودیت داشت. امیدواری برای گذر از تابستان امسال با حداقل محدودیت نیز به تداوم همراهی مردم گره خورده است.

ضرورت ملی: مدیریت مصرف و پرهیز از اسراف

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، با اشاره به آسیب‌ها و خسارت‌های وارد شده در دوره اخیر، بر مدیریت مصرف و پرهیز از اسراف به عنوان یک ضرورت ملی تأکید کرده است. وی از همه دستگاه‌ها خواسته است که در این زمینه پیشگام باشند. پزشکیان همچنین بر صرفه‌جویی در مصرف آب، برق، گاز و سوخت، کاهش هزینه‌های غیرضرور اداری، استفاده بهینه از منابع انرژی و توسعه فرهنگ استفاده از حمل‌ونقل عمومی برای تردد کارکنان تأکید کرده است.

«رعایت الگوی صحیح مصرف علاوه بر کاهش فشار بر زیرساخت‌های کشور، نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری اقتصادی و پایداری خدمات عمومی خواهد داشت.»

برنامه‌های جدید وزارت نیرو برای مدیریت مصرف

برنامه‌ریزی‌های تازه‌ای در حوزه مدیریت مصرف انجام شده و کاهش مصرف برق به عنوان یکی از محورهای اصلی مورد توجه قرار گرفته است. اقدامات زیر در دستور کار قرار گرفته‌اند:

• محدودسازی مشترکان پرمصرف با استفاده از کنتورهای هوشمند و محدودسازها.
• جمع‌آوری انشعابات غیرمجاز، به‌ویژه در حوزه استخراج رمزارز.
• ساماندهی مصرف‌های غیرمجاز.
• فرهنگ‌سازی از طریق اجرای طرح‌های ملی.

عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، بر نقش مردم در مدیریت مصرف برق تأکید کرده و گفته است: «تلاش بر این است که حدود ۸۰ درصد مدیریت مصرف، بدون ابزار کنترلی و صرفاً با مشارکت مردم انجام شود.» وی افزود که مشترکان پرمصرف ابتدا اخطار دریافت می‌کنند و در صورت عدم رعایت، برق آن‌ها قطع خواهد شد.

وزیر نیرو همچنین از مردم درخواست کرده است که در اوج بار، دمای منزل را روی ۲۵ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنند؛ چرا که این دما، دمای آسایش در کشور است و هر یک درجه افزایش دما (بالا بردن تنظیم ترموستات)، حدود ۳ درصد از مصرف برق را کاهش می‌دهد.

محدودیت‌ها و مشوق‌ها برای مشترکان

به منظور حفظ عدالت در توزیع انرژی، مشترکان بسیار پرمصرف برق در شهر تهران از ابتدای خردادماه با اعمال محدودیت در مصرف برق از طریق سامانه‌های هوشمند و پایش‌های میدانی مواجه خواهند شد.

در مقابل، برای تشویق به صرفه‌جویی، مشترکان خانگی که مصرف برق خود را حداقل ۱۰ درصد کاهش دهند یا نسبت به نصب سامانه‌های خورشیدی اقدام کنند، تا ۳۰ درصد تخفیف در بهای برق مصرفی دریافت خواهند کرد.

راهکارهای ساده برای کاهش بار سرمایشی

بخش قابل توجهی از بار مصرفی در ماه‌های گرم سال به بار سرمایشی اختصاص دارد. با انجام اقدامات ساده‌ای می‌توان به کاهش این بار کمک کرد:

• تنظیم دمای کولرهای گازی روی ۲۴ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد.
• تعویض رایگان موتور کولرهای آبی با موتورهای کم‌مصرف BLDC.
• نصب سایبان روی کولرهای آبی.
• قرار دادن موتور کولرهای آبی روی دور کند.
• جابه‌جایی زمان استفاده از وسایل برقی پرمصرف به ساعات غیرپیک.

این اقدامات می‌تواند به مدیریت مصرف برق در روزهای گرم سال و کاهش فشار بر شبکه کمک شایانی کند.